Get a site

پایان نامه اثر استفاده از سبوس برنج غنی‌سازی شده با پساب ماهی

پایان نامه رشته علوم دامی گرایش تغذیه دام

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد رشت

دانشکده علوم کشاورزی

گروه علوم دامی

پایان نامه جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد(M.Sc)در رشته علوم دامی

گرایش تغذیه دام

عنوان:

اثر استفاده از سبوس برنج غنی‌سازی شده با پساب ماهی بر روی جمعیت میکروبی و سیستم ایمنی در جوجه‌های گوشتی

استاد راهنما:

دکتر ملیحه راحتی نویر

استاد مشاور:

مهندس مهران نصرتی

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :
فهرست مطالب
فصل اول (مقدمه و کلیات) ۱
۱-۱- مقدمه. ۲
فصل دوم (بررسی منابع). ۶
۲-۱- فرایند تولید پودر ماهی. ۷
۲-۱-۱- روش عمل آوری خشک. ۷
۲-۱-۲- روش عمل‌آوری مرطوب. ۷
۲-۲- پساب ماهی یا مواد قابل حل ماهی. ۹
۲-۲-۱- ارزش غذایی مواد قابل حل ماهی. ۱۰
۲-۳- میکروارگانیسمها و دستگاه گوارش. ۱۲
۲-۳-۱- جمعیت میکروبی دستگاه گوارش و عوامل مؤثر بر آن ۱۳
الف- جیره غذایی ۱۳
ب- سن ۱۴
ج- محیط پرورش. ۱۵
۲-۳-۲- تنوع فلور میکروبی در قطعات مختلف دستگاه گوارش. ۱۵
۲-۳-۳- جمعیت میکروبی طبیعی دستگاه گوارش طیور. ۱۶
۲-۳-۳-۱-کلی ‌فرم‌ها (Coliforms). 17
۲-۳-۳-۲- اشریشیاکلی (Escherichia coli). 17
۲-۳-۳-۳- لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس (Lactobacillus acidophilus). 18
۲-۴- ایمنی و فرایندهای تحریک سیستم ایمنی در بدن. ۱۸
۲-۵- فرایند تعدیل ایمنی. ۱۹
۲-۶- کارکردهای دفاعی دستگاه گوارش ۲۰
فصل سوم (مواد و روشها). ۲۳
۳-۱- مکان و زمان پژوهش ۲۴
۳-۲- مراحل آماده سازی سالن پرورش. ۲۴
۳-۲-۱- شستشوی سالن ۲۴
۳-۲-۲- شعله دادن و آهک پاشی. ۲۵
۳-۲-۳- نحوه ساخت واحد های آزمایشی برای این طرح آزمایشی ۲۵
۳-۲-۴- بستر سالن ۲۵
۳-۳- مدیریت پرورش. ۲۶
۳-۳-۱- تهیه جوجه. ۲۶
۳-۳-۲- تیمارهای آزمایشی ۲۶
۳-۳-۳- ورود جوجه‌ها به سالن ۲۶
۳-۳-۴- دمای سالن پرورش. ۲۷
۳-۴- واکسیناسیون. ۲۸
۳-۵- جیره‌های مورد استفاده در آزمایش ۲۸
۳-۶- نحوه عمل آوری پساب ماهی ۳۵
۳-۶-۱- تهیه نمونه‌های سبوس برنج و پساب ماهی ۳۵
۳-۶-۲- تهیه نمونه‌های سبوس برنج غنی‌شده با پساب ماهی ۳۵
۳-۷- صفات مورد بررسی ۳۶
۳-۷-۱- میکروفلورای روده ۳۶
۳-۷-۱-۱- وسایل مورد نیاز جهت نمونه گیری و کشت در آزمایشگاه ۳۶
۳-۷-۱-۲- آماده سازی محیط های کشت ۳۶
۳-۷-۱-۳- رقیق سازی و کشت ۳۷
۳-۷-۱-۴- شمارش باکتری ۳۷
۳-۷-۲- نمونه برداری ۳۸
۳-۷-۲-۱- تعیین عیار آنتی بادی گامبورو ۳۸
۳-۷-۲-۲- روش انجام تست الایزا. ۳۸
۳-۷-۲-۳- تعیین عیار آنتی بادی نیوکاسل به روش HI. 40
۳-۷-۲-۳-۱- روش انجام تست HI. 40
۳-۷-۲-۳-۲- تزریقSRBC (Sheep Red Blood Cells) 40
۳-۸- روش تجزیه تحلیل اطلاعات. ۴۱
فصل چهارم (نتایج) ۴۲
۴-۱- شمارش میکروبی ۴۳
۴-۱-۱- شمارش باکتری‌های دستگاه گوارش ۴۳
۴-۲- صفات ایمنی ۴۴
