Get a site

پایان نامه ارزیابی میزان تحقق­پذیری مولفه­ های شهر خلّاق

 پایان نامه رشته جغرافیا

(در فایل دانلودی نام نویسنده و استاد راهنما موجود است)
دانشگاه پیام نور
دانشکده علوم انسانی
مرکز بابل
پایان ­نامه
برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته جغرافیا و برنامه­ریزی شهری
عنوان پایان ­نامه:
ارزیابی میزان تحقق­پذیری مولفه ­های شهر خلّاق
(نمونه موردی: شهر بناب)
بهمن ۱۳۹۳
 
چکیده
شهر خلاق و نوآور از جمله مباحث جدید در حوزه­ مطالعات شهر توسط، جغرافی­دانان، اقتصاددانان و جامعه شناسان در رسیدن به جامعه­ی دانایی و توسعه­ی دانایی محور مورد تاکید قرار گرفته است. این تحقیق با هدف بررسی میزان تحقق­پذیری مؤلفه­های شهر خلّاق در محلات شهر بناب، با بهره گرفتن از مدل TOPSIS  و مدل رگرسیون و تحلیل پرسشنامه و جهت تحلیل داده­ ها از نرم افرارهای SPSS، Arc Gis استفاده شده است. با توجه به مؤلفه­های مورد بررسی، نوع تحقیق، کاربردی و روش بررسی آن توصیفی- تحلیلی است. جامعه آماری ۱۳ محله شهر بناب و شاخص­های تحقیق شامل ۲۰ شاخص شهر خلّاق می­باشد. بررسی وضعیت خدمات فرهنگی و چگونگی توزیع و سطح­بندی آن­ها نشان می­دهد در بین محلات شهر بناب محله ۶ (عسگرآباد، داش کورپی، کوچه قم، زرگران، کوزه­چیلر، تنگه کوچه شرقی) با میزان تاپسیس(۳.۰۱۵۹) از لحاظ سطح خلاقیت(بسیار بالا) در بین محلات شهر بناب در رتبه اول و در مقابل محله ۱۱(دیزج جنوبی) با میزان تاپسیس(۱.۱۷۲۰) با سطح خلاقیت بسیار پائین در رتبه آخر از لحاظ میزان خلاقیت قرار گرفته است. محاسبه رابطه مؤلفه­های شهر خلّاق و وضعیت موجود این مؤلفه­ها در محلات شهر بناب نشان می­دهد که ۶۹.۵ درصد از تغییرات تحقق محلات خلاق شهر بناب ناشی از بهبود و افزایش به کارگیری مولفه­های شهر خلاق است. زمینه ­های تحقق شهر خلّاق به مراتب بالاتر است. براساس تحلیل آماری پرسش­نامه، شاخص سرمایه انسانی بیشترین تاثیر را با میزان(۲.۷۸) درصد و کیفیت زندگی با کمترین تاثیر با میزان(۲.۵۳) درصد را در حرکت یک محله به سمت محله خلّاق در شهر بناب دارند. به طور کلی شهر بناب، با توجه به تحلیل­های انجام شده پتانسیل حرکت به سمت شهرهای خلّاق را داراست.
واژگان کلیدی: ارزیابی، تحقق­پذیری، شهر خلّاق، بناب.
فهرست مطالب
عنوان                                                                                                                  صفحه
فصل  اوّل  (طرح تحقیق) ۱
۱-۱- مقدمه ۲
۱-۲- ‌تعریف مساله و بیان سؤالهای اصلی تحقیق:‌ ۳
۱-۳- سابقه و ضرورت انجام تحقیق: ۷
۱-۴- هدف‌ها: ۱۲
۱-۵- فرضیه ها: ۱۲
۱-۶- کاربردهای متصور از تحقیق: ۱۳
۱-۷- مراجع استفاده کننده از نتیجه پایان نامه ۱۳
۱-۸- روش انجام تحقیق: ۱۴
۱-۸-۱- روش و ابزار گردآوری اطلاعات: ۱۴
۱-۸-۲- روش تجزیه و تحلیل داده‌ها: ۱۵
۱-۸-۳-  قلمرو تحقیق (زمانی، مکانی، موضوعی): ۱۵
۱-۹- جامعه آماری و روش نمونه‌گیری. ۱۶
فصل دوّم (مبانی نظری و پیشینه تحقیق) ۱۸
۲-۱- مقدمه ۱۹
۲-۲- تعریف مفاهیم ۲۰
۲-۲-۱- خلّاقیت ۲۰
۲-۲- ۲- شهر خلاق. ۲۲
۲-۲-۳- مولفه­های شهر خلّاق. ۲۶
۲-۲-۴- شاخصهای ارزیابی شهر خلّاق. ۲۷
۲-۲-۵- ارکان اصلی شهر خلّاق. ۲۹
۲-۲-۵-۱- مردم ۲۹
۲-۲-۵-۲- بنگاههاى اقتصادى. ۲۹
۲-۲-۵-۳- فضا ۳۰
۲-۲-۵-۴-  پیوندها و ارتباطات ۳۰
۲-۲-۵-۵- چشم انداز و آوازه ۳۰
۲-۳- نظریات شهر خلّاق. ۳۱
۲-۳-۱- نظریه طبقه خلّاق فلوریدا ۳۱
۲-۳-۲- نظریه شهر خلّاق فلوریدا ۳۳
۲-۴- زیرساختهای مناطق و شهر خلّاق. ۳۵
۲-۵- بسترهای زمینه­ساز شهر خلّاق. ۳۶
۲-۵-۱-  تغییر پارادایمی از دولت- ملّت به شهر. ۳۶
۲-۵-۲- تغییر از حکومت به حکمروایی و نقش کانونی اجتماعات محلّی. ۳۷
۲-۵-۳- جهانی – محلّی شدن. ۳۸
۲-۵-۴- اهمیّت یافتن اقتصادهای فرهنگ پایه و دانش بنیان. ۳۹
۲-۶-  راهبرد شهر خلّاق. ۴۰
۲-۷- راهبردهایى برای توسعه شهرهاى خلّاق. ۴۳
۲-۷-۱- راهبردهایى براى مردم ۴۳
۲-۷-۲- راهبردهایى براى بنگاههاى اقتصادى. ۴۳
۲-۷-۳- راهبردهایى براى فضاهاى شهرى. ۴۵
۲-۷-۴- راهبردهایى براى بهبود پیوندها و ارتباطات ۴۶
۲-۷-۵- راهبردهایى براى چشم انداز و آوازه شهر. ۴۷
۲-۸- چشم­انداز شهر خلّاق. ۴۸
۲-۹- اﻗﺘﺼﺎد و ﺷﻬﺮ خلّاق. ۵۰
۲-۱۰- اقتصاد خلّاق در شهر خلّاق. ۵۲
۲-۱۱- منابع فرهنگی و شهر خلّاق. ۵۴
۲-۱۲- بررسی تجربیات جهانی مرتبط با موضوع. ۵۵
۲-۱۲-۱- سابقه مطالعات شهرهای خلّاق در جهان. ۵۵
۲-۱۲-۲- سابقه مطالعات شهرهای خلّاق در ایران ۵۶
۲-۱۳-  جمع­بندی. ۵۷
فصل سوّم (مواد و روش ها) ۶۰
۳-۱-  مقدمه ۶۱
۳-۲- روش­شناسی پژوهش ۶۲
۳-۲-۱- جامعه آماری و محدوده پژوهش ۶۲
۳-۲-۲- روش های گردآوری اطلاعات ۶۲
۳-۲-۲-۱- مطالعات کتابخانه­ای و اسنادی: ۶۳
۳-۲-۲-۲- مطالعات میدانی(پرسشنامه­ای): ۶۴
۳-۲-۳- شاخص‌های مورد مطالعه : ۶۴
