Get a site

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : مهندسی منابع طبیعی

گرایش :جنگلداری

عنوان : بررسی ساختار جنگل و خاک در دو توده­ی تخریب شده و کمتر تخریب شده­ی بلوط ایرانی در جنگل­های زاگرس جنوبی، (جنگل­های حوزه­ یاسوج)

دانشگاه یاسوج

دانشکده­ی کشاورزی

گروه جنگلداری

 

پایان نامه ­ی کارشناسی ارشد رشته مهندسی منابع طبیعی جنگلداری

بررسی  ساختار جنگل و خاک در دو توده­ی تخریب شده و کمتر تخریب شده­ی بلوط ایرانی در جنگل­های زاگرس جنوبی، (جنگل­های حوزه­ یاسوج)

 

استاد راهنما:

دکتر سهراب الوانی نژاد

 

اساتید مشاور:

دکتر علیرضا صالحی

دکتر پیام فیاض

اردیبهشت ماه ۱۳۹۲

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب

عنوان                                                                               صفحه

فصل اول- مقدمه و کلیات.. ۱

۱-۱- مقدمه. ۱

۱-۲- کلیات.. ۶

۱-۲-۱- ساختار. ۶

۱-۲-۲- ویژگی­های ساختاری.. ۷

۱-۲-۳- ویژگی­های عمومی بلوط ایرانی.. ۸

۱-۲-۳-۱- گسترشگاه گونه بلوط ایرانی.. ۸

۱-۲-۳-۲- ویژگی­های اکولوژیک بلوط ایرانی.. ۹

۱-۲-۳-۳- ویژگی­های جنگل­شناسی بلوط ایرانی.. ۹

۱-۲-۴- مصارف و کاربردهای بلوط ایرانی: ۱۱

۱-۲-۵- عوامل تخریب در جنگل­های زاگرس… ۱۲

۱-۲-۶- خاک.. ۱۲

۱-۲-۶-۱- خصوصیات فیزیکی خاک.. ۱۳

۱-۲-۶-۲- خصوصیات شیمیایی خاک.. ۱۴

۱-۲-۶-۲-۱- pH.. 14

۱-۲-۶-۲-۲- پتاسیم. ۱۵

۱-۲-۶-۲-۳- سدیم خاک.. ۱۵

۱-۲-۶-۲-۴-EC.. 15

۱-۲-۶-۲-۵- آهک… ۱۶

۱-۲-۶-۲-۶- ماده آلی.. ۱۶

۱-۲-۶-۲-۶- فسفر. ۱۶

۱-۲-۷- تنوع زیستی.. ۱۷

۱-۲-۷-۱- شاخص­های تنوع زیستی.. ۱۸

۱-۲-۷-۲- شاخص‌ها و نمایه‌های ریاضی برای اندازه‌گیری تنوع. ۱۸

۱-۲-۷-۲-۱- شاخص‌های تنوع گونه‌ای.. ۱۸

۱-۲-۷-۲-۲- شاخص‌های غنای گونه‌ای.. ۱۹

۱-۲-۷-۲-۳- شاخص یکنواختی.. ۱۹

فصل دوم- سابقه تحقیق.. ۲۱

۲-۱- مطالعات انجام شده در زمینه­ ساختار جنگل.. ۲۱

۲-۲- مطالعات انجام شده در زمینه­ خاک جنگل.. ۲۶

فصل سوم- مواد و روش­ها ۳۳

۳- ۱- منطقه مورد مطالعه. ۳۳

۳-۱-۱- اطلاعات هواشناسی.. ۳۴

۳-۱-۲- اطلاعات زمین شناسی.. ۳۵

۳-۲- روش انجام کار. ۳۷

۳-۲-۱- روش نمونه­برداری.. ۳۷

۳-۲-۲- روش محاسبه پارامترهای جنگلشناسی.. ۳۷

۳-۲-۳- روش مطالعه تنوع زیستی.. ۳۹

۳-۲-۴- محاسبه­ی شاخص ارزش اهمیت (IVI) 40

۳-۲-۵- روش نمونه­برداری خاک.. ۴۱

۳-۲-۶- روش آزمایشگاهی خصوصیات شیمیایی و فیزیکی خاک.. ۴۱

۳-۲-۶-۱- اندازه ­گیریpH خاک.. ۴۱

۳-۲-۶-۲- اندازه‌گیری هدایت الکتریکیEC خاک.. ۴۲