۴-۲-۱- تیتر نیوکاسل. ۴۴
۴-۲-۲- تیتر گامبورو. ۴۴
۴-۲-۳- تیتر آنتیSRBC تام و ایمونوگلوبولینهای M و G 45
فصل پنجم ( بحث). ۴۸
۵-۱- شمارش میکروبی ۴۹
۵-۲- بررسی صفات ایمنی. ۵۰
۵-۲-۱- تیتر واکسن نیوکاسل و گامبورو ۵۰
۵-۲-۲- تیتر آنتی SRBC تام و ایمونوگلوبولین های M وG در روزهای ۲۸و ۴۲ روزگی ۵۱
۵-۳- نتیجه گیری ۵۳
پیشنهادات. ۵۴
فهرست منابع. ۵۵
پیوست‌ها ۶۳
چکیده انگلیسی. ۷۰
چکیده
این مطالعه به منظور مقایسه اثر سبوس برنج غنی‌سازی شده با پساب ماهی بر جمعیت میکروبی دستگاه گوارش و پاسخ ایمنی همورال ۲۰۰ قطعه جوجه‌های گوشتی یک‌روزه سویه راس ۳۰۸ در قالب یک طرح کاملاً تصادفی با ۵ تیمار و ۴ تکرار و ۱۰ پرنده در هر تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل تیمار‌های اول، دوم، سوم و چهارم دارای مقادیر پساب ماهی به‌ترتیب ۵/۲ ،۵ ،۵/۷ و ۱۰ درصد پساب ماهی و تیمار پنجم (شاهد) بدون پساب ماهی و هر پنج تیمار حاوی ۱۰ درصد سبوس برنج بود. تجزیه و تحلیل داده‌ها با بهره گرفتن از نرم افزار SAS و مقایسه میانگین‌ها با روش دانکن انجام شد. با توجه به نتایج بدست آمده مشخص گردید که میانگین تعداد لاکتوباسیل و کلیفرم محتویات سکوم در ۴۷ روزگی در بین تیمارها دارای اختلاف معنی‌داری نبود (۰۵/۰<P). نتایج حاصل از جستجوی سالمونلا در تمامی تیمارها منفی گزارش گردید. همچنین در طی دو دوره میانگین آنتی SRBC در ۲۸ روزگی دارای اختلاف معنی‌داری نبود (۰۵/۰<P). این در حالیست که تیتر آنتیSRBC در ۴۲ روزگی دارای اختلاف معنی‌دار بود (۰۵/۰>P). میانگین عیار پادتن علیه ویروس نیوکاسل در ۳۵ روزگی اختلاف معنی‌دار نبود (۰۵/۰<P) اما در ۴۲ روزگی اختلاف معنی‌دار مشاهده گردید (۰۵/۰>P). میانگین عیار پادتن علیه ویروس واکسن گامبورو در دو دوره ۲۱ و ۴۲ روزگی دارای اختلاف معنی‌دار بود (۰۱/۰>P). نتایج نشان داد استفاده از سطح ۱۰ درصد سبوس برنج غنی‌سازی شده با ۱۰ درصد پساب ماهی باعث افزایش تعداد لاکتوباسیل‌های روده و متعاقباً افزایش سطح ایمنی طیور گردیده است.
واژه­های کلیدی : سیستم ایمنی، سبوس برنج، جمعیّت میکروبی، جوجه‌های گوشتی، پساب ماهی.
مقدمه
در دنیای امروز بدلیل افزایش جمعیت و کاهش منابع انسانی تأمین مواد غذایی یکی از علل برتری نظام‌های موفق نسبت به دیگر نظام هاست. در وضعیت کنونی ضرورت چاره اندیشی در خصوص افزایش تولید موادغذایی بیشتر نمایان می‌گردد. یکی از نیازهای ضروری تغذیه انسان تأمین پروتئین حیوانی است که گوشت طیور به عنوان یک منبع با ارزش پروتئینی، مورد توجه قرار گرفته است. از جمله مواردی که مورد توجه متخصصان علم تغذیه و پرورش طیور قرار می‌گیرد پروتئین مورد نیاز جیره طیور و به طبع آن اسیدهای‌آمینه ضروری می‌باشد (شهیر وهمکاران،۱۳۸۳). تأمین مواد خوراکی و یا به عبارت دیگر تهیه جیره‌غذایی در سالن‌های مرغداری حدوداً ۵۵ الی۶۰ درصد هزینه‌های جاری تولید را به خود اختصاص می‌دهد (رحیمی، ۱۳۸۸). مصرف سرانه گوشت مرغ در سال ۱۳۸۴، ۱۸ کیلوگرم بوده و در سال ۱۳۸۸ به ۲۲ کیلوگرم رسید (آمارنامه کشاورزی، ۱۳۸۸).
