Get a site

پایان نامه ارشد : پیش‌بینی الگوی پراکنش کفزیان مهم اقتصادی آبهای استان هرمزگان

پایان نامه رشته فناوری اطلاعات

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد الکتـرونیکی

 پایان نامه فناوری اطلاعات (M.Sc)

 موضوع:

پیش‌بینی الگوی پراکنش کفزیان مهم اقتصادی آبهای استان هرمزگان براساس سامانه اطلاعات جغرافیایی GIS با بهره گرفتن از شبکه‌های عصبی

 استاد راهنما:

دکتر تورج ولی نسب

 استادان مشاور:

دکتر فرهاد کی‌مرام و دکتر محمدعلی افشارکاظمی

فهرست مطالب

عنوان صفحه
چکیده. ۱
فصل اول- کلیات
۱-۱-  مقدمه ۲
۱-۲-  طرح موضوع ۵
۱-۳-  اکولوژی خلیج‌فارس ۵
۱-۴-  ضرورت انجام تحقیق ۷
۱-۵-  قلمرو تحقیق ۷
۱-۵-۱- محدوده مکانی نمونه‌برداری آبزیان ۷
    ۱-۵-۲-  منطقه مورد بررسی و ایستگاههای نمونه‌برداری فیزیکی وشیمیایی آب ۷
۱-۶-  محدوده زمانی نمونه‌برداری آبزیان و آبشناسی. ۱۰
۱-۷- سؤالات و فرضیه‌ها. ۱۰
۱-۷-۱-  سؤالات تحقیق. ۱۰
۱-۷-۲-  فرضیه ‏های تحقیق. ۱۰
۱-۸-  تعاریف واژه‌ها. ۱۰
فصل دوم- پیشینه تحقیق، چارچوب‌ها و مبانی و مستندات
۲-۱- پیشینه تحقیق . ۱۱
۲-۲- معرفی ده گونه ماهیان کفزی . ۱۳
۲-۲-۱- حسون معمولی  Saurida tumbil . ۱۳
     ۲-۲-۲- حلوا سفید Pampus argenteus. ۱۴
۲-۲-۳- حلوا سیاه Parastromateus niger ۱۵
     ۲-۲-۴- سپر ماهیان (Rays). ۱۶
۲-۲-۵- سنگسر معمولیPomadasys kaakan ۱۶
۲-۲-۶- شوریدهOtolithes ruber ۱۷
۲-۲-۷- کوسه ماهیان Sharks. ۱۸
۲-۲-۸- گربه ماهی بزرگ  Arius thalassinus. ۱۸
     ۲-۲-۹- گوازیم دم رشته‌ای Nemipterus japonicus ۱۹
     ۲-۲-۱۰- یال اسبی سربزرگ Trichiurus lepturus ۲۰
۲-۳-  شبکه عصبی مصنوعی. ۲۱
     ۲-۳-۱- تاریخچه هوش مصنوعی. ۲۱
     ۲-۳-۲- پرسپترون چند لایه‌ای. ۲۲
فصل سوم: مواد و روش‌ها و روش اجرای تحقیق
۳-۱- ابزار و روشها ۲۵
     ۳-۱-۱- ابـزار و تجهیـزات. ۲۵
۳-۱-۱-۱- تجهیزات موجود در شناور ۲۵
۳-۲- روش کار ۲۷
    ۳ـ۲ـ۱ـ منطقه مورد بررسی و تعیین ایستگاه‌های نمونه‌برداری ۲۷
۳-۳- روش نمونه‌برداری. ۲۹
     ۳-۳-۱ـ روش محاسبـه میـزان CPUA و تـوده زنـده ۳۳
     ۳-۳-۲- روش اندازه‌گیری پارامترهای فیزیکی و شیمیایی آب ۳۴
۳-۴- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات ۳۵
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل و بیان نتایج حاصل از تحقیق
۴-۱-  عمق ایستگاه‌های نمونه‌برداری آب ۳۹
۴-۲- توزیع عمودی و افقی پارامترهای فیزیکی و شیمیایی آب . ۳۹
     ۴-۲-۱- دمای آب. ۴۰
     ۴-۲-۲- هدایت الکتریکی ۴۱
     ۴-۲-۳- شوری ۴۳
     ۴-۲-۴- چگالی. ۴۵
     ۴-۲-۵- اکسیژن محلول. ۴۶
     ۴-۲-۶- pH ۴۸
     ۴-۲-۷- کلروفیلa. ۴۹
     ۴-۲-۸- کدورت ۵۰
۴-۳-  میزان CPUA و توده زنده کل آبزیان ترال کف در خلیج‌فارس و دریای عمان. ۵۴
     ۴-۳-۱- میزان CPUA سال ۱۳۸۷. ۵۴
     ۴-۳-۲- میزان توده زنده سال ۱۳۸۷ ۵۶
     ۴-۳-۳- میزان CPUA سال ۱۳۸۸. ۵۹
     ۴-۳-۴- میزان توده زنده سال ۱۳۸۸ ۶۱
۴-۴- توده زنده، CPUA و پراکنش آبزیان به تفکیک گونه، سالهای ۱۳۸۷ و ۱۳۸۸ ۶۳
     ۴-۴-۱- حسون معمولیSaurida tumbil ۶۳
          ۴-۴-۱-۱- تحلیل شبکه عصبی ۶۴
     ۴-۴-۲- حلوا سفید Pampus argenteus . ۶۶
          ۴-۴-۲-۱- تحلیل شبکه عصبی ۶۸
     ۴-۴-۳- حلوا سیاه Parastromateus niger. ۶۹
         ۴-۴-۳-۱- تحلیل شبکه عصبی ۷۱
     ۴-۴-۴- سپر ماهیانRays  . ۷۲
         ۴-۴-۴-۱- تحلیل شبکه عصبی ۷۴
     ۴-۴-۵- سنگسر معمولیPomadasys kaakan  ۷۵
         ۴-۴-۵-۱- تحلیل شبکه عصبی ۷۷
     ۴-۴-۶- شوریده  Otolithes ruber ۷۸
        