۳-۳- روش‌ها و متدهای رایج در رتبه­بندی عوامل. ۶۵
۳-۳-۱- مدل‌ها ۶۶
۳-۳-۱-۱- مدل‌های تصویری. ۶۷
۳-۳-۱-۲- مدل‌های قیاسی. ۶۷
۳-۳-۱-۳- مدل­های ریاضی یا مدل­های نمادی. ۶۷
۳-۳-۱-۴- مدل‌های ارزیابی چند معیاری. ۶۷
۳-۳-۱-۵- مدل‌های پیش ­بینی کننده ۶۸
۳-۳-۱-۶- روش‌های تصمیم ­گیری چند معیاره ۶۸
۳-۳-۲- مدل‌های تصمیم ­گیری چندمعیاره ۶۹
۳-۳-۲-۱- مدل تاپسیس ۶۹
۳-۴-  رگرسیون. ۷۳
۳-۴-۱- رگرسیون خطی ساده ۷۴
۳-۴-۲- رگرسیون چند متغیره ۷۴
۳-۵- آشنایی با خصیصه­ها و ویژگیهای طبیعی شهر بناب ۷۷
۳-۵-۱- موقعیت جغرافیایی شهر بناب ۷۷
۳-۵-۲- ژئومورفولوژی شهرستان بناب ۷۷۸
۳-۵-۳-  شیب ۷۹
۳-۶- ویژگیهایی اقلیمی. ۸۰
۳-۶-۱- آب و هوا ۸۰
۳-۶-۲-  دما(درجه حرارت) ۸۱
۳-۶-۳- روزهای یخبندان. ۸۲
۳-۶-۴-  بارندگی. ۸۲
۳-۶-۵- باد ۸۲
۳-۷-  خاک شناسی. ۸۳
۳-۸- منابع آب ۸۳
۳-۸-۱- آبهای سطحی. ۸۳
۳-۸-۲- آبهای زیر زمینی. ۸۳
۳-۹- جغرافیای انسانی شهر بناب ۸۴
۳-۹-۱- وجه تسمیه شهر بناب ۸۴
۳-۹-۲- تعداد جمعیت ۸۴
۳-۹-۳-  ساختار سنی و جنسی جمعیت ۸۵
۳-۹-۴-  بُعد خانوار. ۸۶
۳-۹-۵-  مهاجرت ۸۶
۳-۱۰- تحصیلات ۸۸
۳-۱۱- خصیصه­های اقتصادی شهر بناب ۸۹
۳-۱۱-۱- وضعیت فعالیت در شهر بناب ۸۹
۳-۱۱-۲- اشتغال. ۹۰
۳-۱۱-۳- صنعت شهر بناب ۹۱
۳-۱۱-۴-  معادن شهر بناب ۹۱
۳-۱۲- جمع­بندی. ۹۲
فصل چهارم (ارزیابی میزان تحقق­پذیری  مولفه­های شهر خلّاق) ۹۳
۴-۱- مقدمه ۹۴
۴-۲- روش شناسی تحقیق. ۹۵
۴-۳- یافته­ های توصیفی پژوهش ۹۷
۴-۳-۱- جنس ۹۷
۴-۳-۲- سن. ۹۷
۴-۳-۳- وضعیت تحصیلات ۹۸
۴-۳-۴- وضعیت شغلی. ۹۹
۴-۳-۴-۱- افراد شاغل. ۹۹
۴-۳-۴-۲- افراد غیر شاغل. ۹۹
۴-۴-  بررسی میزان تحقق­پذیری مولفه­های شهر خلّاق در شهر بناب ۱۰۰
۴-۴-۱-  بررسی معیارهای شهر خلّاق در محلات شهر بناب ۱۰۱
۴-۴- ۲- رتبه­بندی محلات شهر بناب به لحاظ میزان خلّاقیت از طریق مدل تاپسیس ۱۰۵
۴-۴-۲-۱- رتبه­بندی محلات شهر بناب از نظر شاخص سرمایه انسانی. ۱۰۵
۴-۴-۲-۲- رتبه­بندی محلات شهر بناب از نظر شاخص نوآوری. ۱۰۷
۴-۴-۲-۳- رتبه­بندی محلات شهر بناب از نظر شاخص سرمایه اجتماعی. ۱۰۹
۴-۴-۲-۴- رتبه­بندی محلات شهر بناب از نظر شاخص کیفیت زندگی. ۱۱۱
۴-۵- بررسی میزان تأثیرگذاری هریک از مؤلفه­های شهر خلّاق در تحقق شهر خلّاق در سطح محلات شهر بناب ۱۱۵
۴-۵-۱- تحلیل رگرسیون. ۱۱۵
۴-۵-۲-  تحلیلی آماری بر شاخصهای خلّاقیت شهر بناب(براساس یافته­ های پرسشنامه) ۱۱۷
۴-۶- آزمون فرضیات ۱۱۹
۴-۶-۱- فرضیه اول: «به نظر میرسد محلات شهر بناب از نظر مولفه­های شهر خلّاق پتانسیل شهر خلّاق را دارند». ۱۱۹
۴-۶-۲- فرضیه دوم: « به نظر میرسد میزان تأثیرگذاری هریک از مؤلفه­های شهر خلّاق در تحقق شهر خلّاق در سطح محلات شهر بناب متفاوت است». ۱۲۲
۴-۷- جمع­بندی. ۱۲۵
فصل پنجم (جمع­بندی و نتیجه ­گیری و ارائه­ پیشنهادات) ۱۲۷
۵-۱- مقدمه ۱۲۸
۵-۲- جمع­بندی و نتیجه ­گیری. ۱۲۸
۵-۳- ارائه­ پیشنهادات ۱۳۷
منابع و مآخذ ۱۳۹
الف) منابع فارسی. ۱۳۹
ب) منابع لاتین. ۱۴۲
پیوست  (پرسشنامه نظر سنجی از شهروندان بناب) ۱۴۵
 
 
فهرست نمودارها
عنوان                                                                                                                   صفحه
نمودار۲-۱: بسترهای اجتماعی شهر خلّاق. ۳۵
نمودار۲-۲: چشم­انداز  شهر خلّاق. ۵۰
نمودار ۳- ۱: وضعیت گروه های سنی جمعیت مرد شهر بناب در سال۱۳۹۰. ۸۵
نمودار۳-۲: وضعیت گروه های سنی جمعیت زن شهر بناب در سال ۱۳۹۰. ۸۵
نمودار۳-۳: مقایسه محل تولد افراد مهاجران شهر بناب ۸۷
نمودار۳-۴: سهم جمعیت باسواد و بی سواد شهرستان بناب ۸۸
نمودار۳-۵: توزیع نسبی برآورد شاغلان ۱۰ ساله و بیشتر شهرستان برحسب بخش های فعالیت ۹۰
نمودار ۳- ۶: توزیع نسبی برآورد شاغلان ۱۰ ساله و بیشتر نقاط شهری برحسب بخشهای فعالیت ۹۱
نمودار ۴-۱: فراوانی و درصد جنسیت پاسخ ­دهندگان. ۹۷
نمودار۴-۲: فراوانی و درصد سن پاسخ ­دهندگان. ۹۸
نمودار۴-۳: فراوانی و درصد تحصیلات پاسخ ­دهندگان. ۹۸
نمودار ۴-۴: توزیع فراوانی شاغلان به درصد ۹۹
نمودار ۴-۵: توزیع فراوانی افراد غیر شاغل به درصد ۱۰۰
 
فهرست اشکال
عنوان                                                                                                   صفحه 
شکل۲-۱: دارایی­های شهر خلّاق. ۳۱
شکل۲-۲: مقایسه ویژگیهای طبقه خلّاق و شهر خلّاق. ۳۴
شکل ۲-۳: مدل مفهومی تحقق محلات خلاق در شهر خلاق. ۵۹
شکل ۳-۱: انواع مدل‌های چندشاخصه ۶۹
شکل۴-۱: میزان برخورداری از مراکز آموزشی در سطح محلات شهر بناب ۱۰۴
شکل۴-۲: اثرات هر یک از مؤلفه­های شهر خلّاق در تحقق شهر خلّاق در محلات شهر بناب ۱۱۹
شکل۴-۳: اثرات هر یک از مؤلفه­های شهر خلّاق در تحقق شهر خلّاق در محلات شهر بناب ۱۲۳
فهرست جداول