پروتئین حیوانی در تأمین نیازهای غذایی انسان نقش به‌سزائی دارد و در حال حاضر در کشور ما، کمبود و فقر پروتئین حیوانی وجود دارد. در ایران جهت تأمین پروتئین حیوانی در تغذیه انسان، از گوشت قرمز، شیر، گوشت سفید و تخم مرغ استفاده می‌شود. افزایش میزان تولید گوشت قرمز و شیر در کوتاه مدت با توجه به طولانی بودن روند تولید و محدودیت مراتع کشور، به آسانی امکانپذیر نیست. علاوه بر این امروزه افزایش مصرف پروتئین‌های گیاهی توسط مردم با شکست مواجه شده است. علت این امر مصرف انرژی بیشتر در حین فرآوری آنهاست که در ابتدا برای محصولات دامی مطرح بود. تولید ترکیبات سنتتیک مشابه گوشت نیز با مصرف انرژی زیادی همراه است و تولید محدود آنها از جنبه اقتصادی و همچنین از نظر پذیرش آنها توسط مصرف کنندگان نیز با مشکلاتی همراه بوده است. گوشت مرغ، ارزانترین نوع گوشت در اکثر کشورهاست که بدون شک، مهمترین دلیل موفقیت این صنعت در سراسر جهان است. این برتری در رقابت، اساساً به دلیل بهبود مستمر راندمان تولید و پذیرش ایده­ها و خلاقیتهای جدید توسط تولیدکنندگان و تشکیلات کشاورزی است (گلیان و سالار معینی، ۱۳۸۳).
از راهکارهای توفیق در صنعت پرورش طیور، تغذیه مناسب است و تغذیه مناسب از جهات مختلف مورد توجه بوده، از جمله می­توان به ارتباط تغذیه با سرعت رشد و ارتقاء سیستم ایمنی اشاره نمود. در این راستا شرایط تغذیه­ای، اعمال ایمونولوژی و پاسخ به عوامل عفونی را در میزبان تحت تأثیر قرار می­دهد و برعکس، بیماری­های عفونی حاد یا مزمن نیز اثر زیانباری بر شرایط تغذیه­ای خواهد گذاشت. در مورد کنترل، پیشگیری مهم­تر از درمان است زیرا اولاً درمان در جایگاه­های بزرگ مشکل بوده و ثانیاً هزینه­ های آن زیاد است. در حالیکه پیشگیری بیماری­ها آسان­تر و هزینه آن کمتر است. از این رو باید تدابیری اتخاذ نمود که به جای درمان، مسئله پیشگیری از بیماری­ها را مد­نظر قرار داد. برای پیشگیری از بروز بیماری­ها و بالا بردن مقاومت، روش­های متعددی وجود دارد از جمله واکسیناسیون، استفاده از آنتی بیوتیک­­ها و غیره که هر یک از این روش­ها علیرغم ارتقاء عملکرد سیستم ایمنی معایبی مانند ایجاد مقاومت میکروارگانیسم­ها نسبت به آنتی‌بیوتیک­ها دارند و مدت زمان مصرف آنتی بیوتیک­ها و فاصله آخرین مرحله استفاده از آنها تا زمانی که جوجه‌های گوشتی به کشتارگاه منتقل می­شوند، می­بایست مورد بررسی قرار گیرد و حتی در صورت رعایت همه موارد، احتمال بروز عوارض جانبی ناشی از باقی ماندن این مواد در لاشه و در بدن افرادی که از این محصولات خصوصاً به مقدار زیاد در رژیم غذایی خود استفاده می­ کنند، وجود دارد. در نتیجه نگرانی­های ناشی از اثرات نامطلوب مصرف زیاد آنتی‌بیوتیک‌ها در تغذیه طیور گوشتی روز به روز در حال گسترش است (جیل و همکاران، ۱۹۹۷).