۴-۴-۶-۱- تحلیل شبکه عصبی
۸۰
     ۴-۴-۷- کوسه ماهیان  Sharks . ۸۱
         ۴-۴-۷-۱- تحلیل شبکه عصبی ۸۳
     ۴-۴-۸- گربه ماهی بزرگ  Arius thalassinus ۸۴
         ۴-۴-۸-۱- تحلیل شبکه عصبی ۸۶
     ۴-۴-۹- گوازیم دم رشته‌ای Nemipterus japonicas ۸۷
         ۴-۴-۹-۱- تحلیل شبکه عصبی ۸۹
     ۴-۴-۱۰- یال‌اسبی سربزرگ Trichiurus lepturus. ۹۰
         ۴-۴-۱۰-۱- تحلیل شبکه عصبی. ۹۲
فصل پنجم: بحث و نتیجه‌گیری
۵-۱- پارامترهای فیزیکی و شیمیایی آب ۹۵
     ۵-۱-۱- دمای آب ۹۵
     ۵-۱-۲- هدایت الکتریکی ۹۷
     ۵-۱-۳- شوری . ۹۸
     ۵-۱-۴- چگالی. ۱۰۰
     ۵-۱-۵- اکسیژن . ۱۰۲
     ۵-۱-۶- pH ۱۰۳
     ۵-۱-۷- کلروفیل a. ۱۰۴
     ۵-۱-۸- کدورت ۱۰۶
۵-۲- توده زنده، CPUA و پراکنش آبزیان به تفکیک گونه، سال‌های ۱۳۸۷ و ۱۳۸۸ ۱۰۷
     ۵-۲-۱-  حسون معمولیSaurida tumbil . ۱۰۷
    ۵-۲-۲- حلوا سفید Pampus argenteus ۱۰۸
    ۵-۲-۳- حلوا سیاه Parastromateus niger ۱۰۹
    ۵-۲-۴- سپر ماهیانRays  . ۱۱۱
    ۵-۲-۵- سنگسر معمولیPomadasys kaakan  ۱۱۲
    ۵-۲-۶- شوریده  Otolithes ruber ۱۱۲
    ۵-۲-۷- کوسه ماهیان  Sharks . ۱۱۳
    ۵-۲-۸- گربه ماهی بزرگ  Arius thalassinus ۱۱۴
    ۵-۲-۹- گوازیم دم رشته‌ای Nemipterus japonicas ۱۱۶
    ۵-۲-۱۰- یال‌اسبی سربزرگ Trichiurus lepturus ۱۱۷
پیشنهادها: ۱۱۹
منابع:. ۱۲۰
پیوست‌ها:. ۱۲۳

