Get a site

پایان نامه شروط صید و ذبح از نگاه امامیه و حنفیه

 پایان نامه رشته  مدیریت

مجتمع آموزش عالی فقه
مدرسه عالی فقه تخصصی
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد
رشته فقه مقارن
عنوان:
شروط صید و ذبح از نگاه امامیه و حنفیه
(با تاکید بر موارد اختلافی)
زمستان۱۳۹۱
فهرست مطالب
مقدمه. ۱
فصل اول: کلیات و مفاهیم ۳
مقدمه. ۴
۱.صید ۴
۱-۱.صید در لغت. ۴
۲-۱.صید در اصطلاح ۵
۲.ذبح ۷
۱-۲.ذبح در لغت. ۷
۲-۲.ذبح در اصطلاح ۸
۳-نحر. ۹
۱-۳.نحر در لغت. ۹
۲-۳.نحر  در اصطلاح ۱۰
۴.تذکیه. ۱۱
۱-۴.تذکیه در لغت. ۱۱
۲-۴.تذکیه در اصطلاح ۱۲
دیدگاه حنفیه: ۱۳
۵.امامیه. ۱۴
۱-۵.امامیه در لغت. ۱۴
۲-۵.امامیه در اصطلاح ۱۵
۳-۵ویژگی‌های فقه امامیه. ۱۷
۴-۵.فقهای امامیه. ۱۹
۵-۵کتب مهم فقهی امامیه. ۲۲
۶.حنفیه. ۲۵
۱-۶.حنفیه در لغت. ۲۵
۲-۶.حنفیه در اصطلاح ۲۵
۳-۶.فقهای مشهور حنفی ۳۲
۴-۶ کتب مهم فقهی حنفی : ۳۴

  1. حیوانات ماکول اللحم وغیر ماکول اللحم ۳۶

۱-۷.شرایط حلیت و حرمت چهارپایان ۳۶
۱-داشتن نیش. ۳۷
۲- درندگی ۳۷
۳-مسوخ بودن. ۳۷
دیدگاه حنفیه: ۳۸
ملاک کلی نزد احناف. ۳۹
۲-۷.شرایط حلیت و حرمت پرندگان ۳۹
۱-۲-۷.پرندگان حلال گوشت. ۳۹
۲-۲-۷ ملاک کلی در حلیت و حرمت: ۴۰
۳-۲-۷.پرندگان حرام گوشت. ۴۱
دیدگاه حنفیه. ۴۲
نتیجه. ۴۴
۳-۷.شرایط و نشانه های حلال گوشت بودن آبزیان ۴۴
دیدگاه حنفیه و اهل سنت. ۴۵
۴-۷.شرایط  حلیت و حرمت حشرات. ۴۷
دیدگاه حنفیه و اهل سنت. ۴۷
فصل دوم:صید ۴۹
مقدمه. ۵۰
گفتاراول : صید از منظر قرآن و روایات. ۵۰
۱.جواز صید از نظرقرآن ۵۰
۱-۱.حکم گوشت صید شده توسط حیوانات شکاری ۵۱
دیدگاه حنفیه: ۵۳
۲.جواز صید از نظر روایات. ۵۴
گفتار دوم: اقسام حیوانات. ۵۵
۱.حلّیت و حرمت حیوانات. ۵۵
۲.طهارت ونجاست. ۵۶
۳.قبول و عدم قبول تذکیه. ۵۷
۴.اقسام تذکیه حیوانات. ۵۷
ذبح ۵۸
خارج کردن از آب. ۵۸
نحر. ۵۹
صید با سگ شکاری ۵۹
شکار. ۶۰
عقر. ۶۰
تبعیت. ۶۱
دیدگاه حنفیه: ۶۲
۵-اسباب تملک حیوانات: ۶۳
۱-۵ . اخذ حقیقی: ۶۳
۲-۵. وقوع در دام شکار. ۶۴
۳-۵.غیر ممتنع شدن حیوان. ۶۴
دیدگاه حنفی ها: ۶۴
گفتار سوم: اقسام صید ۶۵

  1. اقسام صید بلحاظ انگیزه. ۶۵

۱-۱.حاجت و احتیاج ۶۵
۲ -۱.بر سبیل لهو. ۶۵
۳-۱. بر سبیل ایذاء رساندن حیوان. ۶۷
دیدگاه حنفیه: ۶۹

