Get a site

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : ادبیات و زبان فارسی

عنوان : جلوه های ادب تعلیمی در شعر سنائی غزنوی

دانشگاه آزاد اسلامی واحد بردسیر

دانشکده ادبیات و علوم انسانی

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد «M.A.»

موضوع:

جلوه های ادب تعلیمی در شعر سنائی غزنوی

 استاد راهنما:

دکتر نعمت اصفهانی عمران

تابستان۱۳۹۳ 

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست

چکیده : ۱۴

مقدمه : ۱۵

فصل اوّل : کلیات تحقیق.. ۱۸

۱-۱بیان مسئله: ۱۸

۲-۱ پیشینه تحقیق: ۱۹

۳-۱ روش کار: ۱۹

۴-۱ اهداف تحقیق: ۲۰

۵-۱جنبه نوآوری کار: ۲۰

فصل دوم. ۲۱

۲- فصل دوم : ۲۲

۱-۲ نگاه به زندگی ، آثار ، اندیشه و سبک شعر سنائی.. ۲۲

۲-۲ سفرهای سنائی.. ۲۲

۳-۲ سرآغاز شعر عرفانی.. ۲۵

۴-۲ همّت گماردن بر نظم فخری نامه یا الهی نامه یا حدیقه الحقیقه: ۲۶

۵-۲ مذهب سنائی: ۲۶

۶-۲ آثار سنائی: ۲۷

۱-۶-۲ سیر العباد الی المعاد: ۲۹

۲-۶-۲ کارنامه بلخ: ۳۰

۳-۶-۲ تحریمه القلم: ۳۰

۴-۶-۲ مکاتیب سنائی: ۳۰

۷-۲ چند اثر منسوب به سنائی.. ۳۰

۸-۲ دیگر آثار منسوب به سنائی.. ۳۱

غریب نامه، زاد السالکین، بهرام و بهروز. ۳۱

۹-۲ جایگاه سنائی در تاریخ شعر فارسی.. ۳۱

۱۰-۲ اوضاع روزگار آن زمان. ۳۱

۱۱-۲ ویژگی ها سخنوری سنائی.. ۳۵

۱۲-۲ نمونه ی لغات و ترکیبات شعر او: ۴۶

۱۳-۲ تشابه سنائی با شاعران معاصر: ۴۹

۱۴-۲ سبک آثار سنائی.. ۴۹

۱۵-۲ سه حالت وجودی سنائی: ۵۰

سنائی سه شخصیت متفاوت دارد که عبارتند از: ۵۰

۱-۱۵-۲ قطب تاریک وجود او: ۵۰

۲-۱۵-۲ سنائی واعظ و ناقد اجتماعی (مدار خاکستری وجود او). ۵۱

۳-۱۵-۲  سنائی قلندر و عاشق (قطب روشن وجود او). ۵۲

نمونه اشعار او : ۵۳

۱۶-۲ فکر و اندیشه سنائی.. ۵۳

۱۷-۲ سنائی و تحولاتی که در ادب فارسی ایجاد کرده است: ۵۴

۱۸-۲ زبان سنائی در حدیقه: ۵۵

معنی و مفهوم در شعر سنائی: ۵۵

۱-۱۸-۲  مقایسه حدیقه با آثار عطار و مولانا ۵۶

۲-۱۸-۲  سنائی در تغییر ساختار معنایی و محتوا ۵۷

۱۹-۲ چند سوال راجع به سنائی.. ۵۸

فصل سوم. ۵۹

۳- فصل سوم : ۶۰

۱-۳ در ماهیت ادبیات تعلیمی: ۶۰

۲-۳ شعر تعلیمی.. ۶۱

۳-۳ شاخه های ادبیات تعلیمی.. ۶۴

۱-۳-۳ اندرزهای (اخلاقیّات) ایران باستان: ۶۴

۲-۳-۳ اخلاقیّات فلسفی: ۶۶

۴-۳ اخلاقیّات اسلامی.. ۶۹

۵-۳ ساختار منظومه. ۷۰

۶-۳ بازتاب تعلیمات اخلاقی صوفیانه در حدیقه الحقیقه. ۷۲

۷-۳ اندرزنامه های سیاسی سنائی در مثنوی حدیقه الحقیقه و. ۷۳

سرچشمه های آن: ۷۳

۸-۳  اندرزهای سیاسی در حدیقه الحقیقه. ۷۵

۹-۳ سیرالعباد سنائی غزنوی و کمدی الهی دانته. ۸۱

۱۰-۳ چکیده ی سیر العباد. ۸۳

۱۱-۳ چکیده ی کمدی الهی.. ۸۶