عنوان                                                                                                             صفحه
جدول۱-۱: شاخصهای شهر خلّاق. ۱۵
جدول۱- ۲: مساحت و جمعیت محلات شهر بناب بر اساس محله­بندی طرح تفصیلی سال ۹۰- ۱۳۸۲. ۱۶
جدول۲-۱: شاخصهای خلّاقیت اروپایی. ۲۸
جدول۲-۲: شاخصها و زمینه ­های خلّاقیت در شهرها از دید فلوریدا ۲۸
جدول۲-۳ : مقایسه ویژگیهای چشم­انداز شهر خلّاق و چشم­انداز منفعت­طلبانه ۴۹
جدول۲-۴: فهرست شهرهای خلّاق یونسکو. ۵۶
جدول۳-۱: مساحت و جمعیت محلات شهر بناب براساس محله­بندی طرح تفصیلی  سال ۹۰- ۱۳۸۲. ۶۳
جدول۳-۲: شاخصهای به کار گرفته شده در تحقیق. ۶۵
جدول۳- ۳: جمعیت شهر بناب به تفکیک جنس(تعداد- درصد) ۸۴
جدول۳-۴: رشد جمعیت شهر بناب در فاصله سرشماری ۱۳۳۵- ۱۳۹۰. ۸۴
جدول۳- ۵: وضعیت خانوارهای شهر بناب در مقایسه با کل شهرستان. ۸۶
جدول۳- ۶: مهاجران وارد شده طی۱۰سال گذشته برحسب آخرین محل اقامت به تفکیک جنس، شهربناب ۸۷
جدول۳-۷: درصد باسوادی و بیسوادان شهرستان بناب ۸۸
جدول۳-۸: دانش آموختگان دانشگاهها و موسسات آموزش عالی برحسب جنس، سن و آخرین مدرک تحصیلی- بناب ۸۹
جدول ۳-۹: توزیع نسبی بر آورد شاغلان ۱۰ ساله و بیشتر بر حسب بخشهای کشاورزی، صنعت و خدمات شهر بناب در مقایسه با شهرستان به تفکیک جنس ۸۹
جدول۴-۱: تحولات جمعیتی شهر بناب از سالهای(۶۵-۱۳۹۰) ۱۰۱
جدول۴-۲: مساحت و جمعیت محلات شهر بناب بر اساس محله­بندی طرح تفصیلی  سال ۹۰- ۱۳۸۲. ۱۰۲
جدول۴-۳: میزان تاپسیس و جایگاه هریک از محلات شهر بناب از نظر شاخص سرمایه انسانی. ۱۰۶
جدول۴-۴: میزان تاپسیس و جایگاه هریک از محلات شهر بناب از نظر شاخص نوآوری. ۱۰۸
جدول۴-۵: میزان تاپسیس و جایگاه هریک از محلات شهر بناب از نظر شاخص سرمایه اجتماعی. ۱۱۰
جدول۴-۶: میزان تاپسیس و جایگاه هریک از محلات شهر بناب از نظر شاخص کیفیت زندگی. ۱۱۲
جدول ۴-۷: رتبه­بندی نهایی محلات شهر بناب به لحاظ میزان خلّاقیت با بهره گرفتن از مدل تاپسیس ۱۱۴
جدول۴-۸ : آماره­های تحلیل رگرسیون معیارهای شهر خلّاق و تحقق شهر خلّاق محلات بناب ۱۱۶
جدول۴-۹: تحلیل واریانس و رگرسیون مؤلفه­های شهر خلّاق و تحقق شهر خلّاق. ۱۱۶
جدول ۴-۱۰: شاخصهای شهر خلاق( تحلیل پرسشنامه) ۱۱۷
جدول۴-۱۱: رتبه­بندی محلات شهر بناب از نظر سطح خلاقیت ۱۲۲
جدول۴-۱۲ : آماره­های تحلیل رگرسیون معیارهای شهر خلّاق و تحقق شهر خلّاق محلات بناب ۱۲۳
جدول۴-۱۳: تحلیل واریانس و رگرسیون مؤلفه­های شهر خلّاق و تحقق شهر خلّاق. ۱۲۳
 
فهرست نقشه­ها
عنوان                                                                                                                  صفحه
نقشه ۳-۱: موقعیت شهرستان بناب درتقسیمات سیاسی استان. ۷۷
نقشه ۳-۲: موقعیت استان آذربایجان شرقی و شهرستان بناب درتقسیمات سیاسی کشور. ۷۸
نقشه۳-۳: نمایش ارتفاعات و پستی بلندی شهرستان بناب ۸۰
نقشه۳-۴: اقلیم شهرستان در پهنه­های اقلیمی استان آذربایجان­شرقی. ۸۱
نقشه۳-۵: پهنه اقلیمی شهرستان بناب ۸۱
نقشه۴-۱: وضعیت هریک از محلات مورد مطالعه از لحاظ برخوداری از شاخص‌های توسعه انسانی با توجه به میزان تاپسیس ۱۰۷
نقشه۴- ۲: وضعیت هریک از محلات مورد مطالعه از لحاظ برخوداری از شاخص‌های نوآوری با توجه به میزان تاپسیس ۱۰۹
نقشه ۴-۳: وضعیت هریک از محلات مورد مطالعه از لحاظ برخوداری از شاخص‌های سرمایه اجتماعی با توجه به میزان تاپسیس ۱۱۱
نقشه ۴-۴: وضعیت هریک از محلات مورد مطالعه از لحاظ برخوداری از شاخص‌های کیفیت زندگی با توجه به میزان تاپسیس ۱۱۳
نقشه ۴-۵: رتبه­بندی نهایی محلات شهر بناب به لحاظ میزان خلّاقیت با بهره گرفتن از مدل تاپسیس ۱۱۵
 
 
 
 
فصل  اوّل
(طرح تحقیق)


 
1-1- مقدمه
به نظر می­رسد که امروزه رقابت اصلی در فرآیند جهانی شدن بین مراکز شهری می­باشد و میان دولت­ها و ملّت­ها نیست. اما رقابتی که بین شهرها در عصر جهانی شدن وجود دارد یا خواهد داشت، در جذب افراد متخصص است. اگر در گذشته جذب کارگر ماهر و نیمه ماهر مد نظر بود، اکنون رقابت در جذب کسانی است که در زمینه تکنولوژیکی و اطّلاعات مهارت دارند. شهرها، امروز و در آینده سعی می­ کنند محیطی را فراهم سازند که متخصصین راغب شوند در آن محیط زندگی کنند و در مقابل تخصص خود را بدون دغدغه در اختیار جامعه قرار دهند(سیف الدینی و همکاران، ۱۳۸۶، ۱۰). سیر تحولات جهانی به ویژه در حوزه اقتصاد توجه حوزه­های حاکمیتی و بنگاه­های بخش خصوصی را به اقتصادهای دانش بنیان جلب نموده است. در پیشرفت سریع اقتصادهای دانش بنیان، شهرها و مقوله مدیریت شهری نقش کلیدی را به خصوص در دو دهه اخیر ایفا نموده و از همین رو بسیاری از شهرهای دنیا، منافع اجتماعی و اقتصادی حاصل از اقتصاد خلّاق و توسعه آن را به عنوان یک اولویت راهبردی در برنامه ­ریزی شهری مدنظر قرار داده­اند.
