Get a site

پایان نامه تحلیل تطبیقی نمایشنامه فاوست اثر گوته و داستان شیخ صنعان به روایت عطار

پایان نامه رشته : ادبیات و زبان فارسی

عنوان : تحلیل تطبیقی نمایشنامه  فاوست اثر گوته و داستان شیخ صنعان  به روایت عطار

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد تهران مرکزی

دانشکده ادبیات وعلوم انسانی ، گروه زبان و ادبیات فارسی

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.A )

گرایش: زبان و ادبیات فارسی

 

عنوان :

 تحلیل تطبیقی نمایشنامه  فاوست اثر گوته و داستان شیخ صنعان

به روایت عطار

 

استاد راهنما :

دکتر دره دادجوی توکلی

فهرست مطالب
عنوان                                                                                               صفحه
چکیده ۱
مقدمه. ۲
فصل اول:کلیات پژوهش
۱-۱ بیان مسأله. ۵
۱-۲ اهمیت تحقیق ۶
۱-۳ اهداف تحقیق ۷
۱-۴- سؤالات تحقیق ۷
۱-۵- فرضیه‌های تحقیق ۷
۱-۶ محدودیت‌های تحقیق ۸
فصل دوم:مبانی نظری
۲-۱ پیشینه تحقیق ۱۱
۲-۱-۱ پایان‌نامه‌ها ۱۱
۲-۱-۲ کتاب‌ها ۱۴
۲-۱-۳ مقاله‌ها ۱۶
۲-۲ مباحث نظری ۱۹
۲-۲-۱ تعریف ادبیات تطبیقی ۲۰
۲-۲-۲ تاریخچه و زمینه‌های پیدایش. ۲۳
۲-۲-۳ مکاتب ادبیات تطبیقی ۲۵
۲-۲-۳-۱- مکتب فرانسوی ۲۵
۲-۲-۳-۲- مکتب امریکایی ۲۷
۲-۲-۴ پیشینه ادبیات تطبیقی در ایران. ۲۸
۲-۳  چهارچوب نظری ۳۰
فصل سوم:روش‌شناسی تحقیق
مقدمه. ۳۵
۳-۱ روش تحقیق ۳۶
۳-۲ ابزار جمع‌آوری اطلاعات. ۳۶
۳-۳ تعریف نظری مفاهیم (واژگان کلیدی) ۳۷
۳-۴ روش تجزیه تحلیل داده‌ها ۳۸
فصل چهارم:تجزیه و تحلیل یافته‌های تحقیق
مقدمه. ۴۰
۴-۱- گوته. ۴۵
۴-۱-۱-  زندگی‌نامه گوته. ۴۵
۴-۱-۲-  اندیشه و جهان‌بینی گوته. ۴۷
۴-۱-۳-  آثار گوته. ۵۳
۴-۱-۳-۱- رنج‌های ورتر جوان. ۵۴
۴-۱-۳-۲ ایفی ژنی ۵۴
۴-۱-۳-۳ تورکوآتو تاسو. ۵۵
۴-۱-۳-۴ گمونت. ۵۵
۴-۱-۳-۵ نغمه‌های رومی ۵۶
۴-۱-۳-۶ سال‌های کارآموزی استاد ویلهلم. ۵۶
۴-۱-۳-۷ دیوان غربی ـ شرقی ۵۶
۴-۱-۳-۸ فاوست. ۵۸
۴-۱-۴- خلاصه داستان فاوست. ۶۱
۴-۱-۵- معرفی داستان فاوست (ریشه داستان، زمینه پیدایش و .) ۶۲
۴-۲- عطار. ۶۷
۴-۲-۱- زندگی‌نامه عطار. ۶۷
۴-۲-۲- اندیشه و جهان‌بینی عطار. ۷۱
۴-۲-۳- آثار عطار. ۷۵
۴-۲-۴- خلاصه داستان شیخ صنعان. ۷۹
۴-۲-۵- معرفی  داستان شیخ صنعان (ریشه داستان، زمینه پیدایش و .) ۸۲
۴-۳- بررسی تطبیقی دو اثر. ۸۹
۴-۳-۱-  مقایسه ساختاری دو اثر. ۸۹
۴-۳-۱-۱- ریخت‌شناسی ۸۹
۴-۳-۱-۲- شخصیت‌ها و شخصیت‌پردازی ۹۲
۴-۳-۱-۳- کنش‌ها ۹۷
۴-۳-۲- مقایسه محتوا و درون‌مایه دو اثر. ۹۹
۴-۳-۲-۱- گناه ۱۰۰
۴-۳-۲-۲- عشق ۱۱۳
۴-۳-۲-۳- زن. ۱۲۳
۴-۳-۲-۴- کمال‌گرایی ۱۲۷
۴-۳-۲-۵- مرگ. ۱۳۰
فصل پنجم:جمع‌بندی و نتیجه‌گیری
منابع و مآخذ. ۱۵۱
فهرست جدول ها
عنوان                                                                                               صفحه

