Get a site

پایان نامه شرط ضرر مستقیم در مسئولیت مدنی

 پایان نامه

دانشکده علوم انسانی

گروه آموزشی حقوق

پایان‌نامه

جهت اخذ درجه کارشناسی­ ارشد

در رشته حقوق گرایش خصوصی

عنوان:

­شرط ضرر مستقیم در مسئولیت مدنی

استاد مشاور:

جناب آقای دکتر قاسم شفیعی

شهریور ۱۳۹۴

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده و استاد راهنما در سایت درج نمی شود 

 

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                                                    صفحه

علائم و اختصارات   ‌ه

مقدمه  ۱

الف) بیان موضوع: ۱

ب) تبیین جایگاه موضوع: ۱

ج) ضرورت و اهمیت موضوع: ۲

د) هدف پژوهش: ۲

هـ) پیشینه تحقیق: ۳

و) سوالات پژوهش: ۳

ت) روش پژوهش: ۳

ن) فرآیند تحقیق: ۳

فصل اول   ۵

کلیات   ۵

مبحث اول: مسئولیت   ۷

گفتار اول: مفهوم مسئولیت   ۷

گفتار دوم: اقسام مسئولیت   ۷

مبحث دوم: مبانی نظری مسئولیت مدنی   ۱۰

بند اول: نظریه تقصیر  ۱۳

بند دوم: نظریه خطر  ۱۴

بند سوم: نظریه تضمین حق   ۱۵

مبحث سوم: ارکان مسئولیت مدنی   ۱۷

گفتار اول: فعل زیانبار ۱۷

الف) مسئولیت ناشی از فعل شخصی   ۱۸

ب) مسئولیت ناشی از فعل غیر  ۱۹

ج) مسئولیت ناشی از مالکیت بر اموال و اشیاء ۲۰

بند اول: اقسام فعل زیانبار ۲۰

بند دوم: نامشروع بودن فعل زیانبار ۲۲

بند سوم: موانع انتساب فعل زیانبار به شخص (ناروا نبودن فعل زیانبار): ۲۲

گفتار دوم: رابطه سببیت   ۲۴

بند اول: اهمیت رابطه سببیت   ۲۴

گفتار سوم: ضرر ۲۹

بند اول: مفهوم لغوی ضرر ۳۰

بند دوم: مفهوم فقهی ضرر ۳۱

بند سوم: تعریف عرف از واژه ضرر ۳۲

بند چهارم: تعریف دکترین حقوقی از ضرر ۳۳

بند دوم: اقسام ضرر ۳۴

بند چهارم: شرایط ضرر قابل جبران  ۳۷

فصل دوم  ۴۱

اهمیت مستقیم بودن ضرر  ۴۱

مبحث اول: شرط ضرر مستقیم  ۴۲

گفتار اول: مبانی شرط ضرر مستقیم در مسئولیت قراردادی   ۴۲

بند اول: اصل حاکمیت اراده ۴۲

بند دوم: حمایت از منافع قراردادی   ۴۳

گفتار دوم: مبانی شرط ضرر مستقیم در مسئولیت غیر قراردادی   ۴۶

بند اول: قاعده فقهی لاضرر ۴۶

بند دوم: حدیث رفع  ۴۷

بند سوم: اخلاق مدنی   ۴۸

بند چهارم: تقصیر  ۴۹

گفتار سوم: تعریف ضرر مستقیم  ۵۰

گفتار چهارم: تعریف ضرر غیرمستقیم  ۵۲

گفتار پنجم: ضرر مستقیم و عدم النفع  ۵۵

گفتار ششم: مستقیم بودن ضرر از دیدگاه فقه  ۵۸

گفتار هفتم: شرط ضرر مستقیم در قوانین موضوعه  ۶۰

بند اول: شرط ضرر مستقیم در قانون مدنی   ۶۰

بند دوم: آیین دادرسی مدنی   ۶۱

بند سوم: آییننامه اجرایی قانون بیمه اجباری   ۶۲

مبحث دوم: معیار و ضابطه تشخیص ضرر مستقیم  ۶۳

گفتار اول: طرح مطلب   ۶۳

گفتار دوم: قابل پیشبینی بودن ضرر ۶۵

بند اول) پیشینه قاعده ۶۷

بند سوم: سایر عوامل موثر در تعیین ضرر قابل پیشبینی   ۷۴

بند چهارم: منظور از انسان متعارف کیست؟  ۷۸

بند پنجم: زمان قابل پیشبینی بودن ضرر ۷۹

بند ششم: قابلیت پیشبینی نوع یا میزان ضرر ۸۰