در دهه­های اخیر جهت بالا بردن بازده تولیدی دام و طیور از ترکیباتی به عنوان افزودنی­های غذایی و محرک رشد که در بهبود مورد استفاده قرار گرفتن مواد مغذی جیره و بهبود رشد استفاده شده­ که از جمله این ترکیبات، آنتی‌بیوتیک‌‌‌‌‌های محرک رشد بوده که به‌طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرند ولی با توجه به اثرات مضر استفاده از آنتی‌بیوتیک و محدود کردن استفاده از آنها، متخصصین تغذیه دام و طیور در پی جایگزینی برای این ترکیبات هستند (الین دیل[۱]،۲۰۰۱). در ایران تا قبل از سال ۱۳۳۳شمسی پرورش مرغ فقط به صورت سنتی و خانگی انجام می شد و مصرف مرغ به شکل امروزی در بین عموم مردم معمول نبود و بیشتر برای پذیرایی از مهمان و یا معالجه بیماران مورد استفاده قرار می گرفت. در این سال با وارد کردن تعدادی جوجه نژادهای اصلاح شده و تخم مرغ جوجه کشی از خارج از کشور شالوده فعالیت مرغداری به شیوه جدید ریخته شد و به تدریج توسعه یافت. صنعت پرورش طیور در کشور ما ایران از شش فعالیت اصلی پرورش مرغ لاین، پرورش مرغ اجداد، پرورش مرغ مادر، تولید جوجه یکروزه، پرورش مرغ تخم گذار، پرورش مرغ گوشتی و یک پرورش نیمچه تشکیل شده است (مرکز آمار ایران.۱۳۸۸). از بین فعالیت های یاد شده اطلاع از چگونگی نحوه فعالیت های مرغداری های پرورش جوجه گوشتی بسیار حائز اهمیت است زیرا که محصول نهایی این دسته از مرغداری ها گوشت مرغ است که به عنوان ماده پروتئینی مهم و مغزی در تأمین بخشی از پروتئین حیوانی مورد نیاز جامعه سهم به سزایی دارد (مرکز آمار ایران۱۳۸۸). همانطور که گفته شد تولید گوشت مرغ در ایران به صورت صنعتی از اواسط دهه ۱۳۴۰شمسی عمومیت یافت. بر اساس آمار وزارت جهادکشاورزی تولید گوشت مرغ در ایران از چهارصدوبیست تن در سال ۱۳۷۰شمسی به ۱۳۶۰هزار تن در سال ۱۳۸۵شمسی افزایش یافته است. سهم ایران از تولید جهانی گوشت در سال ۲۰۰۷ میلادی ۷۰/۱درصد است. سرانه مصرف گوشت مرغ در نقاط شهری ۹/۱۱ کیلوگرم در سال ۱۳۸۰شمسی به ۴۱/۱۷کیلوگرم در سال ۱۳۸۵شمسی افزایش یافت. بر اساس آمار ارائه شده توسط سازمان جهادکشاورزی مصرف سرانه مرغ در ایران در سال ۱۳۸۵شمسی ۳۰/۱۹کیلوگرم بود و مصرف سرانه گوشت مرغ در جهان نیز در سال ۲۰۰۶ میلادی در حدود ۹/۱۲کیلوگرم اعلام شد، بنابراین مصرف سرانه گوشت مرغ در ایران بیشتر از میانگین جهانی است (مرکز آمار ایران، ۱۳۸۸). هزینه تمام شده گوشت مرغ در کشورهای مختلف با توجه به تکنولوژی تولید، شرایط اقلیمی، هزینه دان و مدیریت تولید متفاوت است. در بین کشورهای عمده تولید کننده برزیل، چین و آمریکا به دلیل دسترسی ارزان به دان مرغ و برخورداری از تکنولوژی بالا، از هزینه پایین‌تر تولید و به تبع آن قیمت تمام شده پایین تری برخوردار هستند. بررسی اقلام هزینه تولید گوشت مرغ در ایران بیانگر آن است که هزینه خوراک دان بیشترین میزان هزینه های تولید (هفتاد درصد) و پس از آن هزینه خرید جوجه یکروزه (شانزده درصد) بیشترین هزینه را به خود اختصاص می‌دهد (مرکز آمار ایران ۱۳۸۸). بنابراین می‌توان با ایجاد تغییراتی در ترکیب جیره‌های مصرفی علاوه بر کاهش هزینه‌ها به افزایش بیلان تولید نیز اندیشید. در ضمن مقدار تولید گوشت مرغ در استان گیلان در سال ۱۳۸۹، ۲۳.