Get a site

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :تصوف و عرفان

عنوان : انسان شناسی عرفانی  امام خمینی و علامه طباطبایی

دانشگاه ادیان و مذاهب

دانشکده مذاهب

 

رشته تصوف و عرفان

 

موضوع

  انسان شناسی عرفانی  امام خمینی۶ و علامه طباطبایی۶

(تحلیل و مقایسه)

 

 استاد راهنما

آیت الله دکتر احمد احمدی

 

استاد مشاور اول

آیت الله دکتر احمد عابدی

 

استاد مشاور دوم

حجۀ الاسلام دکتررضا الهی منش

بهار ۱۳۹۴

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب

فصل اول  ۲

کلیات و مفاهیم  ۲

گفتار اول: کلیات   ۴

الف) تبیین مساله  ۴

ب) اهمیت، فایده و ضرورت بحث   ۵

ج) پیشینه تحقیق  ۸

د) اهداف پژوهش    ۹

ه)سوالات تحقیق  ۹

سئوال اصلی: ۹

سئوالات فرعی: ۱۰

و) فرضیه های تحقیق  ۱۰

فرضیه اصلی  ۱۰

فرضیه ‌های فرعی.. ۱۰

ز) روش تحقیق  ۱۱

ح) پیش فرض های تحقیق  ۱۱

گفتار دوم: مفاهیم  ۱۲

۱٫انسان در عرفان. ۱۲

  1. انسان در قرآن. ۱۶
  2. واژه عرفان. ۲۰

۱ـ ۳ـ ۱٫ منبع، موضوع و مسائل عرفان. ۲۲

مبانی انسان شناسی عرفانی  ۲۴

فصل دوم ۳۴

امام ۶و انسانشناسی عرفانی  ۳۴

مقدمه  ۳۶

گفتار اول  ۳۷

حقیقت و ماهیت انسان  ۳۷

۲-۱-۱٫ امام و شناخت انسان در عرفان. ۳۷

۲-۱-۲٫ ناتوانی در شناخت انسان. ۳۹

۲-۱-۳٫ انسان حیوان بالفعل و انسان بالقوه ۴۲

گفتار دوم ۴۶

جایگاه انسان. ۴۶

۲-۲-۱٫ حضرات خمس( مراتب هستی) در اندیشه امام خمینی.. ۴۷

۲-۲-۲٫ مرتبه ملکی و ملکوتی انسان. ۵۱

۲-۲-۳٫ بقا و نفاد انسان. ۵۲

۲-۲-۴٫ انسان آیت عظمای الهی.. ۵۴

۲-۲-۵ . هبوط آدم به عالم. ۵۶

۲-۲-۶ .  ارتباط انسان با عوالم  هستی.. ۵۹

۲-۲-۷ . نسبت کتاب تکوین و تدوین.. ۶۲

گفتارسوم ۶۵

ساحت های وجودی انسان. ۶۵

۲-۳-۱٫ اطوار نفس…. ۶۵

۲-۳-۲٫ قابلیت وجودی انسان. ۶۸

۲-۳-۳٫ ابعاد وجودی انسان. ۷۰

گفتار چهارم ۷۲

وحدت نفس وتعدد قوای انسان. ۷۲

۲-۴-۱٫ سیالیت و صیرورت انسان. ۷۲

۲-۴-۲٫ معیار ارزش انسان. ۷۴

۲-۴-۳٫صیرورت و صعوبت معرفت انسان. ۷۵

گفتار پنجم  ۷۷

کمال انسان. ۷۷

۲-۵-۱٫ مقدور بودن کمال انسان. ۷۷

۲-۵-۲٫ طریق نیل به کمال. ۸۲

۲-۵-۳٫ صعود و سقوط انسان. ۸۴

۲-۵-۴٫ مناطات صعود و سقوط.. ۸۶

۲-۵-۵٫ مراتب کمال انسان. ۸۹

۲-۵-۶٫ کمال حقیقی انسان. ۱۰۰

گفتار ششم: انسان کامل  ۱۰۴

۲-۶-۱٫انسان کامل، مقامات و اوصاف.. ۱۰۴

۲-۶-۲٫ نَفَس رحمانی و انسان کامل.. ۱۱۲

۲-۶-۳٫ معراج های سه گانه و فتوحات ثلاثه. ۱۱۴

۲-۶-۴٫ کمال استجلا در آینه انسان کامل.. ۱۱۶