بند هفتم: تفاوت رابطه سببیت با قاعده پیشبینی پذیری زیان  ۸۱

بند هشتم: جمعبندی   ۸۲

گفتار سوم: رابطه سببیت   ۸۳

بند اول: نظریه‌ سبب نزدیک و بی واسطه (آخرین سبب) ۸۴

بند دوم: نظریه‌ سبب متعارف و اصلی   ۹۵

بند سوم: نتیجه  ۱۰۵

مبحث سوم: استثنائات شرط ضرر مستقیم  ۱۰۶

گفتار اول: سوء نیت   ۱۰۶

گفتار دوم: اکراه ۱۰۸

بند اول: شرایط تحقق اکراه ۱۰۹

بند دوم: اکراه و شرط «مستقیم بودن ضرر»  ۱۰۹

گفتار سوم: غرور ۱۱۱

بند اول: اقسام غرور ۱۱۲

بند دوم: غرور و تاثیر آن در شرط ضرر مستقیم در مسئولیت مدنی   ۱۱۲

گفتار چهارم: غصب و در حکم غصب   ۱۱۵

بند اول: غصب   ۱۱۵

بند دوم: در حکم غصب   ۱۱۶

گفتار پنجم: مسئولیت مطلق   ۱۱۸

گفتار ششم: شرط ضمان  ۱۱۹

گفتار هفتم: خسارات وارده بر شخص (خسارات شخصی) ۱۲۰

بند اول: مفهوم خسارات شخصی   ۱۲۰

بند دوم: امکان ورود این استثنا در حقوق ایران  ۱۲۲

جمعبندی و نتیجهگیری   ۱۲۴

پیشنهاد  ۱۲۷

فهرست منابع  ۱۲۹

الف: منابع فارسی   ۱۲۹

ب: منابع عربی   ۱۳۲

ج: منابع انگلیسی   ۱۳۴

علائم و اختصارات

مقدمه

الف) بیان موضوع:

لزوم فعالیت اقتصادی در زندگی بشر به عنوان عاملی که در تامین معیشت وی نقش حیاتی دارد، انکار­ناپذیر است. اما امری که ممکن است وی را در این فرآیند آزرده سازد، عدم ایفای وظایف اجتماعی و تعهداتی (قراردادی یا غیر قراردادی) است که افراد در اجتماع یا به واسطه­ قانون یا قرار داد و یا عرف در مقابل یکدیگر دارند. زندگی اجتماعی صحنه تبادل ضرر و منفعت است به­ طوری که هر جا کسی نفعی می­برد، در مقابل سبب ورود زیان به دیگران می­گردد. اما همه این ضررها لزوماً قابل جبران نیستند، چرا که برخی ضررهایی که به افراد تحمیل می­شوند، لازمه­ زندگی اجتماعی است.

در واقع هدف و رسالت حقوق مسئولیت مدنی، جبران ضررهای ناروا و بازگرداندن وضع زیان­دیده به حالت قبل از متحمل شدن خسارت است. از منظر حقوق مسئولیت مدنی، ضرر ناروا دارای شرایطی است که شرط ضرر مستقیم یکی از این شرایط می­باشد. به این معنا که افراد در مقابل ضررهایی مسئولیت دارند که مستقیماً از عمل آنها بوجود آمده­باشد.

ب) تبیین جایگاه موضوع:

همان­گونه که بیان شد، ضرری قابل جبران است و حقوق مسئولیت مدنی از زیان­دیده به خاطر متحمل شدن آن حمایت می­ کند، که ناروا باشد. یکی از شرایط ضرر ناروا که دراین پایان ­نامه مورد بررسی قرار می­گیرد، مستقیم بودن ضرر است که هم در مسئولیت قراردادی و هم در مسئولیت غیر قراردادی، محل گفتگو می­باشد.

در این خصوص، در حقوق مدنی ایران، هیچ­گونه متنی که به طور صریح دلالت بر وجود این شرط برای جبران خسارت باشد یافت نمی­ شود.

مهمترین متن قانونی که از شرط مستقیم بودن ضرر سخن رانده، ماده­ ۵۲۰ قانون آیین دادرسی مدنی می­باشد. همچنین ماده­ ۴ آئین­نامه­ قانون بیمه­ اجباری به این مطلب اشاره دارد. لازم به ذکر است، ماده­ ۱۱۵۱ قانون مدنی فرانسه صریحاً این شرط را برای جبران خسارت ضروری دانسته­است.