  1. اقسام صید به لحاظ مصید(شکار شونده). ۷۰

۱-۲صید بری ۷۱
دیدگاه حنفی ها: ۷۲
راه های کشتن شرعی پرندگان حلال گوشت. ۷۴
دیدگاه حنفی ها ۷۴
ج)حشرات. ۷۴
۲-۲.صید بحری ۷۵
۱-۲-۲ دلیل حلیت صید بحری ۷۵
ماهی پولک دار. ۷۷
۲-۲-۲شروط ماهی مصید. ۷۷
محرم الکل ۷۸
مکروه الاکل ۷۸
۳-۲-۲شروط صائد بحری ۷۹
عدم شرطیت اسلام. ۷۹
عدم شرطیت تسمیه. ۷۹
دیدگاه حنفیه. ۷۹
شرطیت عدم ذکاه ۷۹
عدم شرطیت اسلام. ۸۱
گفتار چهارم: انواع ابزار صید و شروط آن ۸۱
مقدمه. ۸۱
۱-۱.ابزار حیوانی ۸۲
دیدگاه حنفیه. ۸۴
جواز صید با اله حیوانی ۸۴
۲-۱. ابزار جمادی ۸۵
۲.شروط ابزار صید ۸۵
۱-۲.شروط آله صید حیوانی ۸۶
شروط کلب معلَّم نزد امامیه. ۸۶
اعتبار تعلیم سگ شکاری ۸۷
خوردن شکار سگ. ۸۸
دیدکاه حنفیه. ۸۹
علامت معلم بودن نزد حنفی ها ۹۱
نتیجه دیدگاہ در مورد سگ شکاری ۹۲
نکته. ۹۳
اجتماع سبب محلّل و غیر آن در صید. ۹۳
پرندگان شکاری ۹۴
شروط اله صید طیوری  نزد حنفی ۹۵
علامت تعلیم پرنده نزد حنفی ها ۹۵
۲-۲. شروط آله صید جمادی ۹۶
اسلحه شکار. ۹۶
تیزی در اسلحه. ۹۶
دیدگاه حنفی ۹۶
اعتبار شکافندگی ۹۶
حنفیه. ۹۷
تیر و نیزه ۹۷
اعتبار حدیدیت. ۹۷
حنفیه. ۹۸
تفنگ و بندقه و سنگ و ساچمه. ۹۸
دیدگاه حنفی ۹۸
عدم اعتبار چوب و سنگ در شکاری ۹۹
شروط حلیت با اله جمادی ۱۰۰
نظر حنفیه. ۱۰۱
شروط حلیت در اله جمادی ۱۰۱
نکته: ۱۰۲
گفتار پنجم: شروط صائد بری ۱۰۲

  1. اعتبار اسلام و عقل و تمیز. ۱۰۲

نظر حنفیه در این مورد. ۱۰۲
نکته مهم ۱۰۳
اعتبار ارسال کلب برای اصطیاد نه برای غیر آن ۱۰۳
نتیجه: ۱۰۵
فصل سوم:ذبح ۱۰۸
مقدمه. ۱۰۹
گفتار اول: معنی، اقسام و نقش ذبح شرعی و تذکیه. ۱۰۹

  1. انواع ذبح حیوانات. ۱۰۹
  2. نقش ذبح شرعی در حلالیت گوشت. ۱۱۰
  3. حکم ذبح شرعی در آیات. ۱۱۲
  4. تذکیه حیوانات. ۱۱۷
  5. خوردنی‌های حرام در قرآن (غیر متذکی). ۱۱۸

دیدگاہ حنفیه در این مورد. ۱۲۰
گفتار دوم: شرائط ذبح و مذبوح ۱۲۱
استقبال قبله. ۱۲۱
دیدگاه حنفیه پیرامون اشتراط قبله هنگام ذبح حیوانات. ۱۲۴

  1. تسمیه. ۱۲۵

قائلین به اصل وجوب تسمیه. ۱۲۶
حکم فراموشی یا جاهل بودن به تسمیه. ۱۲۷
کلمات تسمیه. ۱۲۷
اثر تسمیه. ۱۲۸
دیدگاه حنفیه در مورد تسمیه هنگام ذبح ۱۲۹