۲-۶-۵٫ ابنای آدم وامکان راهیابی به باطن عالم. ۱۱۸

۲-۶-۶٫ مراتب ولایت در انسان کامل.. ۱۲۲

۲-۶-۷٫ مقامات انسان کامل.. ۱۲۶

۲-۶-۸٫ جامعیت انسان. ۱۳۰

۲-۶-۹٫ ضرورت وجود انسان کامل.. ۱۳۱

جمع بندی  ۱۳۳

فصل سوم ۱۳۸

علامه و انسانشناسی عرفانی  ۱۳۸

مقدمه  ۱۴۰

گفتار اول: حقیقت و ماهیت انسان  ۱۴۱

۳-۱-۱٫ علامه و حقیقت انسان در عرفان. ۱۴۱

۳-۱-۲٫درک یا عجز شناخت انسان (معرفۀ النفس) ۱۴۳

۳-۱-۳٫ علم‏النفس و معرفهالنفس…. ۱۴۵

گفتار دوم: جایگاه انسان  ۱۴۶

۱ـ۲ـ۳ انسان آیت عظمای الهی.. ۱۴۶

۲ـ۲ـ۳٫ رابطه انسان با عوالم هستی.. ۱۴۸

۳ـ۲ـ۳٫ هماهنگی کتاب تکوین و تدوین.. ۱۵۰

غفلت از یک واقعیت… ۱۵۳

۴ـ۲ـ۳٫ جایگاه نفس در سلوک.. ۱۵۵

۵ـ۲ـ۳٫ جایگاه انسان در نظام هستی.. ۱۵۷

۶ـ۲ـ۳٫ امتیاز انسان از فرشتگان. ۱۵۹

گفتار سوم: ساحت های وجودی انسان  ۱۶۳

۳-۳-۱٫ شئون وجودی انسان. ۱۶۳

۳-۳-۲٫ تعالیم الهی و توجه به ساحات باطنی.. ۱۶۵

گفتار چهارم: اغراض در افعال الهی  ۱۶۸

۳-۴-۱٫ هدف داری نظام هستی.. ۱۶۸

۳-۴-۲٫ انسان و هدف خلقت… ۱۶۹

۳-۴-۳٫ صعوبت فهم در غایت هستی.. ۱۷۳

۳-۴-۴٫ سیر تکاملی انسان. ۱۷۴

گفتار پنجم: کمال انسان  ۱۷۷

۳-۵-۱٫ حقیقت کمال. ۱۷۷

۳-۵-۲٫ سیر تکاملی و کمال حقیقی انسان. ۱۸۱

۳-۵-۳٫ انسان و امکان نیل به کمال. ۱۸۳

۳-۵-۴٫ اصناف سه گانه در نیل به کمالات عالیه. ۱۸۵

۳-۵-۵٫ قرآن و کمال مظهریت انسان. ۱۸۹

۳-۵-۶٫ مراحل سلوک انسان. ۱۹۰

۳-۵-۷٫ انسان و شرط اصلی وصول به کمال. ۱۹۵

۳-۵-۸٫ تعالیم اسلام و تعالی انسان. ۱۹۶

۳-۵-۹٫ انسان متعالی و دوام فیوضات الهی.. ۱۹۹

۳-۵-۱۰٫  نقش توحید در کمال انسان. ۲۰۱

۳-۵-۱۱٫ صعود و سقوط انسان. ۲۰۴

۳-۵-۱۲٫ علامه و طی مراتب کمالات عالیه. ۲۰۶

گفتار ششم: انسان کامل  ۲۰۹

۳-۶-۱٫ طریقه سلوک برای نیل به کمال. ۲۰۹

۳-۶-۲٫ ابنای آدم و امکان دستیابی به باطن عالم. ۲۱۴

۳-۶-۳٫ استدلال منکرین و پاسخ علامه. ۲۱۷

۳-۶-۴٫ جامعیت انسان. ۲۱۹

۳-۶-۵٫ تجلی انسانیت در پرتوولایت… ۲۲۲

۳-۶-۶٫ ولایت وملاک انسانیت… ۲۲۵

۳-۶-۷٫ مراتب ولایت… ۲۲۸

۳-۶-۸٫ شبهه ولایت تصرف و پاسخ آن. ۲۳۳

۳-۶-۹٫ رام بودن عالم برای ابنای آدم. ۲۳۷

۳-۶-۱۰٫  ادعیه ائمه g مستندات اندیشه عرفانی علامه. ۲۳۹

۳-۶-۱۱٫ کمال استجلا در آینه انسان کامل.. ۲۴۱

۳-۶-۱۲٫ ضرورت وجود انسان کامل.. ۲۴۳

جمع بندی  ۲۴۵

فصل چهارم ۲۴۸

مقایسه و تحلیل نظرامام۶ و علامه۶  ۲۴۸

مقدمه  ۲۵۰

۴-۱٫ وجوه اشتراک   ۲۵۰

۴-۱-۱٫ جایگاه انسان. ۲۵۰

۴-۱-۲٫ ساحت وجودی انسان. ۲۵۲