در جهان امروز در شهرهایی که از ساختار مناسب در حوزه اقتصادی و زیرساخت­های شهری موردنیاز جهت تامین نیازهای خدماتی مصرف ­کننده و تولید­کننده و ارتباط گسترده با سایر نقاط جهان برخوردار است، حرکت توسعه­ای به سمت “شهرهای خلّاق” جهت بهره­ گیری موثر از ظرفیت­ها و توانمندی­های موجود امری ضروری است. چراکه این شهرها می­توانند به عنوان موتورهای محرک شکل­ گیری خلّاقیت، اقتصاد مبتنی بر دانایی، صنایع خلّاق و اقتصاد پویا عمل نموده و در بسترهای تلفیقی فرهنگی و اجتماعی تبلور یابند. این موتورهای محرک سرمایه­ های انسانی خلّاق را جذب و رشد و توسعه اقتصادی شهر را به دنبال خواهد داشت.
1-2- ‌تعریف مساله و بیان سؤالهای اصلی تحقیق:‌
در عصر جهانی شده امروز که تعاملات و فرایندهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی به شدت درهم تنیده­اند، توسعه طرح­ها و برنامه ­های اقتصاد فرهنگی در شهرهای بزرگ جهان به یکی از ارکان توسعه پایدار شهری تبدیل شده است. شهر به عنوان یک پدیده ماهیتاً فرهنگی و اجتماعی در عین برخورداری از یک کالبد فیزیکی از کالبد محتوایی و فرهنگی نیز برخوردار است. گاهی اوقات شهروندان می­توانند شاهد رشد سریع یک شهر و حرکت به سوی پراکندگی شهری باشند که بسیاری از ویژگی­های اصلی خود را در بین حومه­های جدید از دست می­ دهند به گونه­ای که هزینه­ های زندگی افزایش پیدا می­ کند. در این زمان مدیران شهری اقداماتی نظیر اجرای برنامه ­های مؤثر کاربری زمین، منطقه­بندی و استفاده مجدد از زمین­های رها شده در مرکز شهر، جهت رسیدگی به این مشکلات انجام می­دهند.(۲۵ ,Florida, 2004). اما این برنامه­ ها به طور گسترده منجر به درهم آمیختگی و افزایش تراکم و گسترش عمودی شهرها به ویژه در مراکز شهری می­شود و مراکز شهری حس مکانی خود را از دست می­ دهند( ۱۸۸,۲۰۰۷ ,McCann). هر چند این روند منجر به گسترش مراکز علمی، فناوری، نوآوری و نهایتاً گسترش سرمایه­ های انسانی خلّاق می­گردد، اما تا زمانی که این چنین توسعه­ای بر مبانی نظری سنتی شکل بگیرد، پیامدهایی چون افزایش بیکاری، افزایش نابرابری فضایی در داخل شهر و بدتر شدن شکاف اجتماعی و اقتصادی را به دنبال دارند(موسوی، ۱۳۹۳، ۲۰).
اولبن­بار «دبور» در سال ۱۹۶۷ مبحثی با عنوان «شهر تماشایی یا شهر نمایش» مطرح کرد. نظر او ظهور پیش از موعد ایده­های تلفیق فضای اقتصادی و فرهنگی در مقیاس انسانی به­ویژه در موضوعاتی نظیر فضاهای مولد جدید، مجموعه­های فرهنگی و به نمایش در آوردن محیط­های بصری که در مادر شهرهای اصلی سراسر جهان بسیارند(۲۰۰۶ ,J. SCOTT). ریچارد فلوریدا[۱] اولین کسی است که بحث شهرهای خلاق را مطرح نمود او اولین کتاب خود را تحت عنوان کریتیو کلس(Creative Class) در سال ۲۰۰۲ میلادی منتشر و پس از آن در سال ۲۰۰۵ میلادی کتاب دیگری را برای تقویت موضوع خود منتشر نمود(رفیعیان، ۱۳۸۹، ۱۲۱).
شهر خلّاق مکانی برای رشد و نمو خلّاقیت­ها است. شهر خلّاق منزلی برای خلاقیت­های هنری، نوآوری­های علمی و تکنولوژیکی و صدای­رسای فرهنگ­های رو به رشد است. شهری که همه پتانسیل­های خلّاق خود را جامه عمل می­پوشاند و پرچم­دار فعالیت­های فرهنگی و توسعه­ای است. یک شهر خلاق یک شهر پویا از لحاظ یادگیری فرهنگی و بین فرهنگی است. در این شهر، هر شهروند اطمینان خاطر به استفاده از ظرفیت­های علمی، فنی، هنری و فرهنگی خود دارد(ابراهیمی، ۱۳۸۷، ۶۵). عناصر کلیدى که براى به وجود آمدن مناطق و شهرهاى خلاق مطرح­اند شامل: شبکه­اى از تولید کنندگان منطقه­اى، بازار نیروى کار محلى یعنى تکنسین­ها و کارگران خلّاقى که در یک منطقه استقرار دارند و می­توانند در شکل­گیرى توسعه خلّاقیت در شهر و منطقه اثرگذار باشند و رقابت و همکارى بین مجموع­هاى از شهرها که بتوانند عنصر خلّاقیت را به منطقه و شهر تزریق کنند. مباحث مطرح درا ین زمینه بیشتر مربوط به مناطق کلانشهرى و شهرهاى بزرگ است و هرچه قدر که از شهرهاى بزرگ­تر دور می­شویم، بحث مربوط به خلّاقیت، بیشتر به عناصر سنتى تا عناصر جدید ارتباط پیدا می­ کند.اما امروزه عناصر سنتى مانند جواهرآلات با وجود سنتى بودن، می­توانند به عنوان یک صنعت خلّاقیت آفرین تاثیر خود را بر شکل­گیرى شهر خلاق بگذارند(MUSTURD, 2001). همچنین از جمله ویژگی­هاى عمومى هر شهر خلاق این است که مکانى جذاب براى کار کردن و زندگى شهروندان خود (به خصوص براى نسل جوان)، مکانى جذاب براى گردشگران (صنعت توریسم)، توانمند در شکوفایی بخش­هاى مختلف اقتصادى (از راه به کارگیرى فناورى و مدیریت صحیح آن) و همچنین مرکز جذب بنگاههاى مختلف اقتصادى نوظهور (خوشه­ها و مراکز تحقیقاتى به ویژه در زمینه فناوری­هاى برتر High-Tech) باشد(ابراهیمی، ۱۳۸۷).