  1. ذبح از حلق و بریدن چهار رگ. ۱۳۰

نظر حنفیه. ۱۳۴

  1. زنده بودن ذبیحه هنگام ذبح و خروج خون بعد از ذبح ۱۳۶

دیدگاه حنفیه و اهل سنت. ۱۴۰

  1. پشت سر هم بریدن رگها ۱۴۰

دیدگاه حنفیه و اهل سنت. ۱۴۱
گفتار سوم: آداب ذبح ۱۴۲
۱.مستحبات ذبح ۱۴۲
باز بودن یا بسته بودن حیوان. ۱۴۲
رو به قبله بودن ذابح ۱۴۳
آب دادن. ۱۴۳
احسان بر مذبوح ۱۴۴
ذبح حیوانات و احساس درد. ۱۴۴
۲.مکروهات ذبح ۱۴۵
کشتن حیوان در مقابل چشم حیوانات. ۱۴۵
ذبح در شب و قبل الظهر جمعه. ۱۴۶
ذبح حیوان پرورش یافته بدست خود انسان. ۱۴۶
کندن پوست قبل از خروج کامل روح ۱۴۷
بیرون آوردن نخاع قبل از موت. ۱۴۸
قطع سر حیوان. ۱۴۸
بریدن از قفا ۱۴۸
بی هوش کردن حیوانات قبل از ذبح ۱۴۹
دیدگاه اهل سنت پیرامون آداب ذبح ۱۵۱
گفتارچهارم: شرائط ذابح ۱۵۲
۱.کمال ذابح ۱۵۳
۲.مسلمان بودن ذابح ۱۵۴
دیدگاه فقهای متقدمین ۱۵۴
نتیجه. ۱۶۴
فتاوای فقهای اهل سنت و حنفی پیرامون شرطیت اسلام در ذبح ۱۶۵
نتیجه: ۱۶۸
گفتار پنجم: آلات ذبح و شرائط آن ۱۶۸
۱.جایز نبودن ذبح در حال اختیار با غیر آهن ۱۷۰
۲.جواز ذبح در حال اضطرار با غیر آهن ۱۷۹
خلاصه دیدگاه ها ۱۸۷
مراد از آهن ۱۸۷
معنای لغوی حدید. ۱۸۸
جمع بندی ۱۹۰
حدید به معنای آهن ۱۹۲
حدید به معنای فلز. ۱۹۲
حدید به معنای فلزهای با ارزش. ۱۹۲
حدید به معنای استواری ۱۹۳
حدید به معنای معیار تیز بودن. ۱۹۳
دیدگاه حنفیه و اهل سنت. ۱۹۷
تتمه. ۱۹۹
منابع و مآخذ ۲۰۰

مقدمه

در ادیان الهی، تنها دین اسلام این ویژگی را دارد که دستورات شرع اسلام، همه جنبه های حیات انسان را در برمی گیرد وتا آنجا که اسلام در مورد اطعمه و اشربه (خوردنیها و آشامیدنیها) هم دستورات خاصی را ارائه نموده است چون خوراکی که انسان از آن استفاده می کند آثار خاصی به روان و روح انسان می گذارد‌، بدین جهت دراسلام٬ حکم حلیت و حرمت خوردنیها و آشامیدنیها اهمیت خاصی را برخورداراست. البته این مسلّم است که حکم اصل اوّلی در خوردنیها اباحه و حلّیت است؛ بدین معنا که خوردنیهایی که حرمت آنها در شرع مقدس معلوم نیست واز ناحیه شارع دلیلی که بیانگر حرمت آنها باشد، به ما نرسیده، حلال است. در مقابل، خوردنیهای نجس یا خبیث و یا زیان آور برای بدن، حرام است.[۱]
یکی از چیزهایی که مورد استفاده انسانها قراردارد، حیوانات است که علاوه از بکارگیری آنها در مایحتاج زندگی، برای خوردن هم استفاده می شود، بدین جهت است که  خداوند متعال برخی از حیوانات را برای انسانها حلال نموده٬ برای استفاده ازآن دستورات خاصی ارائه نموده است. چون اسلام که مهمترین رسالتش تأمین نیازهای دنیا و آخرت انسانها است به این امر اهتمام درخور توجهی ورزیده و برای رفع این نیاز مهم انسانها برنامه و راه حل‌های گوناگونی ارائه کرده است، از این رو در قرآن کریم واژه طعام و رزق با مشتقات آن ۱۱۰ با تکرار شده است و بر این اساس ائمه معصومین(ع) که مفسران واقعی قرآن کریم می‌باشند، تأکید زیادی بر این مسأله اساسی نموده‌اند.
واضح است که تأمین مواد پروتئینی ( گوشت و فرآورده‌های آن ) بخش عظیمی از مسئله تغذیه را تشکیل می‌دهد و این ماده از ضروری ترین مواد غذایی است ، زیرا نقش اساسی را در رشد انسانها داشته و فقدان آن موجب پیامدهای ناگوار و سوء تغذیه می‌شود و مهمترین منبع تامین این ماده حیوانات هستند.
درباره استفاده از این منبع غنی جهت تغذیه سالم پرسشهایی مطرح بوده وبا پیشرفت صنعت و زیادی جمعیت سؤالات جدی‌تری را پیش روی ما قرار داده است. از جمله ‌اینکه آیا تفاوتی میان حیوانات در زمینه استفاده از گوشت آن وجود دارد؟ تفاوت آن چیست؟ آیا می شود از گوشت همه جانوران استفاده کرد؟ نشانه های حرام وحلال بودن جانداران کدام است ؟ همچنین نحوه تذکیه حیوانات چیست؟
با این تفسیر تذکیه شرعی حیوانات با ذبح شرعی و صید نمودن حیوانات با موازین شرعی، یکی از بدیهی ترین و در عین حال از مهمترین باورهای دینی واسلامی در مقوله تغذیه جامعه است که درجوامع اسلامی اهمیت بسزایی دارد و می توان گفت که  که با سلامت روح و جسم جامعه وابسته است که در این تحقیق به بررسی این موضوع از دیدگاه امامیه و حنفیه می پردازیم.