ج) ضرورت و اهمیت موضوع:

در مسئولیت مدنی، شرط ضرر مستقیم به صورت گسترده ­ای به عنوان یکی از شیوه ­های محدود­نمودن جبران خسارات مورد استفاده قرار گرفته­است و در حقوق داخلی کشورها دارای شهرت بسزایی می­باشد.

از سوی دیگر گستره­ این معیار به همین عرصه­ حقوق داخلی ختم نشده بلکه در عرصه بین ­المللی در تدوین قرار­دادها و میثاق­های بین ­المللی مورد استفاده قرار گرفته­است و حقوق­دانان را بر آن داشته­است تا از این معیار، به مثابه ابزار و راه­کارهای بین ­المللی در جهت جبران خسارت به میزان عادلانه و متعارف، بهره ببرند. بنابراین تبیین شرط مستقیم بودن ضرر به ­عنوان یکی از شرایط مسئولیت مدنی و تعیین جایگاه دقیق آن سبب می­شود تا دعاوی مسئولیت مدنی با دقت بیشتری مورد بررسی قرار­گرفته و راه حل عادلانه و منطقی تری برای حل و فصل این گونه دعاوی ارائه­دهد.

د) هدف پژوهش:

پژوهش حاضر از این جهت که به تعریف ضرر مستقیم و غیر مستقیم می ­پردازد و در پی یافتن مبنا و معیاری برای مستثیم بودن ضرر می­باشد، در عمل می ­تواند در تعیین رویه­ قابل اتکاء در نظام قانون­گذاری ایران مورد استفاده قرار­گیرد. پس به طور خلاصه بیان مفهوم مستقیم بودن ضرر و تشخیص معیار و مبنای مستقیم بودن ضرر و ارتباط این شرط با رابطه­ سببیت و همچنین قابلیت پیش ­بینی ضرر مورد بررسی قرار می­گیرد.

هـ) پیشینه­ تحقیق:

در ارتباط با پیشینه­ شرط ضرر مستقیم در ایران در برخی از کتب و مقالات مربوط به مسئولیت مدنی در حد تعریف و به طور مختصر اشاره­شده. لیکن با توجه به گستردگی ابعاد موضوع و این­که شرایط و آثار و چگونگی ارتباط آن با سایر ارکان مسئولیت مدنی در کتب یا مقاله­ای، به طور اختصاصی مورد بررسی قرار نگرفته­است، در این نوشتار به بررسی دقیق­تر این شرط پرداخته می­گردد.

و) سوالات پژوهش:

۱- مفهوم مستقیم بودن ضرر چیست؟

۲- معیار و مبنای ضرر مستقیم چیست؟

۳- رابطه مستقیم بودن ضرر با سببیت چیست؟

۴- رابطه مستقیم بودن ضرر با ضررهای قابل پیش ­بینی چیست؟

۵- آیا در همه­ شرایط برای تحقق مسئولیت مدنی، وجود این شرط ضروری است؟

ت) روش پژوهش:

در این پژوهش علاوه­بر بهره­ گیری از منابع مستقیم و غیر­مستقیم مرتبط با موضوع، اعم از داخلی و خارجی و مقالات و کتبی که به این قاعده اشاره داشته اند، به مورادی از آراء قضائی و رویه­های جاری در محاکم نیز اشاره شده­است.

ن) فرآیند تحقیق:

رساله­ حاضر مشتمل بر سه فصل است که به شرح آن می­پردازیم.

در فصل اول، برای آماده­نمودن زمینه­ ورود به بحث ضرر مستقیم، به طور کلی در خصوص مسئولیت مدنی و ارکان سه گانه­ آن و شرایط پدید آمدن مسئولیت مدنی بحث نموده­ایم.

در فصل دوم، که شاه­بیت پایان ­نامه­ حاضر را تشکیل می­دهد، به طور تخصصی وارد موضوع ضرر بلاواسطه شده­ایم و مطالب گفته­شده در سطور پیشین این مقدمه در خصوص ضرر مستقیم و غیر­مستقیم و . را مورد بررسی قرار داده­ایم.

در نهایت در فصل سوم، به بیان جمع­بندی و نتیجه ­گیری و پیشنهاد پرداخته­ایم.

تعداد صفحه :۱۴۸

قیمت :۳۷۵۰۰ تومان

 

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت  [email protected]