نظریه سرمایه خلاق فلوریدا بیان می­دارد افراد خلاق موجب قدرتمند شدن شهر و رشد اقتصادی ناحیه­ای می­شوند و این افراد مکان­هایی را برای زندگی ترجیح می­ دهند که دارای ویژگی­های نظیر خلاقیت و نوآوری، متنوع و تسامح باشد.(۳۴ ,Florida, 2005). بنابراین شهرها برای موفقیت در جهان امروز باید افراد بسیار خلاق را جذب و حفظ کنند. شهر خلاق[۲] از مباحث جدید در حوزه­ مطالعات شهری توسط جغرافی­دانان، اقتصاددانان و جامعه­شناسان در رسیدن به جامعه­ی دانا و توسعه دانایی محور مورد تاکید قرار گرفته شده است. در این راستا شهر به عناوین محل شکل­ گیری خلاقیت دانایی، صنایع خلاق­ و نوآور و اقتصاد دانایی در یک ترکیبی در نظر گرفته شده است. حال ما برای داشتن شهر خلاق نیازمند بستری مستقیم هستیم تا از طریق آن شهروندان بتوانند شهر خلاق را شکل دهند. فلسفه شهر خلاق آن است که در هر شهری همیشه ظرفیتی بسیار بیشتر از آنچه ما در وهله اول تصور می­کنیم وجود دارد. اگر بتوانیم شرایطی فراهم کنیم که مردم بتوانند براساس تخیلات بلند پروازانه فکر، برنامه ­ریزی و عمل کنند و فرصت­های توسعه به طور مداوم تکامل یابد می­توانیم یه تحقق شهر خلاق نزدیک­تر شویم(محمدی، ۱۳۸۹، ۲۱-۱۶).
حرکت به سوی تحقق و ایجاد شهرهای خلّاق راهکار اساسی برای حل این گونه بحران­ها می­باشد. در این گونه شهرها با تأکید بر نخبگان و متخصصین برنامه ­ریزی شهری، مدیریت شهری، شهرسازان و سایر علوم مربوطه، شهرها تبدیل به مکان جذاب برای مطالعه، محل کار و حفظ نخبگان شهر می­گردد و با بهبود کیفیت دانشگاها و مراکز علمی، کیفیت کار، کیفیت زندگی، سطح تحمل و شیوه زندگی می­توان در این مسیر حرکت کرد.(­۹۵ ,Healey, 2004). همچنین با به کارگیری این معیارها، ارتباط مستقیم بین امکانات و معیارهای شهری در جذب سرمایه­ های انسانی خلّاق و سرمایه­ های اجتماعی در زمینه اقتصاد شهری به وجود می­آید به گونه­ای که با بهره گرفتن از این سرمایه­های انسانی و اجتماعی خلّاق، می توانیم رشد و توسعه شهری را پیش ­بینی کنیم(­۱۱۹ ,­Higgins and Morgan, 2000).
سرمایه اجتماعی معلول و گسترش دهنده سه مؤلفه­ی مهم اعتماد اجتماعی، ارتباطات شبکه­ای (انسجام اجتماعی) و هنجارها (مشارکت اجتماعی) است که وابستگی و ارتباط متقابل و محکمی با سرمایه فیزیکی، اقتصادی و انسانی دارند و به تسریع توسعه اقتصادی، فرهنگی و اطلاعاتی و رشد و بالندگی جامعه یاری می­رساند و موجب ایجاد حس همکاری، همیاری و مشارکت میان اعضای جامعه می­شود(موسوی و باقری کشکولی، ۱۳۹۱، ۱۱۲). امروزه استعدادها، انگیزه­­ها، تمایلات، رؤیاها و خلّاقیت» شهروندان به­تدریج جای مزیت­های سنتی شهرها مانند موقعیت مکانی، منابع طبیعی و نزدیکی به بازارها را می­گیرد. خلّاقیت افرادی که در شهرها زندگی می­ کنند یا مدیریت شهری را بر عهده دارند، متضمن موفقیت آن شهر در دنیای آینده است»(شهابیان و رهگذر، ۱۳۹۱، ۶۷). همچنین شهرهای خلاق باعث رونق و شکوفایی شهری می‌گردد که ‌این خود سطح مناسبات یک شهر را در پیوند با سایر شهرها در مقیاس ملی و فراملی گسترش می‌دهد. ایده شهر خلّاق مبحثی جدید و مورد توجه در حوزه مطالعات شهری و به ویژه مدیریت شهری بوده است که بر بهتر شدن محیط زندگی و ارتقای کیفیت زندگی به واسطه تفکرات نو شهروندان تأکید دارد.
با توجه به مطالب بالا، شهر بناب یکی از شهرهای استان آذربایجان­شرقی و مرکز شهرستان بناب است. این شهر از دیرباز یک موقعیت ممتاز جغرافیائی برخوردار بوده و نیز با قرار گرفتن در نقطۀ تلاقی محورهای اصلی آذربایجان­های شرقی، غربی، کردستان، کرمانشاه، عتبات عالیات و دسترسی به راه های هوائی و ریلی،  ضمن این که موقعیت خود را حفظ کرده بلکه بر موقعیتش نیز افزوده شده و همیشه به عنوان یک شهر مطرح در شمال­غربی کشور مورد توجه قرار گرفته است(اکبری، ۱۳۹۲، ۶).  مساحت شهر بناب ۱۱۹۲.۱ هکتار می­باشد. این شهر براساس آخرین سرشماری نفوس مسکن سال ۱۳۹۰ دارای ۷۹۸۹۴ جمعیت و دارای ۱۳ محله می­باشد. بر همین اساس  محله ۱ (فرهنگیان ۱، کوی پاسگاه، فرهنگیان ۳، کوی لاله) با ۷۲۳۴ هزار نفر جمعیت و محله  7 (اولاد ذکور) با ۳۶۲۷ هزار نفر جمعیت به ترتیب پرجمعیت­ترین و کم­جمعیت ترین محلات سطح شهر بناب می­باشند. در این راستا تحقیق حاضر می­کوشد تا با ارزیابی میزان تحقق­پذیری مولفه­های شهر خلّاق و با هدف بررسی مولفه­های سرمایه انسانی خلّاق، نوآوری، سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی در محلات شهر بناب در راستای افزایش زیست­پذیری محلات شهر و حرکت به سوی ایجاد محلات خلّاق می­ کند. با توجه به مسایل فوق­الذکر سوالات اصلی تحقیق به شرح زیر مطرح می­گردد:
۱). آیا شهر بناب پتانسیل تبدیل شدن به شهر خلّاق را دارد؟
۲). میزان تحقق­پذیری مولفه­های شهر خلّاق در محلات شهر بناب چگونه است؟
۳). راهکارهای علمی برای تحقق­پذیری مولفه­های شهر خلّاق در محلات شهر بناب کدام است؟
۱-۳- سابقه و ضرورت انجام تحقیق:
شهر خلّاق از جمله مباحث جدید در حوزه مطالعات شهری است که در رسیدن به جامعه و توسعه دانایی محور همواره مورد تاکید قرار گرفته است. بیشتر ادبیاتی که در زمینه ­های شهرهای خلاق و نوآور به نگارش در آمده­اند، علاوه بر نقش خلّاقیت در رشد و شکل­دهی شهر، به این نکته نیز تاکید دارند که با حذف محدودیت­ها و موانع(فیزیکی، اجتماعی، فرهنگی و ) از شهرها، خلّاقیت تبدیل به نیروی محرکه رشد و توسعه اقتصادی شهرها، مناطق و ملت­ها خواهد شد. شهر با بهره گرفتن از اصطلاحاتی چون «شهر خلاق»(­۳۴ ,­Landry, 2008). و  «طبقه خلاق[۳]» (۷ ,Florida, 2002)، که بیانگر اهمیت فرهنگ و هنر در بافت شهری است، به طور فزاینده­ای مفهوم­سازی می­شود. از میانه­ی دهه­ی ۱۹۹۰ به بعد، ابتدا در بریتانیا و سپس در آمریکا، مفهوم شهر خلاق به یک پارادایم معمول و یک مدل جدید از گرایش به برنامه ­ریزی سیاست­های شهری تبدیل شده است(۴ ,Reckwitz, 2009). چالرز لندری[۴] نظریه­پرداز شهری، و ریچارد فلوریدا[۵] اقتصاددان، نمایندگان اصلی آنچه می ­تواند به عنوان مفهوم شهر خلاق تعریف شود، بوده ­اند. این به شکلی غالب توسط مقامات شهری، برنامه­ریزان شهری، تاجران، و هر شخص درگیر در توسعه شهری، با هدف باز تعریف شهر؛ به عنوان یک مرکز خلاق، به کار گرفته شده است. اولین کسی که به مطالعه و ارائه مطالبی درباره شهرهای خلّاق پرادخت ریچارد فلوریدا بود(خسروی، ۱۳۸۹، ۱۱۱).