۱۲-۳ مقایسه ی دور نمایه ی دو اثر. ۸۸

۱۳-۳ ساختار. ۸۹

۱-۱۳-۳ مرحله ی اوّل: ۸۹

۲-۱۳-۳ مرحله ی دوم : ۹۰

۳-۱۳-۳مرحله ی سوم : ۹۰

فصل چهارم.. ۹۲

فصل چهارم : اشعار تعلیمی سنائی.. ۹۳

۴- موضوع پایان نامه ما ۹۳

۱-۴ اشعار تازیانه های سلوک : ۹۴

۱-۱-۴ مکن در جسم و جان منزل، که این دونست و آن والا. ۹۴

۱-۱-۱-۴ تا کی ز هرکسی ز پی سیم بیم ما ۹۹

۲-۱-۴ آراست، دگر باره، جهاندار جهان را ۱۰۱

۳-۱-۴ ای مسلمان ! خلایق حال دیگر کرده اند. ۱۰۴

۴-۱-۴ مسلمانان ! سرای عمر ، درگیتی دو دَر دارد. ۱۰۹

۵-۱-۴ سوز و شوق مَلَکی بردلت آسان نشود. ۱۱۱

۶-۱-۴ ای خداوندان مال ! الاعتبار الاعتبار! ۱۱۳

۷-۱-۴  طلب! ای عاشقان خوش رفتار. ۱۲۹

۹-۱-۴  ای سنائی جهد کن تا بهر سطان ضمیر. ۱۴۰

۱۰-۱-۴  درگَهِ خلق ، همه زَرق و فریب است و هَوَس.. ۱۴۵

۱۱-۱-۴   بس کنید آخر حمال ، ای جملگی اصحاب قال. ۱۴۷

۱۲-۱-۴  کی باشد کین قفس بپردازم. ۱۵۰

۱۳-۱-۴  برگ بی برگی نداری، لاف درویشی مزن. ۱۵۲

۱۴-۱-۴ ای سنائی ! بی کُله شو. ۱۵۷

۱۵-۱-۴   بمیر ای حکیم ! ۱۶۳

۱۶-۱-۴  مسلمانان مسلمانان. ۱۶۶

۱۷-۱-۴  دلا ! تا کی.. ۱۷۳

۲-۴ اشعار کتاب  حدیقه الحقیقه. ۱۷۸

۱-۲-۴فصل اندر درجات.. ۱۷۸

۲-۲-۴ فی الحفظ و المراقبه. ۱۷۹

۳-۲-۴ فی الحکمه و سبب رزق الرزاق.. ۱۸۰

۴-۲-۴ فی المجاهده : ۱۸۱

۵-۲-۴ فصل اندر تقدّس.. ۱۸۳

۶-۲-۴ فی ذکر دارالبقا : ۱۸۴

۷-۲-۴ اندر تجرد گوید. ۱۸۵

۸-۲-۴ فی سلوک طریق الاخره ۱۸۶

۹-۲-۴ ذکر هدایت قرآن: ۱۸۹

۱۰-۲-۴ فصل فی الزهد و الحکمه و الموعظه و النصیحه. ۱۹۰

۱۱-۲-۴ اندر مذّمت علما: ۱۹۲

۱۲-۲-۴ ستایش علم و عالم و طلب علم. ۱۹۳

۱۳-۲-۴ اندر ستایش عقل و عاقل و معقول. ۱۹۴

۱۴-۲-۴  در چشم نگاه داشتن گوید: ۱۹۷

قالَ النّبی علی السّلام: ۱۹۷

۱۵-۲-۴  در مذّمت شهوت راندن : ۱۹۸

۱۶-۲-۴ اندر مذّمت دنیا و وصف ترک او. ۱۹۹

۱۷-۲-۴ اندر مذّمت کسانی که به جامه و لقمه مغرور باشند . ۲۰۰

۱۸-۲-۴ اندر مذّمت مال دوست.. ۲۰۱

۱۹-۲-۴ اندر مذّمت شراب گوید . ۲۰۱

۲۰-۲-۴ اندر ترک دنیا و ریاضت نفس گوید: ۲۰۲

۲۱-۲-۴ فی مذّمه الدنیا و اهانته و ترکه. ۲۰۳

۲۲-۲-۴ اندر نکوهش شکم خواری و بسیار خوردن. ۲۰۴

۲۳-۲-۴ فی ذّم حبّ الدنیا و منع شراب الخمر. ۲۰۶

۲۴-۲-۴ اندر مذّمت افعال زشت که از خوی های بهیمی است.. ۲۰۷

۲۵-۲-۴ اندر نگاه داشتن راز و مشورت کردن : ۲۰۷

۲۶-۲-۴ اندر موعظت و نصیحت گوید: ۲۰۸

۲۷-۲-۴ اندر تصوّف و زٌهد : ۲۰۹

۲۸-۲-۴ در عدل پادشاهان وصف آن. ۲۱۰

۲۹-۲-۴ در عدالت و ستم نا کردن : ۲۱۰

۳۰-۲-۴ در تعهّد علمای دیندار : ۲۱۲

۳۱-۲-۴ در سیاست پادشاه ۲۱۲

۳۲-۲-۴ در ذم عوّام و بازاریان و جهال گوید. ۲۱۳

۳-۴ اشعار تعلیمی طریق التحقیق: ۲۱۳