۳-۲-۶-۳- اندازه‌گیری پتاسیم قابل جذب.. ۴۲

۳-۲-۶-۴- اندازه گیری کربن آلی (مواد آلی خاک) ۴۲

۳-۲-۶-۵- اندازه‌گیری میزان آهک خاک (درصد کربنات کلسیم تبادلی خاک) ۴۳

۳-۲-۶-۶- اندازه‌گیری سدیم خاک.. ۴۴

۳-۲-۶-۷- تعیین بافت خاک به روش هیدرومتری.. ۴۴

۳-۲-۶-۸- اندازه‌گیری فسفر قابل جذب خاک.. ۴۵

۳- ۳- روش تجزیه و تحلیل داده ­ها ۴۶

۳- ۳- ۱- آنالیز آماری.. ۴۶

۳-۳-۲- آنالیز پارامترهای ساختار جنگل.. ۴۷

۳-۳-۳- آنالیز خاک.. ۴۷

۳-۳-۴- آنالیز داده ­های تنوع زیستی.. ۴۸

۳-۳-۵- آنالیز داده ­های زادآوری.. ۴۸

فصل چهارم- نتایج.. ۴۹

۴-۱- بررسی ساختار جنگل.. ۵۰

۴-۱-۱- نتایج بررسی ساختار افقی جنگل.. ۵۹

۴-۱-۱-نتایج پراکنش درختان در طبقات قطری.. ۶۱

۴-۱-۲- ساختار عمودی توده: ۶۳

۴-۲- نتایج بررسی خاک.. ۷۰

۴-۳- نتایج بررسی تنوع زیستی.. ۷۵

۴-۴- نتایج زادآوری گونه‌های درختی و درختچه‌ای.. ۸۰

۴-۵- نتایج عوامل غیر زنده (عوامل تخریب) ۸۴

۴-۶- نتایج عوامل رویشی.. ۸۵

فصل پنجم: بحث و نتیجه ­گیری.. ۹۲

۵-۱-۲- ساختار عمودی.. ۹۴

۵-۲- بررسی خاک.. ۹۶

۵-۳- بررسی تنوع زیستی.. ۹۸

۵-۴- زادآوری.. ۱۰۲

۵-۵- نتیجه ­گیری کلی.. ۱۰۶

پیشنهادات.. ۱۰۹

فهرست جدول­ها

عنوان                                                                                                                                           صفحه

جدول ۱-۱- گونه­های همراه بلوط ایرانی…………………………………………………………………………………………………. ۱۱

جدول ۳-۱- موقعیت جغرافیایی استان کهگیلویه و بویراحمد و شرایط اقلیمی محدوده مورد مطالعه……………………. ۳۵

جدول ۳-۲- فرمول­های مربوط به شاخص­های تنوع زیستی ……………………………………………………………………….. ۳۹

جدول ۳-۳- طبقه ­بندی عوامل محیطی…………………………………………………………………………………………………… ۴۰

جدول ۳-۴- فرمول­های مورد استفاده برای تعیین شاخص ارزش اهمیت……………………………………………………….. ۴۱

جدول ۴-۱- گونه­های درختی و درختچه­ای موجود در دو رویشگاه تخریب­شده و کمتر­تخریب­شده……………………… ۴۹

جدول ۴-۲- مقایسه میانگین از لحاظ تراکم و صفات رویشی درختان بلوط ایرانی در دو رویشگاه مورد مطالعه………. ۵۰

جدول۴-۳- مقایسه­ میانگین برخی از مؤلفه­ های ساختاری دو رویشگاه سرآبتاوه و مختار………………………………… ۵۱

جدول ۴-۴- همبستگی اسپیرمن بین پارامترهای رویشی درختان بلوط ایرانی در رویشگاه سرآبتاوه ……………………. ۵۲

جدول ۴-۵- مقایسه همبستگی اسپیرمن بین پارامترهای رویشی درختان بلوط ایرانی در رویشگاه مختار …………….. ۵۳

