Get a site

پایان نامه :شخصیت و اندیشه های کلامی هشام بن سالم جوالیقی

پایان نامه رشته :شیعه شناسی

دانشگاه ادیان و مذاهب

دانشکده شیعه شناسی

پایان نامه شیعه شناسی

شخصیت و اندیشه های کلامی هشام بن سالم جوالیقی

استاد راهنما:

حجه الاسلام و المسلمین دکتر محمد تقی سبحانی

 

استاد مشاور:

حجه الاسلام و المسلمین دکتر محمد غفوری نژاد

 

تابستان ۱۳۹۲

 

فهرست مطالب
چکیده ۵
فهرست. ۶
بخش اول: ۱
کلیات و شخصیت شناسی ۱
فصل اول: کلیات و مفاهیم اولیه. ۲

  1. بیان مسئله. ۲
  2. سوالات تحقیق ۳
  3. فرضیه های تحقیق ۳
  4. ۴. پیشینه تحقیق ۴

مباحث و مفاهیم اولیه. ۵
دانش کلام. ۵
ادوار تاریخی کلام شیعه. ۶
مدرسه های کلامی شیعه. ۹
مدرسه کلامی کوفه ۱۱
شرایط حاکم در فضای علمی کوفه. ۱۲
مشکلات بحث و روش تحقیق ۱۷
روش استخراج دیدگاه متکلمان مدرسه کوفه. ۱۹
فصل دوم: شخصیت شناسی هشام ابن سالم الجوالیقی ۲۱
اسم و نسب. ۲۱
شهرت و شغل ۲۲
کنیه. ۲۳
نژاد و قبیله. ۲۴
زادروز. ۲۷
وفات. ۲۸
سکونت. ۳۱
مسافرت‌ها ۳۲
جایگاه اجتماعی، سیاسی هشام بن سالم. ۳۵
ارتباط هشام بن سالم با حکومت. ۳۶
بررسی گرایشات فکری و فرقه ای منسوب به هشام بن سالم. ۳۷
ارتباط جهم بن صفوان و هشام بن سالم. ۳۸
بررسی نظرات رجالیون درباره هشام بن سالم. ۳۹
حیات علمی و فرهنگی هشام بن سالم. ۴۰
روایت از امام. ۴۱
بررسی اساتید و شاگردان هشام بن سالم. ۴۲
بررسی آثار منسوب به هشام ابن سالم. ۴۷
دستاورد. ۵۰
بخش دوم: ۵۲
اندیشه های کلامی ۵۲
فصل اول: علم و معرفت. ۵۳
قرآن. ۵۳
سنت. ۵۴
عقل ۵۴
تعارض عقل و نقل ۵۵
فصل دوم: خداشناسی ۵۶
براهین اثبات خدا ۵۸
ذات الهی ۶۰
صفات الهی ۶۳
وجود شناسی صفات. ۶۹
علم الهی ۷۱
اراده الهی ۷۳
بدا ۷۴
تشبیه و تنزیه. ۷۷
بررسی اقوال ملل و نحل نگاران. ۸۷
روایات نفی تشبیه. ۸۹
فصل سوم: راهنما شناسی ۹۱
ویژگی های حجت الهی ۹۵
نص و نصب. ۹۶
نص بر ائمه اثنی عشر. ۹۷
امامت در فرزندان امام حسین علیه السلام. ۹۸
نص امام صادق علیه السلام. ۹۹
نص امام رضا علیه السلام. ۹۹
علم امام. ۱۰۰
گستره علم امام. ۱۰۰
منابع علم امام. ۱۰۱
گستره علم امام. ۱۰۱
علم الکتاب. ۱۰۲
علم غیب. ۱۰۲
منابع علم امام. ۱۰۳
میراث علمی انبیاء. ۱۰۳
لوح محفوظ ۱۰۴
تحدیث. ۱۰۴
عصمت. ۱۰۵
ولایت تکوینی ۱۰۷
مهدویت. ۱۰۸
تقیه. ۱۱۲
فصل چهارم: انسان شناسی ۱۱۴
حقیقت انسان. ۱۱۴
روح انسان. ۱۱۵
جبر و اختیار. ۱۱۶
استطاعت. ۱۱۷
خلقت انسان بر صورت حق۱۲۰
جمعبندی ۱۲۲
کتابنامه. ۱۲۴