او معتقد بود خلّاقیت و نوآوری با هم به عنوان عناصر کلی حرکت شهرها به سمت موفقیت هستند(موسوی، ۱۳۹۳، ۲۲). به گونه­ای که این نوآوری­های فن شناختی منجر به دگرگونی شهرها و افزایش سرمایه­گذاری در آن­ها می­شوند(موسوی، سعیدآبادی و قهر، ۱۳۸۹، ۴۳). این خلّاقیت و نوآوری­ها از سرمایه­ های انسانی خلّاق منتج می­گردند و منجر می­شود افراد خلّاق زمینه ­های قدرتمند شدن شهر و رشد اقتصادی ناحیه­ای را فراهم سازند. در نتیجه اقتصاد شهر خلّاق براساس نوآوری­ها و ایده­های شهروندان خلّاق به بالاترین سطح بازدهی دست می­یابد و با پویایی که در همه ابعادش وجود دارد به پایداری خواهد رسید. این افراد مکان­هایی را برای زندگی ترجیح می­ دهند که دارای ویژگی­هایی نظیر خلّاقیت، نوآوری، تنوع و تسامح باشند (قورچی، ۱۳۹۱، ۶۶). همچنین این طبقه خلّاق با شکل دادن روابط بین فرآیندهای اجتماعی و فعالی تهای اقتصادی، شبکه ­های خلّاق را ایجاد می­ کنند، به طوری که با برقراری ارتباط بین مردم، مکان­ها و شبکه­ها، می­توان به سمت تحقق شهر خلّاق حرکت کرد(۱۳۸ ,­Evans, 2009). در این حرکت به سمت تحقق شهر خلّاق، مدیریت شهری نقش کلیدی را برعهده دارد. مدیریت شهری با اهدافی چون شهر برای مردم، برخورداری اقتصادی، شهر دانش، شهر اکولوژیک، شهر متصل، شهر پیش رو و استفاده بهینه از منابع منجر به ارتقای کیفیت زندگی و زیست پذیری شهر کمک خواهد کرد (خان سفید، ۱۳۹۱، ۹۴-۹۲). ارتقای کیفیت زندگی با توسعه فضاهای عمومی و جمعی بعنوان بستر شهر خلّاق حاصل می­شود زیرا فضاهای عمومی با درگیرکردن مفاهیمی چون مشارکت، تنوع، سرزندگی، جذابیت، ارزش اقتصادی و هویت بخشی به عنوان موتور محرکه شهر خلّاق عمل می­ کند بنابراین توجه به فضای عمومی نیازمند مدیریت شهری خلّاق است تا از تخریب فضاهای عمومی شهر جلوگیری کند و باعث افزایش: خلّاقیت در ساکنین گردد (کلانتری و همکاران، ۱۳۹۱، ۷۸-۷۴). ­
در جستجوی سابقه شهرهای کشورمان، اسنادی مربوط به نامه­ی کمیسیون ملی یونسکو با استانداری فارس را می­توان مشاهده کرد که در آن درخواست شده، مقدمات معرفی شهر شیراز با سازمان علمی، آموزشی و فرهنگی سازمان ملل (یونسکو) فراهم شود. در صورت عملی شدن این موضوع شیراز نخستین شهر ایران در مجموعه شهرهای خلاق یونسکو می­شود. برای ثبت نهایی شیراز در بخش ادبیات شهرهای خلاق یونسکو، لازم است ضوابط ویژه­ای مانند امکان برگزاری برنامه ­های هنری و جشنواره­های ادبی، انتشارات فعال، واحدهای ادبیات در دانشگاه، کتابخانه و فروشگاه­های مهم کتاب برپا شود(رفیعیان، ۱۳۸۹، ۱۶). در کشورمان نیز در سال­های اخیر در مورد شهر خلّاق تحقیقاتی انجام شده است که در این پژوهش به چند مورد از آن­ها در ذیل اشاره می­شود.
– احمد موذنی در پایان ­نامه دکتری جامعه ­شناسی(۱۳۹۰)؛ به بررسی جایگاه تنّوع اجتماعی در ایجاد شهرهای خلاق­آور مورد مطالعه: شهر اصفهان پرداخته است. و نتیجه ­گیری می­ کند که استان اصفهان از لحاظ درصد مهاجر­پذیری در بین استان­های ایران در رتبه­ی دهم قرار داشته و رتبه­ی سوم را پس از استان­های تهران و خراسان رضوی، در میزان حضور افراد غیر بومیبه خود اختصاص داده است. در میان شهرستان­های استان اصفهان، بالاترین درصد مهاجرپذیری را داشته، اما از لحاظ درصد افراد غیربومی در میان شهرستان­های استان، از رتبه سوم برخوردار است. همچنین شهر اصفهان از تنوع زبانی برخوردار نیست. به­طور کلی شهر اصفهان، بر طبق آمارها و به لحاظ کمّی از شهرهای مهاجرپذیر ایران به حساب آمده و پتانسیل حرکت به سمت شهر خلاق و نوآور زا داراست.
– پویان شهابیان و عرفانه رهگذر(۱۳۹۱)؛ در مقاله­ای تحت عنوان پیوند محیط خلاق با شهر» به بررسی مفاهیم مرتبط با رویکرد شهر خلّاق، با بررسی چند تجربه موفق جهانی در زمینه استفاده از فضاهای باز و عرصه محیط­های دانشگاهی در پرورش خلّاقیت، لزوم توجه جدی به این موضوع را در راستای افزایش بهره­ گیری از فضاهای دارای پتانسیل ارتقای خلّاقیت و توسعه شهرهای کشور مورد تاکید و بررسی قرار می­دهد. و با توجه به بررسی تجارب جهانی نتیجه ­گیری می­ کنند که می­توان با برنامه ­ریزی صحیح جهت استفاده بهینه از این­گونه فضاها (محیط­های دانشگاهی) تا چه اندازه می­توان در ایجاد فضاهای عمومی موفق و ارتقای خلّاقیت گام برداشت.