جدول ۴-۶- همبستگی بین پارامترهای رویشی درختان با عوامل محیطی در دو رویشگاه سرآبتاوه و مختار…………….۵۴

جدول۴-۷- آنالیز واریانس پارامترهای رویشی بلوط ایرانی با عوامل فیزیوگرافی در رویشگاه سرآبتاوه ………………….. ۵۵

جدول۴-۸- آنالیز واریانس پارامترهای رویشی بلوط ایرانی در عوامل فیزیوگرافی در رویشگاه مختار……………………… ۵۶

جدول۴-۹- آنالیز واریانس ناپارامتریک پارامترهای رویشی در ارتباط با عوامل فیزیوگرافی در منطقه­ی سرآبتاوه ……. ۵۶

جدول ۴-۱۰- آنالیز واریانس ناپارامتریک پارامترهای رویشی در ارتباط با عوامل فیزیوگرافی در منطقه­ی مختار ……..۵۷

جدول ۴-۱۱- مقایسه میانگین دانکن بین پارامترهای رویشی در عوامل فیزیوگرافی در رویشگاه سرآبتاوه ……………. ۵۷

جدول ۴-۱۲- مقایسه میانگین دانکن بین پارامترهای رویشی در عوامل فیزیوگرافی مختلف در رویشگاه مختار …….. ۵۸

جدول۴-۱۳- فراوانی تعداد پایه­ های مربوط به هر گونه درختی در دو رویشگاه جنگلی …………………………………….. ۵۹

جدول ۴-۱۴- فراوانی پایه­ های دانه­زاد مربوط به هر گونه درختی و درختچه­ای در دو رویشگاه مورد مطالعه………….. ۶۰

جدول ۴-۱۵- فراوانی پایه­ های شاخه­زاد (جست­گروه) مربوط به هر گونه درختی و درختچه­ای دو رویشگاه مورد مطالعه………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ۶۰

جدول ۴-۱۶- فراوانی تعداد جست مربوط به هر گونه درختی در رویشگاه …………………………………………………….. ۶۱

جدول ۴-۱۷- فراوانی تعداد متوسط جست در جست­گروه مربوط به هر گونه درختی و درختچه­ای در رویشگاه……… ۶۱

جدول ۴-۱۸- پراکنش میانگین تعداد پایه­ های بلوط در هکتار در طبقات قطری ۵ سانتی­متری …………………………. ۶۱

جدول ۴-۱۹- متوسط قطر برابر سینه (سانتیمتر)، سطح مقطع برابر سینه (سانتیمتر مربع) برای بلوط ایرانی در هر توده در پلات…………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۶۳

جدول ۴-۲۰- میانگین ارتفاع کل درختان در رویشگاه به تفکیک گونه………………………………………………………….. ۶۳

جدول ۴-۲۱- پراکنش فراوانی در هکتار در طبقات ارتفاع درختان بلوط ایرانی……………………………………………….. ۶۴

جدول ۴-۲۲- پراکنش سطح مقطع برابر سینه در هکتار(مترمربع) با طبقات ارتفاع درختان بلوط ایرانی………………. ۶۷

جدول ۴-۲۵- نتایج مقایسه­ میانگین (T-test) خصوصیات فیزیکی شیمیایی خاک در دو رویشگاه مورد مطالعه ۷۰

جدول ۴-۲۶- نتایج آنالیز واریانس بین تغیرهای فیزیکوشیمیایی خاک با تحت تأثیر سطح دریا به تفکیک رویشگاه. ۷۱

جدول ۴-۲۷- نتایج مقایسه میانگین دانکن ویژگی­های فیزیکوشیمیایی خاک در ارتفاعات مختلف ارتفاع از سطح دریا در رویشگاه سرآبتاوه…………………………………………………………………………………………………………………………………. ۷۱

جدول ۴-۲۸- نتایج مقایسه میانگین دانکن ویژگی­های فیزیکوشیمیایی خاکدر ارتفاعات مختلف ارتفاع از سطح دریا در رویشگاه مختار……………………………………………………………………………………………………………………………………. ۷۲

جدول ۴-۲۹- نتایج همبستگی پیرسون بین عوامل خاکی و ارتفاع از سطح دریا………………………………………………. ۷۲