۴-۱-۳٫ ارتباط انسان با عوالم هستی.. ۲۵۳

۴-۱-۴٫ غایت خلقت انسان. ۲۵۵

۴-۱-۵٫ صیرورت انسان. ۲۵۶

تنبیه  ۲۵۹

۴-۱-۶٫ کمال حقیقی واوصاف انسان کامل.. ۲۶۱

۴-۱-۷٫ جامعیت انسان. ۲۶۳

۴-۱-۸٫ ولایت… ۲۶۷

۴-۲٫ وجوه افتراق.. ۲۷۱

۴-۲-۱٫ شناخت انسان و معرفت نفس…. ۲۷۱

۴-۲-۲٫ انسان کامل.. ۲۷۵

۴-۲-۳٫ فتوحات سه گانه. ۲۷۷

۴-۲-۴٫ هستی و هبوط.. ۲۷۹

۴-۲-۵٫ جلا و استجلا.. ۲۸۲

بررسی علل افتراق  ۲۸۴

نوآوری  ۲۸۸

نتیجه  ۲۸۹

فهرست منابع  ۲۹۴

Abstract 308

 

چکیده

پژوهش حاضر در مقام تبیین و پاسخ­گویی به وجوه افتراق و اشتراک انسان­شناسی عرفانی امام و علامه است. این دو عارف ربانی در مباحثی از قبیل جایگاه و ساحت وجودی انسان، نسبت او با عوالم هستی، غایت خلقت و صیرورت انسان وحدت نظر دارند و معتقدند که کمال حقیقی انسان در انقطاع الی الله و نیل به مقام ولایت است و انسان کامل واسطه­ی فیض الهی، مظهر جمیع اسما و صفات خدا، صراط مستقیم الهی، کون جامع، نقطه­ی سرّ توحید، آگاه از احکام قیامت، واصل به حق، جامع رحمت للعالمین، دارای اخلاق فاضله و معرفت شهودی است. ضمن قرابت اندیشه­ی امام و علامه، تمایزاتی نیز مشاهده می­شود. نخست این که شناخت انسان و معرفت نفس از نگاه امام، امری محال است اما از نگاه علامه، استحاله مزبور به ادراک عقلی است نه معرفت شهودی. دوم این که تعبیرانسان کامل، مورد قبول امام است وآن را کراراً در آثارش مورد استفاده قرار می­دهد ولیکن علامه با توجه به پذیرش اصل موضوع از این تعبیر به دلیل عدم ذکر آن در متون دینی در هیچ یک از آثارش استفاده نکرده است، البته علامه در غالب موارد از عنوان ولایت استفاده می­ کند و در باب انسان کامل نیز بیشتر از تعبیر ولایت بهره می گیرد. تمایز دیگر در فتوحات ثلاثه است که امام نیل به جایگاه حقیقی انسان را سپری ساختن مراحل سه­گانه­ی فتح می­داند که از تعابیر معروف عرفا در مسیر سلوک است اما علامه بدون هیچ اشاره­ای به این تعابیر، حقیقت جایگاه انسان را تقرب به ساحت قدس ربوبی می­داند. تفاوت دیگر در هستی و هبوط است که امام تفسیر عرفانی از هبوط ارائه می­دهد ولی علامه به تفسیر ظاهری اکتفا می­ کند. موضوع جلا و استجلا، آخرین موضوع مورد اختلاف دو دیدگاه است که امام از آن بهره می­گیرد ولی علامه از این تعبیر استفاده نمی­ کند. البته همه­ی این تعارض دو دیدگاه با تامل قابل جمع است.

کلید واژه                                      

انسان، عرفان، امام خمینی۶، علامه طباطبایی۶، جلا و استجلا، ساحات وجودی.