مقدمه

در این  فصل تحقیق به بررسی واژگان کلیدی این بحث پرداخته سپس تاریخچه امامیه و حنفیه را بررسی نموده و شرایط حلیت و حرمت برخی از جانوران را بحث می نماییم.

۱.صید

۱-۱.صید در لغت

در قاموس می نویسد:”معنای صید آشکار کردن است،صید همانطور که مصدر است به معنای مفعول یعنی شکار شده نیز می آید.”[۲]
راغب اصفهانی در مفردات می نویسد:”تناول ما یظفر به ممّا کان ممتنعا،فی الشّرع، تناول الحیوانات الممتنعه ما لم یکن مملوکاً،والمتناول منه ما کان حلالاً.”[۳]
دست یافتن بر حیوانی که اهلی نباشد؛ در اصطلاح شرع؛ دست یافتن بر حیواناتی که اهلی نبوده و در ملکیت کسی نباشند، و آن چه بدست می اید باید حلال باشد.
زین الدین ابن نجیم حنفی می گوید:
فَالصَّیْدُ هو الإصطیاد وَیُطْلَقُ على ما یُصَادُ مَجَازًا إطْلَاقًا لِاسْمِ الْمَصْدَرِ على الْمَفْعُولِ وهو الْمُتَوَحِّشُ الْمُمْتَنِعُ بِأَصْلِ الْخِلْقَهِ عن الْآدَمِیِّ مَأْکُولًا کان أو غیر مَأْکُ[۴]
صید به معنی شکار کردن است و بر شکار شده مجازا اطلاق می شود اطلاق اسم مصدر بر مفعول.و ان حیوانی وحشی است که در اصل خلقت رام انسان نیست چه خوردنی باشد چه غیر خوردنی.
محمد بن محمد البابرتی حنفی می گوید:
الصَّیْدُ الِاصْطِیَادُ ، وَیُطْلَقُ عَلَى مَا یُصَادُ یعنی که صید همان شکار کردن است و بر شکار شده هم اطلاق می شود[۵]
ابن عابدین حنفی می گوید:
وهو کل ممتنع متوحش طبعا لا یمکن أخذه إلا بحیله
گرفتن هر حیوان وحشی که اخذش بدون حیله ممکن نباشد[۶]