جدول ۴-۳۰- نتایج همبستگی پیرسون بین عوامل خاکی با همدیگر در رویشگاه سرآبتاوه………………………………… ۷۳

جدول ۴-۳۱- نتایج همبستگی پیرسون بین عوامل خاکی با همدیگر در رویشگاه مختار……………………………………. ۷۳

جدول ۴-۳۲- نتایج همبستگی پیرسون بین پارامترهای رویشی با عوامل خاکی در رویشگاه سرآبتاوه………………….. ۷۴

جدول ۴-۳۳- نتایج همبستگی پیرسون بین پارامترهای رویشی با عوامل خاکی در رویشگاه مختار …………………….. ۷۵

جدول ۴-۳۴- نتایج مقایسه میانگین در دورویشگاه سرآبتاوه و مختار از لحاظ شاخص­های تنوع زیستی……………….. ۷۶

جدول ۴-۳۵- نتایج آنالیز واریانس بین شاخص­های تنوع زیستی در ارتباط با عوامل فیزیوگرافی در رویشگاه سرآبتاوه…………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۷۷

جدول ۴-۳۶- نتایج آنالیز واریانس بین شاخص­های تنوع زیستی در ارتباط با عوامل فیزیوگرافی در رویشگاه مختار……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۷۸

جدول ۴-۳۷- نتایج مقایسه میانگین دانکن بین شاخص­های تنوع زیستی با فاکتورهای محیطی در رویشگاه سرآبتاوه…………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۷۸

جدول ۴-۳۸- نتایج مقایسه میانگین دانکن بین شاخص­های تنوع زیستی با فاکتورهای محیطی در رویشگاه مختار……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۷۹

جدول ۴-۳۹- نتایج همبستگی اسپیرمن بین شاخص­های تنوع زیستی  با عوامل محیطی در دو رویشگاه سرآبتاوه و مختار……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۸۰

جدول ۴-۴۰- رتبه ­بندی گونه­های درختی بر اساس شاخص ارزش اهمیت (IVI)……………………………………………… 80

جدول ۴-۴۱- تعداد زادآوری در هر رویشگاه به تفکیک گونه……………………………………………………………………….. ۸۱

جدول ۴-۴۲- میانگین ارتفاع نهال در هر رویشگاه به تفکیک گونه……………………………………………………………….. ۸۱

جدول ۴-۴۳- نتایج مقایسه میانگین مربوط به زادآوری بلوط ایرانی بین دو رویشگاه………………………………………… ۸۲

جدول ۴-۴۴- نتایج آنالیز واریانس بین پارامترهای زادآوری بلوط ایرانی  با عوامل فیزیوگرافی در رویشگاه سرآبتاوه…………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۸۲

جدول ۴-۴۵- نتایج آنالیز واریانس بین پارامترهای زادآوری بلوط ایرانی  با عوامل فیزیوگرافی در رویشگاه مختار……. ۸۲

جدول ۴-۴۶- نتایج همبستگی اسپیرمن بین پارامترهای رویشی درختان بلوط ایرانی با تعداد زادآوری………………… ۸۳

جدول ۴-۴۷- نتایج همبستگی اسپیرمن بین پارامترهای زادآوری بلوط ایرانی با عوامل محیطی در دو رویشگاه …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………۸۳

جدول ۴-۴۸- جدول طبقه‌بندی پلات‌ها در دو منطقه­ی سرآبتاوه و مختار بر اساس مدل رگرسیون لجستیک با بهره گرفتن از عوامل غیرزنده…………………………………………………………………………………………………………………………………. ۸۵

جدول ۴-۵۱- نتایج طبقه ­بندی پلات­ها در دو منطقه­ی مورد مطالعه بر اساس آنالیز تابع تشخیص با بهره گرفتن از عوامل رویشی………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ۹۱

فهرست شکل­ها

عنوان                                                                                                                                                 صفحه

شکل ۳-۱- موقعیت منطقه مورد مطالعه در کشور و در استان در استان کهگیلویه ­و بویراحمد……………………………  ۳۴

شکل ۳-۲- نمودار آمبروترمیک منطقه مورد مطالعه …………………………………………………………………………………. ۳۵

شکل ۴-۱- نمودار میانگین تعداد پایه­ های شمارش شده در هکتار  در هر  رویشگاه ………………………………………… ۶۰