چکیده
به منظور بررسی و پیش‌بینی الگوی پراکنش کفزیان مهم اقتصادی، داده‌های صید ۱۰ گونه شامل:  ۱- حسون معمولی(Saurida tumbil) 2- حلوا سفید (Pampus argenteus)  ۳- حلوا سیاه (Parastromateus niger) 4- سپر ماهیان[۱] (Rays) 5- سنگسر معمولی (Pomadasys kaakan) 6- شوریده (Otolithes ruber)  ۷- کوسه ماهیان۱ (Sharks) 8- گربه ماهی بزرگ (Arius thalassinus) 9- گوازیم دم رشته‌ای (Nemipterus japonicus) و ۱۰- یال اسبی سربزرگ (Trichiurus lepturus)  مربوط به سال‌های ۱۳۸۷ و ۱۳۸۸ در حوزه آبهای استان هرمزگان مورد تجزیه و تحلیل قرار‌گرفتند.
با بهره گرفتن از نرم‌افزار صفحه گسترده، تجزیه و تحلیل اولیه صورت گرفت و با نرم‌افزارهای سامانه اطلاعات جغرافیایی  (GIS) نقشه‌های پراکنش مکانی گونه‌های مذکور، براساس میزان صید بر واحد سطح (CPUA) Catch Per Unit of Area تهیه ‌گردید. پس از آن به منظور پیش‌بینی الگوی پراکنش،  نقشه‌های پارامترهای فیزیکی وشیمیایی آب منطقه شامل: دما، کدورت، شوری، چگالی، اکسیژن محلول، pH، کلروفیلa، هدایت الکتریکی، عمق، فاصله از ساحل، زمان صید و طول و عرض جغرافیایی تهیه گردید که نقشه‌های فوق‌الذکر پس از تبدیل به داده، به عنوان متغیرهای مستقل و CPUA گونه‌های مورد نظر به عنوان متغیر وابسته در نظر گرفته شدند. نقشه‌ها پس از تبدیل به عنوان ورودی نرم‌افزار شبکه عصبی مصنوعی (ANNs) Artificial Neural Networks مورد استفاده قرار گرفت که درصدی از اطلاعات به منظور آموزش، درصدی به منظور اعتبارسنجی و درصدی دیگر به منظور آزمایش عملکرد شبکه عصبی مصنوعی  مورد استفاده قرار گرفتند و بهترین مدل شبکه عصبی مصنوعی با  درصد کارایی بالا، به عنوان الگویی برای پیش‌بینی انتخاب شد.  با بکارگیری مدل بر روی اطلاعات محدود آبشناسی و صید در منطقه، می‌توان پیش‌بینی الگوی پراکنش ماهی مورد نظر را انجام داد و با بهره گرفتن از الگوی پراکنش، می‌توان ناوگان صیادی را راهنمایی و دقیقاً مناطق صید را برحسب مختصات جغرافیایی تعیین نمود.
فصل اول- کلیات