– بهرنگ کلانتری، وحید یاری­قلی و اکبر رحمتی (۱۳۹۱)؛ در مقاله­ای تحت عنوان « فضاهای جمعی و شهر خلاق» به بررسی مزایای فضاهای عمومی همچون سرزندگی، تنوع، هویت، جذابیت، ارزش اقتصادی، مشارکت و نقش آن­ها در شکل­ گیری شهر خلّاق می­پردازند. و نتایج حاصل از این پژوهش نشان می­دهد توجه به نقش و ارتقای وضعیت فضاهای عمومی از بدو پیدایش شهرها و به ویژه در طول بیش از یک سده گذشته همواره مورد توجه بوده است. به طوری که امروزه فضاهای شهری، مکان­هایی هستند که به عموم شهروندان تعلق داشته، منحصر به جنبه کالبدی و فیزیکی نبوده و در حقیقت با حضور انسان و فعالیت اوست که معنا پیدا می­ کنند. این فضاها به نوبه خود می ­تواند بستری برای بروز خلّاقیت­های افراد باشند. بنابراین با توجه به اینکه افراد خلّاق نیاز به فضایی برای زندگی، کار، الهام­بخشی و نمایش کارهای خود دارند، فضاهای عمومی می­توانند به کانونی برای بروز خلّاقیت در بین شهروندان تبدیل شوند.
– هانیه توکلی و حسین حسن­پور(۱۳۹۲)؛ در مقاله­ای تحت عنوان «بررسی معیارهای شهر خلاق با تاکید بر توسعه پایدار شهری(نمونه موردی پیرانشهر)» پرداخته­اند. و نتیجه­ حاصله از این مقاله نشان می­دهد با اصلاح برخی شاخص­ها و تعمیم آن در محیط شهری می­توان شهر پیرانشهر را در زمره شهرهای خلاق به شمار آورد. نتایج نشان می­ دهند شاخص آموزش فرهنگی و الکترونیکی با امتیاز نرمال ۰.۱۴۸۳۲۳ و شاخص توسعه و نگهداری فضای سبز با امتیاز نرمال ۰.۱۱۳۹۸۰ دارای رتبه و امتیاز بالاتری نسبت به دیگر شاخص­ها می­باشند.
– میرنجف موسوی(۱۳۹۳)؛ در مقاله­ای تحت عنوان «رتبه­بندی محلات شهر سردشت از نظر حرکت به سوی خلّاقیت با تأکید بر تحقق شهر خلّاق » پرداخته است و نتایج حاصله از این پژوهش نشان می­دهد که محلات آزادگان و ترمینال به سبب وجود مراکز علمی، بیشترین میزان استفاده از خدمات فرهنگی را به خود اختصاص داده اند و همچنین بالاترین میزان نوآوری و اختراعات و ابداعات در محلات آزادگان و ترمینال با ۶۴ درصد بوده است. در این میان شاخص­های تعداد مراکز علم و فناوری، تعداد اختراعات به ترتیب با میزان ۳۳% و ۳۱% بیشترین نقش را در تحقق شهر خلّاق سردشت دارند. همچنین بر اساس مدل تاپسیس، محلات استادیوم و آزادگان در شاخص­های مورد مطالعه در بالاترین سطح از نظر میزان خلّاقیت قرار دارند. محاسبات ضریب همبستگی چندگانه نیز روشن کرد که ۱۴.۸ درصد از تغییرات تحقق محلات خلّاق شهر سردشت ناشی از بهبود و افزایش به کارگیری مؤلفه­های شهر خلّاق است به گونه­ای که به ازای یک واحد تغییر در اثر انحراف معیار، معیارهای تحقق شهر خلّاق ۰.۶۵۲ واحد تغییر در تحقق محلات خلّاق شهر سردشت ایجاد می­گردد. در نتیجه برای قرارگرفتن هر یک از محلات در مسیر تحقق شهر خلّاق، استراتژی­هایی چون تشکیل انجمن نخبگان و اتاق­های فکر نخبگان مدیریت شهر، توزیع عادلانه خدمات و امکانات علمی و فناوری، اختصاص مکان­هایی به طبقه خلّاق جامعه و قرار دادن امکانات دسترسی به اینترنت برای طبقه خلّاق و سایر شهروندان و . بسیار تأثیرگذار می­باشند.
– مرکز مطالعات و برنامه ­ریزی شهر تهران(۱۳۹۲)؛ در پژوهشی تحت عنوان «شهر خلّاق (مبانی نظری و شاخص­ها)» به بررسی شهر خلّاق از دیدگاه مبانی نظری، مفاهیم و شاخص­ها می ­پردازد. در این گزارش مفاهیم و شاخص­های شهر خلّاق با نمونه عملی آن­ها در سطح جهان مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته و سپس کلانشهر تهران را با این نمونه ها مورد مقایسه قرار داده و در نهایت نتیجه ­گیری می­ کنند که تهران با وجود سابقه تاریخی، هنری، فرهنگی، ظرفیت­های مذهبی، جاذبه­های فرهنگی شامل موزه­های هنری و نمایش­نامه­ها، راه­اندازی کریدور علم و فناوری و صنایع خلّاق می ­تواند در جهت تحقق شهر خلّاق حرکت کند.
در کشورمان مشکل همیشه این است که همیشه به دنبال مداخلات وسیع کالبدى و عوض کردن فرم فضاهاى شهرى هستیم. آنچه در  شهرهاى سرزنده و خلاق دنیا اتفاق مى­افتد، غالباً این طور است که مستقیم به کالبد پرداخته نمى­شود، بلکه سعى مى­شود حیات شهرى را آرام آرام بیاورند و اجازه دهند این حیات در کالبد رشد کند. در عین حال اجازه نمى­دهند کالبد از کنترل­شان خارج شود. بنابراین آنچه که به وجود مى­آید، یک ماسک یا یک پوسته نیست که همیشه این سوال را ایجاد کند که چرا این را که ما ساخته­ایم، رونق ندارد. بلکه حیات پررونقى در بافت شکل گرفته که کم کم ایجاد شده و به تدریج موجب تغییرات مثبتى در کالبد هم مى­شود.در حالت کلی جهت حرکت به سمت ایجاد و تحقق شهر خلّاق به دلایل جایگاه شهر به عنوان محل شکل­ گیری بسترهای جامعه دانایی، اهمیت و محور بودن شهرها در توسعه اقتصادی (اقتصاد دانایی)، جایگاه و اهمیت شهر به عنوان یکی از الزامات اساسی تشکیل خوشه­های علم و فناوری و نقش و جایگاه شهرها در جذب، انجام تحقیقاتی در این زمینه بسیار ضروری و مهم است.
۱-۴- هدف‌ها:
تحقیق حاضر در زمرۀ تحقیقات کاربردی است و هدف آن ارزیابی میزان تحقق­پذیری مولفه­های شهر خلّاق و همچنین ارائه راهکارهای در جهت جهت تحقق شهر خلّاق در محلات شهر بناب است. با توجه به این مسائل اهداف تحقیق حاضر عبارتند از :

  1. بررسی مؤلفه­های شهر خلّاق در محلات شهر بناب.
  2. شناسایی میزان تأثیرگذاری هر یک از مؤلفه­ها در تحقق شهر خلّاق در محلات شهر بناب.
  3. رتبه­بندی محلات شهر بناب از نظر میزان خلّاقیت.
  4. ارائه راهکارهایی جهت تحقق شهر خلّاق در محلات شهر بناب.

۱-۵- فرضیه ها:
۱). به نظر می­رسد محلات شهر بناب از نظر مولفه­های شهر خلّاق پتانسیل شهر خلّاق را دارند.
۲). به نظر می­رسد میزان تأثیرگذاری هر یک از مؤلفه­های شهر خلّاق در تحقق شهر خلّاق در سطح محلات شهر بناب متفاوت است.