شکل ۴-۲- نمودار پراکنش تعداد در هکتار بلوط ایرانی در طبقات قطری ۵ سانی­متری مربوط به منطقه جنگلی سرآبتاوه…………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۶۲

شکل ۴-۳- نمودار پراکنش تعداد پایه­ های باوط در هکتار طبقات قطری ۵ سانی­متری مربوط به منطقه جنگلی مختار……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۶۲

شکل ۴-۴- نمودار پراکنش درختان بلوط ایرانی در طبقات ارتفاعی………………………………………………………………. ۶۴

شکل ۴-۵- نمودار رابطه­ بین قطر برابر سینه (سانتی­متر) و ارتفاع (متر) درختان بلوط ایرانی در رویشگاه سرآبتاوه… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………۶۵

شکل ۴-۶- نمودار رابطه­ بین قطر برابر سینه (سانتی­متر) و ارتفاع (متر) درختان بلوط ایرانی در رویشگاه مختار……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۶۵

شکل ۴-۷- نمودار رابطه بین قطر برابر سینه (سانتی­متر) و مساحت تاج (متر مربع) درختان بلوط ایرانی در رویشگاه سرآبتاو…………………………………………………………………………………………………………………………………………… ۶۶

شکل ۴-۸- نمودار رابطه بین قطر برابر سینه (سانتی­متر) و مساحت تاج (متر مربع) درختان بلوط ایرانی در رویشگاه مختار……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۶۶

شکل ۴-۹- نمودار پراکنش سطح مقطع برابر سینه (مترمربع در هکتار) با طبقات ارتفاع درختان بلوط ایرانی………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ۶۷

شکل ۴-۱۰- پراکنش تعداد در طبقه ­های قطر تاج بلوط ایرانی، کیکم و زالزالک ……………………………………………… ۶۹

شکل ۴-۱۱- نمودار میانگین شاخص­های تنوع زیستی به تفکیک رویشگاه ……………………………………………………. ۷۶

شکل ۴-۱۲- میانگین حضور عوامل غیرزنده (عوامل تخریب) در دو توده­ی مورد مطالعه….………………………………… ۸۴

شکل ۴-۱۳- میانگین حضور عوامل رویشی تراکم پایه در دو توده­ی مورد مطالعه…………………………………………….. ۸۶

شکل ۴-۱۴- میانگین حضور عوامل رویشی ارتفاع در دو توده­ی مورد مطالعه………………………………………………….. ۸۷

شکل ۴-۱۵- میانگین حضور عوامل رویشی قطر در دو توده­ی مورد مطالعه …………………………………………………… ۸۷

شکل ۴-۱۶- میانگین حضور عوامل رویشی سطح مقطع برابر سینه در دو توده­ی مورد مطالعه ………………………….. ۸۸