  • مقدمه

آبزیان از ارزش غذایـی بالایی برخوردارند و امروزه نقش مهمی در تامین جیره غذایی جوامع بشری ایفاء می‌کنند. بهره‌برداری بهینه می‌تواند در حفظ این ذخایر خدادادی کمک نماید. از سویی صید بی‌رویه، عوامل مخرب زیست محیطی، تخریب زیستگاهها، آسیب پذیـری جوامع آبزیان، قابلیت محدود بازسازی ذخایر و از سوی دیگر نیاز جوامع انسانـی، باعث به خطر افتادن جمعیت آنها می‌شود.
لذا، به منظور بهره‌برداری صحیح و توسعه پایدار لازم است همواره روند تغییرات جمعیت آبزیان را زیر نظر داشت. یکی از راه‌های موجود برای رسیدن به این هدف، انجام تحقیقاتی منظم است تا بتوان هرگونه تغییرات احتمالی در جمعیت‌های مختلف آبزیان را تعیین نمود.
بررسی‌های انجام شده در خلیج‌فارس نشان داد که شرایط محیطی در این منطقه همواره تحت تاثیر تغییرات شدید سالانه قرار دارد. وجود نوسانات شدید شرایط محیطی از جمله تغییرات درجه حرارت و شوری آب در طول سال در خلیج‌فارس موجب آشفتگی محیط زیست دریایی شده و در خصوصیات بیولوژیک و رفتاری آبزیان تاثیر می گذارد. بنابراین، غلظت زیاد نمک و حرارت زیاد آب دراین منطقه همراه با تغییرات شدید آب و هوایی از جمله عوامل موثر در اکوسیستم این منطقه به‌شمار می‌آید. تعویض و جابجایی آب از طریق تنگه هرمز از سایر عوامل موثر در تغییرات شرایط محیطی این منطقه می‌باشد که در نتیجه آن آبها با شوری کمتر و اکسیژن و مواد غذایی بیشتر وارد خلیج‌فارس می‌شوند (نیکویان و همکاران، ۱۳۸۴).
گرچه به نظر می‌رسد که ماهیان خلیج‌فارس قادرند میزان بالای درجه حرارت و شوری را تحمل نمایند ولی تغییرات شدید شرایط محیطی در آبهای سطحی آثار بیشتری بر ذخایر سطحزی خلیج‌فارس در مقایسه با کفزیان دارد، زیرا تغییرات درجه حرارت و شوری اغلب در لایه‌های سطحی آب محسوس‌تر است. این امـر مـوجب نوسانات شدید فصلی در گسترش و پراکندگی گونه‌های سطحزی در مقایسه با گونه‌های کفزی گردیده است. وفور گونه‌های ریز و بزرگ ماهیان سطحزی به‌خصوص در ماه های سرد سال در خلیج‌فارس مؤید همین تغییرات است. ماهی ساردین که از گونه‌های سطحزی به‌شمار می‌رود، در نواحی ساحلی و در مناطقی یافت می‌شود که آب دارای درجه حرارت کمتری می‌باشد. ولی زمانی که درجه حرارت آبهای سطحی به حداکثر خود در تابستان می‌رسد، این ماهیان بیشتر به عمق آب و نزدیک به بستر دریا مهاجرت می کنند که دارای درجه حرارت کمتری است (نیکویان و همکاران، ۱۳۸۴).
به طورکلی، چرخه حیات گونه‌های مختلف آبزیان تا حد زیادی به شرایط زیست آنها بستگی دارد لذا، می‌توان ادعا نمود که کاربرد دانش اقیانوس‌شناسی جهت معضلات صید و صیادی در نتیجه درک بهتر ذخائر آبزیان و محیط آنها میسر می‌باشد و با درک این روابط است که می‌توان سیستم‌های پیش‌بینی وضعیت صیادی را قانونمند نمود (ولی الهی، ۱۳۷۴).
اکوسیستم خلیج‌فارس با دارا بودن شرایط خاص هیدروگرافیک و اکولوژیک یکی از نادرترین اکوسیستمها در سطح بیوسفر می‌باشد. تنوع زیستی انواع ماهیان، حضور جنگل‌های حرا در سواحل ایرانی خلیج‌فارس، وجود جزایر متعدد و استراتژیک در این گستره آبی، استخراج و صدور نفت از این منطقه، تبخیر بالای آب، از مهمترین عواملی هستند که در تبیین این شرایط خاص و ویژه موثر می‌باشند (غفاری چراتی، ۱۳۷۵).
پیشرفت تکنولوژی دریایی و ساحلی، می تواند فشارهای محیطی زیادی بر خلیج‌فارس وارد نماید. این فشارها می‌تواند ناشی از کشتیرانی، بندرگاهها، صنایع نفت و پتروشیمی، معادن، نمک گیری، ماهیگیری، نوسازی و کشاورزی بر محیط دریایی باشد (Sheppard et al., 1992 ; Price 1993).
موسسه تحقیقات شیلات ایران به منظور بررسی و پایش جمعیت آبزیان و تعیین فصل و میزان صید هرگونه از آبزیان، هر ساله گشتهای منظم تحقیقاتی را در خلیج‌فارس و دریای عمان انجام می‌دهد. برای انجام این امر مهم، تجهیزات گران‌قیمت و هزینه‌بری مثل شناور مجهز به وسایل و ادوات تحقیقاتی، منابع انسانی ماهر، هزینه زیادی را بر تحقیقات شیلات تحمیل می‌کند که این امر اجتناب ناپذیر است.
با توجه به گستردگی کار و وسعت منطقه مورد بررسی و تنوع گونه‌ای زیاد با انتخاب یک مدیریت واحد، کل آبهای خلیج‌فارس به حوزه‌های آبی سه استان خوزستان، بوشهر و هرمزگان تقسیم بندی شد و آبهای هر استان نیز با توجه به وسعت تحت پوشش آن به تعدادی زیر منطقه تقسیم‌بندی شدند (پارسامنش، ۱۳۷۳ مربوط به آبهای خوزستان؛ نیامیمندی و خورشیدیان، ۱۳۷۳ مربوط به آبهای استان بوشهر؛ ولی نسب و همکاران، ۱۳۷۳ مربوط به آبهای استان هرمزگان). گشتهای تحقیقاتی در هر استان به صورت فصلی به مورد اجرا درآمده و سپس یک گزارش مشترک مـــربوط به کل آبهای خلیج‌فارس تدوین گردید (کامبوزیا و همکاران، ۱۳۷۵).
سپر ماهیان و کوسه ماهیان به طورکلی و با نام عمومی ارائه شده و شناسایی گونه‌ای نمی‌شوند.-[۱]
تعداد صفحه :۱۵۵
قیمت : ۱۴۷۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        ****       [email protected]

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.