۲۵ هزار تن اعلام شد (سازمان جهادکشاورزی استان گیلان، ۱۳۸۹). شایان ذکر است که تولید انواع گونه های شلتوک کشور حدود۳ میلیون تن در سال برآورد شده است که۳۵/۲۵ درصد آن توسط برنجکاران گیلانی و ۰۹/۴۶ درصد توسط کشاورزان مازندرانی تولید شده است که این دو استان ساحلی جمعا ۴۴/۷۵ درصد از شلتوک کشور را تولید کرده اند (آمارنامه کشاورزی ، ۱۳۸۸_۱۳۸۷). با توجه به اینکه در این دو استان ساحلی صید ماهی هم صورت می گیرد و میزان صید ماهی کیلکا از ۷/۱۶ هزار تن در سال ۱۳۸۷ به ۵/۲۵ هزار تن در سال ۱۳۸۸ رسیده، رشدی معادل ۷/۵۲ درصد داشته است و تولید مزارع گرم آبی و سرد آبی ماهی در سال ۱۳۸۸ به‌ترتیب با ۴/۱۰۰ و ۶/۷۳ هزار تن در سال نسبت به سال ۸۷ به‌ترتیب رشدی معادل ۵/۱۴ و ۶/۱۷ درصد داشته اند. وجود کارخانه های فرآوری ماهی مانند کارخانجات کنسرو سازی در سال ۱۳۸۸ ،۱۳۴ واحد و تولید پودر و روغن ماهی در سال ۱۳۸۸،۹۲۱ واحد می‌باشد (آمارنامه کشاورزی جلد دوم ،۱۳۸۸).
بر طبق مطالعات انجام شده استفاده از سبوس داخلی برنج به میزان ۵۰ گرم در کیلوگرم جیره طیور، سبب بهبود ضریب تبدیل غذایی در جوجه‌های گوشتی تا سن ۲۱ روزگی میگردد (دین[۲] و همکاران، ۱۹۷۹). همچنین استفاده از سبوس داخلی برنج در جیره غذایی تا مقدار ۴۰ درصد هیچ تغییری در ضریب تبدیل غذایی ایجاد نمی‌کند (وارن [۳]و فارل[۴]، ۱۹۹۰). هرچند میزان زیاد سبوس برنج می‌تواند عامل کاهش مصرف خوراک باشد ولی به نظر نمی‌رسد اثر یک خوراک مؤثرتر از عامل مواد مغذی باشد (کاریون[۵] و لوپز [۶]، ۱۹۸۹). جایگزینی سبوس برنج به جای بخشی از ذرت منجر به ۳۰ درصد کاهش در افزایش وزن نهایی شده و بخار دادن یا اتوکلاو کردن سبوس داخلی برنج منجر به کاهش تفاوت و ارتقاء وزن جوجه های تغذیه شده با سبوس گردید (کراتزر[۷] و همکاران، ۱۹۷۴). کوپایی ملک و همکاران(۱۳۸۹) گزارش کردند که آزمایش روی سطوح مختلف سبوس داخلی برنج نشان می‌دهد که سطح ۱۰ درصد سبوس داخلی برنج از بین سطوح ۱۰، ۲۰، ۳۰ و ۴۰ درصد می‌تواند به دلیل دارا بودن بالاترین میزان وزن زنده، بهترین سطح جایگزین سبوس داخلی برنج برای بخشی از ذرت پیشنهاد گردد و با توجه به عدم وجود اختلاف معنی‌دار بین هزینه خوراک تیمارها سبوس ۱۰ درصد می‌تواند از لحاظ اقتصادی در کاهش هزینه تمام شده خوراک مؤثر باشد. سبوس برنج یک فرآورده فرعی صنعت آردسازی برنج است و از نظر تیامین فقیر است. این ماده خوراکی می‌تواند در یک جیره متعادل تا حد ۲۰ درصد به کار رود (شیوازاد و صیداوی، ۱۳۸۹).
تعداد صفحه :۸۶
قیمت : ۱۴۷۰۰ تومان

—-

پشتیبانی سایت :        *       [email protected]