۱-۳-۴ کلید درهای اسرار و چراغ ارواح ابرار. ۲۱۳

((آیا پنداشتید که ما شما را به عبث خلق کردیم؟)) ۲۱۴

۲-۳-۴ ره بر جان های سالکین و شادی دل های محققین. ۲۱۷

۳-۳-۴ بستان ارواح و باغ اشباح. ۲۱۹

۴-۳-۴ منهاج العارفین و معراج العاشقین. ۲۲۰

۵-۳-۴ درباره عشق.. ۲۲۱

۶-۳-۴ در نکوهش ریا و ریاورز. ۲۲۳

۷-۳-۴ درباره ی ترک دنیا و دوری از آن. ۲۲۵

۸-۳-۴ درباره ی تسلیم . ۲۲۶

۹-۳-۴ درباره ی بلا . ۲۲۶

۱۰-۳-۴ درباره ی شکیبایی و سپاسگزاری . ۲۲۷

۱۱-۳-۴ پیدا کردن غافلان و نکوهش جاهلان. ۲۲۷

۱۲-۳-۴ درباره ی خوردن. ۲۳۰

۱۳-۳-۴ درباره ی روزی. ۲۳۱

۵- فصل پنجم : ۲۳۵

۱-۵ نتیجه گیری : ۲۳۵

۲-۵ طرح چند سؤال : ۲۳۸

کتابنامه. ۲۳۹

الف : منابع  و مآخذ. ۲۴۰

ب) فهرست مجله. ۲۴۲

Abstract. 243

چکیده :

در این پایان نامه به تشخیص قصیده های تعلیمی سنائی پرداخته شده است و خطّ سیر فکری و اندیشه حکیم سنائی مشخص شده است و می دانیم که حجم عظیمی از دیوان قصاید او را مدایح تشکیل داده اند.که امروز جز بلحاظِ مباحثِ تاریخ زبان و مواد استشهادی برای نگارش فرهنگ های وسیع زبان فارسی ، کمتر می تواند ارزش داشته باشد.و از این قصاید (مدحی) مشخص      می شود که او قبل از رسیدن به حال و هوای روحی خویش ، تفاوتی با دیگر شاعران درباری عصر نداشته است. و آنچه مسلّم است این است که سنائی دارای دو نیم کره متفاوت تاریک و روشن است. آیا این دو نیم کره را تا آخر عمر حفظ کرده است. یا با ظهور آن نیمکره روشن آن نیمکره تاریک را رها کرده است. و می دانیم سنائی نماینده برجسته نوعی از قصیده در زبان فارسی است.که آن را باید قصیده نقد جامعه و زٌهد و عرفان و اخلاق خواند. و در این میدان هیچ یک از استادان بزرگ قصیده به پای او نمی رسند، ضمن اینکه ممکن است هر کدام از آنان یک یا دو قصیده در این عوالم داشته باشند که تا حدودی به پای قصاید او نزدیک باشد.امّا هیچ کس در این میدان ، بهتر از او و استوارتر از او نسروده است. چنان که می بینیم قصاید سنائی از تکرار مضمون خالی نمانده است. و عذر او را وقتی بهتر می توانیم بپذیریم که بدانیم وی در جهانی بسته و غیر متحوّل زیسته و تمام روزهای عمرش ، بیش و کم ، یک رنگ داشته است. با این همه از رهگذر ساخت و صورت قصاید و شیوه بیان و اسلوب سخن ، کوشیده است که تکراری بودن بعضی  اندیشه ها را پنهان نگاه دارد و این خود توفیقی بزرگ است. و در این پایان نامه هدف از آوردن اشعار تعلیمی دیوان قصاید سنائی آن بوده است که جوانان دوستدار ادب فارسی مخاطب قرار گیرند . و این اشعار تعلیمی را که درس زندگی و اخلاق هستند سر لوحه کار خود قرار دهند. و تا حدّی بتوانیم اطلاعاتی که در فهم شعر سنائی به آن نیاز دارند در اختیارشان قرار دهیم.