چک‍یده

مطالعه حاضر با هدف بررسی ساختار جنگل­شناسی و خاک در دو توده­ی طبیعی بلوط ایرانی با شدت دست­خوردگی و تخریب متفاوت صورت گرفته است. برای رسیدن به این هدف ابتدا پس از جنگل­گردشی در جنگل­های حوزه­ شهرستان بویراحمد، دو توده­ی جنگلی با وضعیت تخریب­یافتگی متفاوت، توده­­ی با درجه­ تخریب بیشتر (رویشگاه مختار) و توده­ی کمترتخریب­شده (رویشگاه سرآبتاوه) در مجاورت هم به فاصله­ی تقریبی ۱۰ کیلومتر انتخاب شدند. نمونه­برداری در دو توده­ی مورد بررسی به روش تصادفی­سیستماتیک با بهره گرفتن از شبکه آماربرداری ۲۵۰×۱۵۰ متر صورت گرفت. تعداد ۴۷ قطعه­نمونه­ با مساحت ۱۰۰۰ مترمربع در رویشگاه مختار، و در رویشگاه سرآبتاوه ۵۲ قطعه نمونه برداشت ­شد. در قطعه نمونه­ها­ی اصلی پارامترهای جنگل­شناسی شامل نام و تعداد گونه­های درختی و درختچه­ای، ارتفاع کل، ارتفاع تنه، ارتفاع تاج، قطر برابر سینه، قطر در ارتفاع ۵۰ سانتی­متری از سطح زمین، قطر بزرگ و کوچک تاج اندازه ­گیری شد. جهت بررسی زادآوری گونه­های درختی و درختچه­ای در مرکز هر قطعه نمونه­ی اصلی از یک میکروپلات ۲۰۰ مترمربعی (به شعاع ۸ متر) استفاده شد. به منظور مقایسه­ خصوصیات فیزیکوشیمیایی خاک در دو توده­ی مورد مطالعه، در هر یک از آنها بطور تصادفی تعداد ۱۰ نمونه خاک از عمق ۰ تا ۲۰ سانتیمتری برداشت گردید. نتایج آنالیز واریانس نشان داد از لحاظ خصوصیات جنگل­شناسی تعداد پایه، تعداد جست­گروه، تعداد کل جست، ارتفاع­کل، ارتفاع تنه، ارتفاع تاج، ­آشکوب­بندی، مساحت تاج و درصد تاج­پوشش بین دو منطقه­ی مورد مطالعه تفاوت معنی­داری وجود دارد. نتایج مقایسه میانگین­ها نشان داد که میانگین ارتفاع کل، ارتفاع تاج و آشکوب بندی در رویشگاه سرآبتاوه بیشتر از رویشگاه مختار بود، اما میانگین پارامترهای تعداد پایه، تعداد جست گروه، تعداد جست، ارتفاع تنه، مساحت تاج و درصد تاج در رویشگاه مختار بیشتر بود. نتایج آنالیز همبستگی­ها نشان داد در رویشگاه سرآبتاوه بین ارتفاع از سطح دریا و تعداد جست همبستگی منفی و معنی دار وجود داشت. در رویشگاه مختار بین ارتفاع از سطح دریا با پارامترهای درصد پوشش علفی، قطر برابر سینه، قطر در ارتفاع ۵/۰ متر، سطح مقطع برابر سینه، مساحت تاج و درصد تاج پوشش همبستگی مثبت و معنی دار و با تعداد پایه و تعداد جست گروه و تعداد جست همبستگی منفی و معنی دار وجود داشت. در رویشگاه مختار بین شیب با درصد پوشش علفی، ارتفاع کل، ارتفاع تنه و ارتفاع تاج درخت همبستگی منفی و معنی دار وجود داشت. نمودار توزیع تعداد درختان بلوط ایرانی در طبقات قطری در هر دو توده به صورت چوله به راست و حالت کم­شونده دارد که نشان دهنده توده­های ناهمسال و نامنظم است. نتایج آنالیز واریانس فاکتورهای خاکی در دو رویشگاه نشان داد از لحاظ فاکتورهای pH، ماسه، مقدار ماده آلی، سیلت درشت و سیلت ریز بین دو رویشگاه اختلاف معنی­داری وجود دارد به طوری که مقدار pHو ماسه در رویشگاه مختار و مقدار مقدار ماده آلی، سیلت درشت و سیلت ریز در رویشگاه سرآبتاوه بیشتر بود. نتایج بررسی تنوع زیستی نشان داد از لحاظ کلیه­ی شاخص­های غنا، تنوع و یکنواختی بین دو توده اختلاف معنی­داری وجود دارد که به استثناء شاخص سیمپسون، سایر شاخص­ها در رویشگاه سرآبتاوه بالاتر بود. نتایج زادآوری نیز نشان داد که در رویشگاه سرآبتاوه برای ۱۱ گونه­ی درختی و درختچه­ای و در رویشگاه مختار برای ۷ گونه­ی درختی و درختچه­ای زادآوری در میکروپلات­ها مشاهده گردید. طبق نتایج بدست آمده در سرآبتاوه، ۷۲/۳۵ درصد نهال­ها دانه­زاد و ۲۸/۶۴ درصد آن­ها شاخه­زاد بودند، اما در رویشگاه مختار ۵۸/۵ درصد نهال به صورت دانه­زاد و ۴۲/۹۲ درصد نها­ل­ها شاخه­زاد بودند. در منطقه کمترتخریب­شده سرآبتاوه، صفات رویشی مساحت تاج، تعداد جست، تعداد جست­گروه و تعداد پایه همبستگی مثبت و معنی­داری با تعداد زادآوری بلوط داشتند. اما در منطقه مختار، سطح مقطع برابر سینه و مساحت تاج همبستگی منفی با تعداد زادآوری داشتند. به­طور کلی نتایج زادآوری نشان داد که در هر دو رویشگاه مورد بررسی وضعیت زادآوری بسیار ضعیف و نگران کننده است. نتایج آنالیز واریانس و مقایسه­ میانگین عوامل غیر زنده در دو توده­ی مورد مطالعه نشان داد که از لحاظ عوامل تخریب چرای دام، شاخه­زنی و بهره ­برداری غیرمجاز تفاوت معنی­داری بین دو رویشگاه وجود دارد به­ طوری که میانگین حضور این عوامل در رویشگاه مختار بیشتر از رویشگاه سرآبتاوه بود. همچنین نتایج آنالیز تجزیه به مولفه­های اصلی نشان داد که  بر اساس پارامترهای رویشی گونه­های موجود  دو رویشگاه مورد مطالعه قابل تفکیک نبوده و درصد ضریب کاپا پایین بدست آمد.  نتایج کلی این تحقیق نشان می­دهد که در رویشگاه سرآبتاوه که از سال ۱۳۸۲ تحت طرح صیانت جنگل­ها به صورت قرق درآمده است، از لحاظ اکثرشاخص­های تنوع زیستی و زادآوری وضعیت بهتری را نسبت به رویشگاه مختار نشان می­دهد. با توجه به تفاوت ساختار افقی و عمودی در دو توده مورد بررسی می­توان نتیجه گیری کرد که مسلما ساختار افقی و عمودی جنگل طی ۱۰ سال قرق جنگل تغییر محسوسی نمی­ کند و این تفاوت در ساختار افقی و عمودی دو توده مورد بررسی به تفاوت­های طولانی مدت در دو توده برمی­گردد، که این تفاوتها ممکن است تفاوتهای رویشگاهی و یا دخالتهای انسانی باشند.