مقدمه

«یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا عَلَیْکُمْ أَنْفُسَکُمْ لا یَضُرُّکُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَیْتُمْ إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُکُمْ جَمیعاً فَیُنَبِّئُکُمْ بِما کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ.»[۱] ای اهل ایمان، خود حقیقی و مقام و جایگاه انسانی خود را دریابید و نیک بدانید که به زودی با ملکات اعمال نزد پروردگارید، چرا که  شما انسان ها خلیفه خدایید. ِ« إِنِّی جاعِلٌ فِی الْأَرْضِ خَلیفَهً.»[۲] و تعلیم یافتگان به اسمای الهیید. « وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ کُلَّها»[۳] شما ابنای بشر صاحب تجلیل و تکریم پروردگارید. « وَ لَقَدْ کَرَّمْنا بَنی‏ آدَم»[۴] از شخصیت و عزت نفس خویش و اهلتان در افتادن به آتش عذاب الهی حراست کنید و در صورت عدم مراقبت، اهل نارید. «یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَکُمْ وَ أَهْلیکُمْ ناراً»[۵] من شما را برای معرفت و عبادت آفریدم پس این را هم بدانید.« وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلاَّ لِیَعْبُدُون»[۶] از میان همه مخلوقات فقط شما در ارض و سماء امین خدایید. « إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمانَهَ عَلَى السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ الْجِبالِ فَأَبَیْنَ أَنْ یَحْمِلْنَها وَ أَشْفَقْنَ مِنْها وَ حَمَلَهَا الْإِنْسانُ إِنَّهُ کانَ ظَلُوماً جَهُولا»[۷] خودِ خودتان را بشناسید که گوهر گرانبهائید. «افضل الحکمه معرفه الانسان نفسه و وقوفه عند قدره‏»[۸] و بدانید که شما در صورت انسانی، بزرگترین دلیل و راهنما و حجت خدایید.«اعلم ان الصوره الانسانیه هی اکبر حجج‏ اللَّه على خلقه»[۹] انسان، اسم اعظم حق و جامع جمیع حضرات خمس، مصور به صورت الهی و مصداق نَفَس رحمانی است، مغز عالم وجود، نزد فرشتگان مسجود، کتاب جامع غیب و شهود و با براق قربِ نوافل به پیشگاه پروردگار محبوب است. « مَا یَتَقَرَّبُ‏ إلَىَّ عَبْدٌ مِنْ عِبَادِى، بِشَى‏ءٍ أحَبَّ إلَىَّ مِمَّا افْتَرَضْتُهُ عَلَیْهِ. وَ إنَّهُ لَیَتَقَرَّبُ إلَىَّ بِالنَّوافِلِ‏ حَتَّى احِبُّهُ؛ فَإذَا أحْبَبْتُهُ کُنْتُ سَمْعَهُ الَّذِى یَسْمَعُ بِهِ، وَ بَصَرَهُ الَّذِى یَبْصُرُ بِهِ، وَ لِسانَهُ الَّذى یَنطِقُ بِهِ، وَ یَدَهُ الَّتى یَبْطِشُ بِهَا، إن دَعانى أجَبْتُهُ، وَ إنْ سَأَلْنى أعطَیْتُهُ.»[۱۰]

تو مغز عالمــــی زآن در میـــــانی              بدان خــــــــــود را که تو جان جهانی

جهان عقل است و جان سرمایه تـــو             زمین و آسمــــــــــان پیرایــــه­ی تو[۱۱]

انسان در عرف عرفان جلیس خدای سبحان، انیس فرشتگان، روح جهان و جان عالم امکان، مجموعه صورت جهانیان، غایت نزول قرآن است، و این سخن نغز از سخن گوی عرفان است که: «در متن دین اسلام یعنی قرآن دو چیز نمایان است که آن خدا و انسان است، چه این که تمام معارف آن یا در باب اسمای حسنای خدای سبحان است و یا مربوط به مراتب انسان است و چون انسان مظهر اسم جلال و جمال است، لذا در تمام قرآن یک واژه نمایان است و آن کلمه انسان است، قرآن نیز صورت کتبی و عالم، صورت تکوین انسان است.»[۱۲] پس او در اول و آخر و ظاهر و باطن به مثال خدای سبحان است. « هُوَ الْأَوَّلُ وَ الْآخِرُ وَ الظَّاهِرُ وَ الْباطِنُ وَ هُوَ بِکُلِّ شَیْ‏ءٍ عَلیمٌ »[۱۳] البته این نه به معنای الهیات تشبیهی و تنزیهی بل اثبات الوهیت حق بدون تشبیه است. چون گوهر وجود آدمی دارای چنین ارزشی است لذا عارفان و عالمان سترگی در این وادی گام نهاده تا نخست حقیقت نفس خویش را بشناسند و انسان به معنای واقعی را معرفی نمایند.

عارفان با استمداد از آیات قرآن کریم و بیانات نورانی معصومینb حقایقی را در باره انسان تبیین نموده اند که این تحقیق به دنبال روشن ساختن گوشه ای از این حقیقت در اندیشه دو عارف ربانی، امام خمینی۶ و علامه طباطبایی۶ است. امید به این که نگارنده با بضاعت مزجاۀ در تحلیل بیانات مصاب باشد.

تعداد صفحه : ۳۰۱

قیمت : ۱۴۷۰۰تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        *       [email protected]

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

 

[add_to_cart id=151471]

—-

پشتیبانی سایت :       

*