 

 

واژگان کلیدی:

سنائی غزنوی ، شعر قرن ششم ، ادب تعلیمی ، اخلاق ، زٌهد ، پند و اندرز

مقدمه :

در تاریخ ادبیات فارسی ، وقتی می گوییم : (( شعر قبل از سنائی و شعر بعد از سنائی )) خواننده اهل و آشنا ، تمایزی شگرف میان این دو مرحله ، احساس می کند. هیچ کدام از قلّه های شعر فارسی ، حتّی سعدی و حافظ و مولوی ، چنین مقطعی را در تاریخ شعر فارسی ایجاد نکرده اند؛ با این که سرایندگانِ برجسته ترین آثارِ ادبِ فارسی بوده اند. این ویژگیِ دوران ساز ، درکارِ حکیم سنائی ، برای مورّخان عرفان و شعر ، از اهمیتی ویژه برخوردار است. حدیقه سنائی سرآغاز نوعی از شعر است و قصاید او نیز سرآغاز نوعی دیگر و غزل هایش نیز حال و هوایی متمایز از غزل های قبل از وی دارد.

کمتر شاعری را می توان سراغ گرفت که در چندین زمینه شعری ، ((سرآغاز)) و (( دوران ساز)) بشمار آید. اگر می بینیم که جلال الدین مولوی با چنان شیفتگی و حرمتی از حکیم غزنوی یاد می کند ، ادای حق واجبی است در مورد او و به هیچ روی از نوع تعارفهای مرسوم در میان قدما نیست. بویژه که آشنایی با او دریچه آشنایی با مولوی و عطار و حافظ و بسیاری دیگر از بزرگان ادب فارسی است و تأمل در شعر او ما را با شکل گیری در تکامل چندین نوع از انواع شعر فارسی آشنا می کند.

سنائی در قصاید خویش ، نماینده برجسته شعر اجتماعی و نیز شعر اخلاقی و عرفانی است. و تقریباً تمام شاهکارهای سنائی در قصاید ش است و همه نوع معنی و مضمون را می توان یافت از نقد کار علمای دین و زاهدان ریائی تا نقد صوفیان دکّان دار تا بازاریان و ترازو داران دزد تا پادشاهان و وزیران و سپاهیان و همه و همه عناصر جامعه.

در این گونه شعرها سنائی بی پروا ترین نمونه نقد اجتماعی را عرضه می کند و شجاعتِ او در این راه تقریباً بی نظیر است. حتّی در دوره های گسستگی و عدم تمرکز حاکمیت ها ، کم اند شاعرانی که دلیرانه تر از او به نقدِ این مسائل پرداخته باشند ، بویژه که او با زبانی سخته و استوار و ساخت و صورتی متین و جذاب – که نمونه عالی شعر و نوعِ قصیده در تاریخ ادب ماست – این انتقادهای اجتماعی و سیاسی را عرضه کرده است و آینه ای ساخته است که نه تنها جامعه عصرِ او را در آن می توان دید بلکه تمام ادوارِ تاریخ اِجتماعی ما را در آن می توان مشاهده کرد و شعر،             شعر حقیقی، چیزی جز این نمی تواند باشد.

و بویژه انتشار و نفوذ شعر سنائی از روزگار حیات او تا هم امروز ، انتشاری شگفت آور بوده است وقتی سنائی در آخرین سالهای عمر خود بود ، شعرش در تمام قلمرو زبان فارسی ، از حلب تا کاشغر ، در مسجد و خانقاه و میخانه ، گسترش داشت و هر جا که می رفت می دید شعرش قبل از وی بدان جا رفته است و این توفیق در میان قدما شاید فقط نصیب سعدی شده باشد ، آن هم یک قرن و نیم بعد از سنائی.

تعداد صفحه : ۲۴۳

قیمت : ۱۴۷۰۰تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        *       [email protected]

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

 

[add_to_cart id=153921]

—-

پشتیبانی سایت :       

*