واژه­های کلیدی: ساختار جنگل، خاک، توده­ی تخریب­شده، توده­ی کمترتخریب­شده، بلوط ایرانی، یاسوج

فصل اول

مقدمه و کلیات

۱-۱- مقدمه

جنگل‌ها به عنوان یکی از غنی­ترین عرصه­های طبیعی، دربر­دارنده­ی حدود ۶۵ درصد گونه­های خشکی­زی هستند (پیله ور و همکاران، ۱۳۸۹) و بیشترین تنوع گونه­ای را برای گروه­های تاکزونومیک متعددی مانند پرندگان، بی­مهرگان و میکروب­ها فراهم می­ کنند­ (لیندن مایر[۱] و همکاران،­ ۲۰۰۶). در حال حاضر ۴۶ درصد از جنگل­های دنیا به کاربری­های دیگر تبدیل شده ­اند، فقط ۲۲ درصد از جنگل­های اولیه یا ۴۰ درصد از جنگل­های باقی­مانده در سطح دنیا به صورت دست­نخورده باقی مانده­اند (برایانت[۲] و همکاران، ۱۹۹۷). حفاظت از این گنجینه­ی ارزشمند با توجه به تنگناهای اجرایی و محدودیت امکانات نیازمند برنامه ­ریزی براساس اولویت حفاظتی پوشش­های گیاهی مختلف می­باشد. ایران با دارا بودن مساحتی بالغ بر۱۲ میلیون هکتار جنگل، یکی از کشورهای فقیر از لحاظ پوشش جنگلی است که سهم زاگرس از این منابع جنگلی حدود ۵ میلیون هکتار می­باشد که بیش از ۴۰ درصد جنگل­های کشور را به خود اختصاص داده است (صالحی[۳]، ۲۰۰۹).

جنگل­های زاگرس از آذربایجان غربی (شهرستان پیرانشهر) تا فارس (حوالی فیروزآباد) در نواری به پهنای ۷ درجه عرض جغرافیایی و ۵/۷ درجه طول جغرافیایی، با قدمتی ۵ هزار ساله استقرار یافته­اند (یوسفی و همکاران، ۱۳۸۱). جنگل­هایی که گستره آن ۱۰ استان کشور را در امتداد رشته­کوه­های زاگرس (جهت شمال غرب به جنوب شرق) با طول متوسط ۱۳۰۰ کیلومتر و عرض متوسط ۲۰۰ کیلومتر درنوردیده است.