۱-۶- کاربردهای متصور از تحقیق:
هدف از این تحقیق ارزیابی میزان تحقق­پذیری مولفه­های شهر خلّاق و با هدف بررسی مولفه­های سرمایه انسانی خلّاق، نوآوری، سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی در محلات شهر بناب در راستای افزایش زیست­پذیری محلات شهر و حرکت به سوی ایجاد محلات خلّاق می­باشد. حرکت به سوی تحقق و ایجاد شهرهای خلّاق راهکار اساسی برای حل این گونه بحران­ها می­باشد. با ایجاد محلات شهری خلّاق در شهر بناب با تأکید بر نخبگان و متخصصین برنامه ­ریزی شهری، مدیریت شهری، شهرسازان و سایر علوم مربوطه کاربردهای مفیدی دارد که عبارتند از: گسترش امکانات و توزیع عادلانه آن­ها در محلات شهر ، ساماندهی مطلوب بافت­های تاریخی و بافت­­های فرسوده محلات سطح شهر بناب و ارائه امکانات و خدمات ارتباطی به آن­ها و ایجاد مراکز علمی در سطح محلات بافت فرسوده شهر، بهبود وضعیت اقتصادی ساکنین محلات شهر و غیره می­باشد.
۱-۷- مراجع استفاده کننده از نتیجه پایان نامه :
مطمئناً نتایج حاصل از این پژوهش و راه­حل­های پیشنهادی در آن می ­تواند راهگشای بسیاری از محققان، پژوهشگران و دست­اندرکاران حوزۀ مطالعات شهری و ارگان­های دولتی در حیطه شهرهای خلّاق باشد، بنابراین برای برخی از سازمان­ها و نهادهایی که با مسائل برنامه ­ریزی شهری در ارتباط دارند از جمله:
۱). شهرداری بناب ۲). شورای اسلامی شهر بناب ۳). فرمانداری شهر بناب ۳). پارک­های تحقیقات علم و فناوری ۴). معاونت توسعه و برنامه ریزی استان ۵). استانداری ۶). دانشجویان، دانش­پژوهان ۷). و سایر متخصصان علاقمند به مسائل شهری می ­تواند مُثمر ثمر باشد.
1-8- روش انجام تحقیق:
دست­یابی به هدف­های علم با شناخت علمی میسر نخواهد بود. مگر زمانی که با روش­شناسی درست صورت پذیرد. به عبارت دیگر، تحقیق از حیث روش است که اعتبار می­یابد نه موضوع تحقیق(خاکی، ۱۳۸۴: ۱۵۵). تحقیق حاضر با توجه به اهداف تحقیق و مؤلفه­های مورد بررسی، از نظر ماهیت از نوع تحقیقات کاربردی، و از لحاظ روش تحقیق از نوع روش­های توصیفی- تحلیلی است.
۱-۸-۱- روش و ابزار گردآوری اطلاعات:
هر پژوهشی به لحاظ بنیان­های اندیشه­ای و چارچوب نظری – مفهومی خود، روش و اسلوب خاصی را طلب می­ کند. معمولا آن دسته از مقولات کلی با پایه­ های وسیع نظری، روش تحقیق کلی و یکپارچه­نگری را ایجاب می­ کند. در این پژوهش نیز با توجه به وجود زمینه ­های کنکاش نظری و مقوله­های نسبتاً کلی، دو روش مختلف اسنادی و میدانی در فرآیند تحقیق، انتخاب و اتخاذ گردیده است.
۱- مطالعات کتابخانه­ای و اسنادی: در این بخش به جمع­آوری اطلاعات جمعیتی، اقتصادی، اجتماعی و تاریخی و . در مورد شهر بناب از کتاب­ها، مقالات، پایان ­نامه­ها و منابع موجود در شهرداری و دیگر ادارات مربوط استفاده گردید ابزار گردآوری اطلاعات برای بررسی معیارهای شهر خلّاق شامل ۲۰ شاخص شهر خلّاق می­باشد. (جدول ۱) که از سرشماری عمومی نفوس مسکن، سالنامه­های آماری، شهرداری ­ها، مراکز آموزش عالی، پارک­های علم و فناوری، مراکز رشد و سازمان­ها و نهادهای ذی­ربط جمع­آوری شده است.
۲- مطالعات میدانی: که در واقع مکمل مطالعات کتابخانه­ای است. در این بخش با پخش پرسش­نامه­ها در سطح محلات شهری اقدام به جمع­آوری داده­های شاخص­های شهر خلاق(سرمایه انسانی، نوآوری، سرمایه اجتماعی، کیفیت زندگی) شهر بناب گردید.
جدول۱-۱: شاخص­های شهر خلّاق

سرمایه انسانی خلاق تعداد فرهنگیان و هنرمندان، تعداد دانشجویان، تعداد شاغلان دارای تحصیلات عالی، مهاجرین وارد شده برای تحصیلات عالی، میزان تراکم جمعیت
نوآوری تعداد واحدهای تحقیق و توسعه، تعداد محققان واحدهای تحقیق و توسعه، تعداد اختراعات، تعداد پارک­ها و مراکز رشد علم و فناوری، تعداد خوشه­های صنعتی، فعالیت­های تحقیق و توسعه
سرمایه اجتماعی مشارکت اجتماعی، علاقه فراوان به جامعه، اعتماد اجتماعی، تعاون و همیاری، شرکت در شبکه روابط اجتماعی
کیفیت زندگی فرهنگ و گردشگری، اوقات فراغت، وضعیت زیست محیطی، وضعیت اقتصادی، وضعیت کالبدی

منبع(موسوی، ۱۳۹۳، ۲۱).
۱-۸-۲- روش تجزیه و تحلیل داده‌ها:
داده­های که به روش­های مختلف تهیه می­شود، پس از تلفیق و ترکیب یافته­ها با توجه به نیاز تحقیق طبقه ­بندی می­شود. سپس از طریق روش توصیف و استنباط داده­ ها به کمک نرم­افزارهایی همچون Spss، Excel و . پردازش شده و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته­اند. همچنین برای ترسیم نقشه­های رتبه­بندی و سطح­بندی محلات شهر بناب از نظر مولفه­های شهر خلّاق از نرم افزارهای AutoCad و ۱۰.۲ Arc GIS استفاده گردیده است. در نهایت پس از جمع­آوری اطلاعات با تشکیل بانک اطلاعاتی مورد نیاز در پایگاه Spss اقدام گردید در تجزیه و تحلیل داده­ ها جهت ارزیابی میزان خلّاقیت و در نهایت میزان برخورداری، از مدل تاپسیس استفاده شده است. همچنین برای ارتباط بین متغیرها، آزمون­های آمار استنباطی مانند ضریب رگرسیون چندمتغیره به کار برده خواهد شد.
۱-۸-۳-  قلمرو تحقیق (زمانی، مکانی، موضوعی):
– زمان: محدوده زمانی تحقیق محلات شهر بناب در سال ۱۳۹۲ می­باشد.
– مکان: قلمرو مکانی تحقیق، شهر بناب می­باشد این شهر در جنوب غربی استان آذربایجان­شرقی قرار دارد.
– موضوعی: ارزیابی میزان تحقق­پذیری مولفه­های شهر خلّاق در محلات سطح شهر بناب می­باشد.
[۱] Richard Florida.
1 Creative Class.
[3] . Creative Class.
[4] . Charles Landry
[5] . Richard Forida.
تعداد صفحه :۱۳۹
قیمت :۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت  [email protected]