چکیده

تاریخ شکل گیری کلام امامیه، بزرگان و اندیشمندانِ نخستین این دانش، ارتباط اینان با یکدیگر و اهل‌بیت علیهم‌السلام در عصر حضور، مباحث کلامی و روش‌های مورد استفاده اینان در فرآیند تکلم و . از جمله مباحث مهمی است که سهم به‌سزایی در به دست دادن تاریخی از تفکر شیعه دارد. امروزه این مشکل از سوی برخی مطرح می‌شود که کلام امامیه نه در محتوا و نه در روش، اصیل نیست و ریشه در آموزه‌های اصیل تشیع ندارد و اندیشمندان نخستین شیعه را متهم به ظاهرگرایی و دوری از هر گونه خرد ورزی می­ کنند که در سایه آن تفکراتی چون تجسیم یا تشبیه را به ایشان نسبت می­ دهند.
هشام بن سالم، شخصیتی است که منابع از وی به عنوان یکی از نخستین دانشوران و متکلمان شیعی یاد کرده‌اند. وی در عصر امام صادق و امام کاظم علیهما­‌السلام زندگی می‌کرد و همراه با هشام‌بن‌حکم ، مومن طاق و زراره‌بن‌اعین تلاش می‌کرد به تبیین مبانی فکری شیعه، نظریه پردازی و دفاع از آموزه­های مکتب اهل بیت علیهم السلام بپردازد.
نکته قابل ملاحظه و دقت این‌که برآیند انگاره‌های اعتقادی و تئوری­ها و متد کلامی افرادی چون هشام بن سالم یا هشام‌بن‌حکم و . فرضیه مذکور را فرو می­ریزد؛ روشی که نشان از نحوه‌ای تلاش خرد‌گرا در سایه آموزه­های مکتب اهل بیت علیهم السلام دارد.
نگارنده تلاش نموده بدون هرگونه پیش داوری یا انگیزه تطهیر هشام بن سالم از نسبت­های کژ اندیشانه، به کشف واقع از اندیشه­ورزی­های او بپردازد.
کلیدواژه: هشام بن سالم، اندیشه­های کلامی، تشبیه، اصحاب امام صادق علیه السلام، جوالیقیه

فصل اول: کلیات و مفاهیم اولیه

۱. بیان مسئله

کلام شیعه در عصر نخستین، به خصوص دوره حضور ائمه علیهم السلام در مقایسه با جریان های رقیب در اوج بالندگی قرار داشت. ولی آثار و اندیشه های این دوره­ شکوفا از تاریخ اندیشه شیعه در گذر تاریخ به فراموشی سپرده شده است؛ با تاسف حتی یک اثر کلامی هم از دوره نخستین در دست نیست. برای باز شناسی آرا و اندیشه های دوره­ نخستین کلام شیعه ضروری است، ابتدا اندیشوران آن دوره کاوش و بررسی شوند.
هشام بن سالم جوالیقی در بین متکلمان و اندیشمندان نخستین امامیه و به ویژه در نزد امام صادق و امام کاظم علیهما­­السلام از جایگاه والایی برخوردار بود. ضرورت این نوشتار از اینجا روشن تر می شود که اندیشه های هشام بن سالم تحت تاثیر شرایط عمومی حاکم بر فضای علمی کنونی مبنی بر عدم توجه به تاریخ اندیشه و تراث پیشینیان، هیچگاه نگاه پژوهشگران را به خود مشغول نکرده است. جایگاه برتر فکری هشام بن سالم و نیاز جامعه علمی به بازخوانی تفکرات اندیشوران نخستین، ما را بر آن داشت که به واکاوی شخصیت و اندیشه های کلامی هشام بن سالم بپردازیم.
با توجه به مطالب گفته شده،‌ بررسی آرا  کلامی هشام بن سالم در میراث حدیثی و کلامی امامیه اهمیت بسیار دارد که به برخی از جنبه های آن اشاره می­کنیم:
۱ . بررسی آرا و جریان های فکری منسوب به هشام بن سالم در کتب رجال و فرقه نگاری، بر مبنای تحلیل روایات وی.

  1. واکاوی اندیشه توحیدی هشام بن سالم و ماجرای نسبت تشبیه به او.
  2. شناخت فضای فکری و زمانه امام صادق و امام کاظم علیهماالسلام.
  3. شناخت بخشی از جریان های کلامی مدرسه کوفه در قرن دوم هجری.

تعداد صفحه : ۱۴۲
قیمت : ۱۴۷۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        ****       [email protected]

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  *** ***