جنگل­های زاگرس در استان­های آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه، لرستان، ایلام، فارس، خوزستان، اصفهان، چهارمحال بختیاری و کهگیلویه و بویراحمد پراکنده شده ­اند که در این میان، کمترین سهم از پوشش جنگلی زاگرس با ۵/۴ درصد، متعلق به استان­های خوزستان و آذربایجان غربی بوده (یعنی تنها ۵/۴ درصد از مساحت استان­های مزبور را جنگل پوشانده است) و بالاترین سهم آن به استان کهگیلویه و بویراحمد (۵۷ درصد) تعلق دارد (فتاحی، ۱۳۷۳).

جنگل­های زاگرس از دیرباز در معرض آسیب­های فراوان بوده ­اند. آسیب­هایی که موجب محو جنگل در قسمت­هایی از آن و باعث سیر قهقرایی در قسمت­های دیگر گردیده است. فضای بازی که هم اکنون در این جنگل­ها مشاهده می­شود تنها منبعث از خشکی نیست و آسیب­های وارده به این جنگل­ها در طول قرن­های متمادی نیز سهمی در این تنکی جنگل­ها دارد.

جنگل­های زاگرس از نظر حفاظت آب و خاک، تنوّع زیستی و ارزش­های پناهگاهی از اهمیت انکار نشدنی برخوردار هستند. وجود گونه­های متنوع گیاهی و جانوری، این منطقه را از سایر مناطق متمایز ساخته و توجه اکثر محققین علوم زیستی را به خود معطوف داشته است. شاخص تنوع گونه­ای، از شاخص­های مهم تنوع­زیستی است که در ارزیابی زیستگاه­ها  از آن استفاده می­شود و مقدار آن به ثبات محیط­زیست آن بستگی دارد. از آنجا که این ثبات در اجتماعات و اکوسیستم­های مختلف متفاوت است، وضعیت تنوع گونه­ای نیز در این مناطق دست­خوش تغییرات محیطی می­شود. به­همین دلیل محاسبهتنوع گونه­ای اهمیت زیادی در ارزیابی عملکرد و دخالت انسان در سیستم­های طبیعی دارد. در واقع، هر سیستم زمانی پایدار است که گونه­های تشکیل­دهنده­ی آن در طی زمان حفظ شوند و نیز جمعیت افراد تشکیل­دهنده­ی آن دچار نوسانات زیاد نشود (اردکانی، ۱۳۸۵). حفاظت به­عنوان عاملی مهم، نقشی تعیین­کننده در غنا و تنوع­زیستی گیاهی دارد. رویشگاهی که تنوع­زیستی بیشتری داشته باشد، پایداری اکولوژیکی و حاصل­خیزی بیشتری را خواهد داشت و یک اکوسیستم پایدار خواهد بود (اسمیت[۴]، ۱۹۹۶).

با توجه به جایگاه ویژه­ی جنگل­های زاگرس در پهنه­ی رویشی ایران و اهمیت حفظ و مدیریت تنوع­زیستی آن به عنوان یکی از مهمترین و برجسته­ترین سیماهای طبیعی ایران، احیاء جنگل­های زاگرس امری لازم و ضروری است ولی احیاء جنگل­ها با توجه به ساختار اجتماعی اقتصادی جامعه جنگل نشین غرب کشور که تنها به دامداری و کشاورزی وابسته است امری مشکل و در بسیاری موارد غیر ممکن شده است.

در ایران بیشترین تعداد گونه­های بلوط در رشته کوه زاگرس پراکنده شده ­اند و فراوان­ترین آنها گونه بلوط غرب (بلوط ایرانی) است که وجه تسمیه جنگل­های بلوط غرب به همین خاطر است (حسینی و همکاران، ۱۳۸۷).

تعداد صفحه : ۱۴۳

قیمت : ۱۴۷۰۰تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        *       [email protected]

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

 

[add_to_cart id=152208]

—-

پشتیبانی سایت :       

*