جدول شماره ۱-  موارد مشابه در داستان‌های فاوست و شیخ صنعان از منظر ریخت‌شناسی ۹۲
جدول شماره ۲-  مقایسه تعداد شخصیت‌های اصلی و فرعی ۹۴
جدول شماره ۳- موارد مورد تحلیل در دو داستان. ۱۰۰
جدول شماره ۴-  شباهت های مارگریت و دختر ترسا ۱۲۷
جدول شماره ۵-  تفاوت های مارگریت و دختر ترسا ۱۲۷
 
فهرست نمودارها
عنوان                                                                                               صفحه

نمودار شماره  ۱-  مقایسه‌ دو داستان از منظر ریخت‌شناسی ۹۱
نمودار شماره  ۲-  شخصیت‌های اصلی و فرعی ۹۵

چکیده:

هدف پژوهش حاضر تحلیل تطبیقی نمایش‌نامه فاوست اثر گوته و داستان شیخ صنعان به روایت عطار است.  در این پژوهش بعد از طرح کلیات پژوهش، مبانی نظری تحقیق شامل؛ تعریف ادبیات تطبیقی، تاریخچه و زمینه‌های پیدایش، مکاتب ادبیات تطبیقی و پیشینه ادبیات تطبیقی در ایران تبیین شده است و در ادامه پژوهشگر به تجزیه و تحلیل یافته‌های تحقیق پرداخته است. در این قسمت بعد از ذکر مقدمه‌ای مفصل درباره دو اثر و نویسندگان آنها، اندیشه، جهان‌بینی و آثار دو نویسنده و ریشه‌ها و زمینه‌های پیدایش دو اثر بررسی شده است و در ادامه پژوهشگر با مقایسه و تطبیق دو اثر از جنبه‌های ساختاری و محتوایی، به این نتیجه رسیده است که دو اثر مورد مقایسه به رغم دارا بودن زمینه‌های تاریخی و فرهنگی متفاوت، به دلیل دارا بودن زمینه‌های مشترک فکری، ذوقی و عاطفی نویسندگانشان، قابلیت مقایسه و انطباق دارند و می‌توان، هم از نظر ساختاری و هم از لحاظ محتوا و درون‌مایه مشابهت‌های درخور توجهی میان آنها مشاهده نمود. از آنجا که گناه، عشق، زن و مرگ، موضوعاتی فرافرهنگی‌اند و موضوعاتی نیستند که در انحصار قوم و ملت و فرهنگی خاص باشند، وسوسه ناگزیر این تحقیق، بررسی این قبیل مفاهیم در دیدگاه دو انسان شرقی و غربی و پی بردن به شباهت‌ها و تفاوت‌های موجود میان آنها بوده است.
کلید واژه‌ها: ادبیات تطبیقی، ادبیات عرفانی، ادبیات رمانتیک، خداوند، عشق، گناه.

مقدمه:

ادبیات تطبیقی رویکردی نسبتاً جدید در دنیای ادبیات است که به کشف زمینه‌های همدلی و هم‌اندیشی آفرینندگان آثار ادبی و هنری سرزمین‌های مختلف کمک می‌کند. رویکرد دیدگاه‌های مختلف ادبیات تطبیقی هرچه که باشد، نتیجه کار یکسان است و آن نزدیکی ملل و اقوام گوناگون و تفاهم ادبی و فرهنگی آنها خواهد بود. در این پایان‌نامه که با هدف تحلیل تطبیقی فاوست[۱] گوته و داستان شیخ صنعان به روایت عطار فراهم آمده است، این موضوع؛ یعنی پی بردن به اشتراکات ذوقی و فکری و عاطفی پدید‌آورندگان این دو اثر، همواره محل تأمل و توجه بوده است. همچنین تطبیق این دو اثر از این نظر که هر دو از آثار برجسته تاریخ ادبیات جهان و نیز از شاهکارهای برجسته دو ملت هستند، پیوسته اهمیتی برجسته داشته است.
داستان شیخ صنعان یکی از دل‌انگیزترین داستان‌های عاشقانه ادبیات فارسی است. این داستان بلندترین منظومه منطق‌الطیر عطار نیشابوری است. اهمیت این داستان سبب شده است که همیشه مورد توجه نویسندگان ادب‌پژوه باشد. این منظومه ماجرای شیخی است که گرفتار عشق بانوی ترسایی می‌شود و در پی آن، همه اعتبار و احترامی را که طی سالیان دراز به دست آورده است، از کف می‌دهد. آنچه این منظومه را از نمونه‌های همگون متمایز می‌کند، ویژگی‌های منحصر به فرد آن، از حیث ساختار  بیرونی و همچنین از نظر مضمون و محتواست. داستان فاوست نیز در میان نمونه‌های مشابه خود دارای برجستگی ویژه‌ای است. سرگذشت فاوست، سرنوشت مردی است که عمر خود را بر سر کسب دانش و راهیابی به حقیقت نهاده؛ ولیکن با سپری کردن سالیان، با دستانی تهی و جانی به آرامش نرسیده، افسرده‌تر از همیشه بر جای مانده است. بنابراین نمونه‌های مورد بررسی در این پایان‌نامه، ضمن این‌که به دلیل دارا بودن پاره‌ای مشابهت‌ها، قابلیت انطباق و بررسی دارند، به دلیل دارا بودن مفاهیم برجسته انسانی نیز اهمیتی ویژه می‌یابند. این دو اثر نیز همچون بسیاری دیگر از آثار ادبی با هدفی مشخص به نگارش درآمده‌اند. این هدف هرچه که باشد، خواه دینی و اخلاقی، و خواه فرهنگی و اجتماعی، بیان‌کننده مهم‌ترین و عالی‌ترین تجربه‌های حیات روحی و معنوی پدیدآورندگانشان و نیز بازتاب عمیق‌ترین دغدغه‌های بشری هستند و همین مسأله سبب می‌شود مرز زمان و مکان را درنوردند و با عبور از مسیر پر فراز و نشیب تاریخ و با شکستن مرزهای مکان و زمان به دغدغه‌های مشترک آدمیان در پس قرون و اعصار تبدیل شوند.
این مسائل بر روی هم سبب گردید که از میان خیل کثیری از آثار ادبی جهان، این دو اثر به عنوان نمونه برجسته آثاری که به دلیل دارا بودن اشتراکات فکری و ذوقی و عاطفی پدیدآورندگانشان،  مشابهت‌هایی دارند، مورد مقایسه قرار گیرند. آنچه در این مقایسه بیش از هر چیز حائز اهمیت است، درک روح مشترکی است که بر این دو متن ادبی سایه افکنده است؛ و از همین روست که با وجود زمینه‌های تاریخی و فرهنگی متفاوتی که این آثار در بستر آنها شکل گرفته است، باز هم می‌توان آنها را مورد تحلیل و بررسی تطبیقی قرار داد. همین روح مشترک است که سبب می‌شود، به رغم تفاوت‌های اخلاقی و مذهبی و نیز تفاوت در اندیشه و جهان‌بینی گوته و عطار، مشابهت‌های عمیقی را بین آثارشان جست‌و‌جو کنیم. البته نباید در این میان آشنایی گوته با ادبیات مشرق زمین، خاصه ادبیات فارسی را نادیده گرفت؛ چراکه این آشنایی نیز به نوبه خود در شکل‌گیری مفاهیم و مضامین مشترک بی‌تأثیر نبوده است. هرچند هیچ سندی و مدرکی که دال بر آشنایی گوته با عطار باشد، وجود ندارد، اما بی‌تردید گوته با روح عرفانی آثار ادبی فارسی به واسطه شاعران دیگری چون سعدی و حافظ آشنا بوده و این آشنایی می‌توانسته موجب پدید آمدن مضامینی مشترک در آثار او با مضامین ادبی فارسی گردد. پژوهش حاضر که در صدد کشف این مشابهت‌هاست، با تکیه بر نظریه مکتب آمریکایی، که در تطبیق آثار ادبی به دنبال یافتن مشابهت‌هایی عمیق‌تر از زمینه‌های تاریخی و فرهنگی است، سعی در بیان  برخی از مهم‌ترین و عمیق‌ترین اشتراکات موجود میان این دو اثر سترگ و ارزنده، دارد.
[۱] -Faust
تعداد صفحه : ۱۷۳
قیمت : ۱۴۷۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        ****       [email protected]

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.