۲-۱.صید در اصطلاح

صید بر دو معنی اطلاق می شود:
اوّل اینکه:و هو الحیوان القابل للتذکیه و هو انما یصیر مذکی بطریقین:الاوّل الذّبح او النّحو،و ذلک فی الحیوان المقدور علیه، لثّانی علیه القتل المزهق للرّوح فی ای موضع کان ذلک فی غیر المقدور علیه ـ والاغلب فی هذا القسم عقر الحیوان الوحشی بآله الاصطیاد ـ و یلحق به الحیوان المتردی فی البئر و نحوها. یعنی مراد از صید حیوانی استکه قابل تزکیه باشد و این تذکیه به دو نحو است اول ذبح یا نحر در حیوانی که مقدور است و دوم کشتنی که باعث خارج شدن روح بشود و این  در غیر مقدور است
دوّم اینکه:الصّید بالمعنی المصدری،و هو معنی آخر باعتبار آخر و هو آخذ قدره الفرار عن الحیوان لممتنع.
و آن گرفتن قدرت فرار از حیوان وحشی است.
محقّق در کتاب النّافع معنی صید را به این صورت بیان کرده اند که:
الصّید لانفس الحدث الّذی هو التّذکیه.[۷]صید نوعی تذکیه است نه معنای مصدری
زین الدین ابن نجم حنفی می گوید:
وَاَلَّذِی یَظْهَرُ أَنَّهُ عِنْدِ الْفُقَهَاءِ الْإِرْسَالُ بِشُرُوطِهِ لِأَخْذِ ما هو مُبَاحٌ من الْحَیَوَانِ الْمُتَوَحِّشِ الْمُمْتَنِعِ عن الْآدَمِیِّ بِأَصْلِ خِلْقَتِهِ
نزد فقها ارسال حیوان است با شرایطش برای گرفتن حیوان وحشی که مباح باشد ودر اصل خلقت رام انسان نباشد.[۸]
مراد از  ممتنع، و وحشی چیست؟
الْمُرَادُ مِنْهُ أَنْ یَکُونَ لَهُ قَوَائِمُ أَوْ جَنَاحَانِ یَمْلِکُ عَلَیْهِمَا وَیَقْدِرُ عَلَى الْفِرَارِ مِنْ جِهَتِهِمَا ، وَبِالْمُتَوَحِّشِ مِثْلُ الْحَمَامِ إذْ مَعْنَاهُ أَنْ لَا یَأْلَفَ النَّاسَ لَیْلًا وَنَهَارًا ، وَبِطَبْعًا مَا یَتَوَحَّشُ مِنْ الْأَهْلِیَّاتِ فَإِنَّهَا لَا تَحِلُّ بِالِاصْطِیَادِ وَتَحِلُّ بِذَکَاهِ الضَّرُورَهِ
مراد از ممتنع این است که برای حیوان پاها و پرهایی است که بر اینها تسلط دارد و قادر به فرار به خاطر پاهایش و پرهایش است. و مراد از متوحش این است که درشب روز با مردم مالوف نیست ومراد ازطبعا این است که از اهلی ها کسی وحشی نشودچون در این صورت با شکارحلال نمی شود و با تذکیه حلال میشود.[۹]
امام خمینی می فرماید:صید تزکیه حیوان است به نحو معتبر شرعی همان طور که در ذبح  با رعایت شرع تزکیه حاصل میشود.[۱۰]

۲.ذبح

۱-۲.ذبح در لغت

فیومی ذبح به فتح ذال را به معنی شق کردن و ذبح به کسر ذال را به معنای حیوان مذبوح می داند.وی می نویسد:
“ذبحت الحیوان ذبحاً،فهو ذبیح و مذبوح.والذبیحه ما یذبح و جمع ها ذبائح مثل کریمه و کرائم. و اصل الذّبح بفتح ذال الشق . والذّبح به کسر الذال ما یهیاء للذّبح و المذبوح[۱۱]السکین الّذی یذبح به المذبح الحلقوم.”[۱۲]
ابن منظور در لسان العرب ذبح به فتح ذال را به معنای قطع حلقوم گرفته و می نویسد:
“الذّبح بفتح الذال قطع الحلقوم من باطن عند النصیل و هو موضع الذبح من الحلق.”[۱۳]
سعید خوزی در اقرب الموارد،ذبح راپاره کردن معنی کرده و می نویسد:
“ذبح ذبحا و ذباحا:شق و فتق و نحر و ختق . الذابح ایضا میسم یسم علی الحلق فی عر من الفتق . والذبح مس یذبح و الققیل.”[۱۴]
ابن اثیر همانند علّامه فیومی اصل ذبح را شکافتن و نفس سر بریدن حیوان دانسته و ذبح را حیوان قربانی و غیره می داند.وی می نویسد:
“الذبح بالکسر ما یذبح من الاضاجی و غیرها من الحیوان،و بالفتح الفعل نفسه . و الذبح فی الاصل الشق”[۱۵]
راغب اصفهانی می نویسد:
“اصل الذبح شق حلق الحیوانات.”[۱۶]
از این عبارات بدست می اید که: ذبح –به فتح ذال- به معنای قطع و شق کردن است و ذبح –به کسر ذال-به معنای ذبیحه و حیوانی استکه تذکیه بر ان واقع می شود
ابن فارس می نوسید:
الذبح-بفتح الذال-اصل واحد یدل علی الشق.فالذبح مصدر ذبحت الشاه ذبحا، والذبح المذبوح
ذبح به فتح ذال دلالت میکند بر پاره کردن. پس ذبح مصدر است و ذبح به کسر به معنای مذبوح است.[۱۷]

۲-۲.ذبح در اصطلاح

دکتر وهبه زحیلی در تقریر نظر می نویسد:
“هو فری العروق،و العروق الّتی تقطع فی الذکاه اربعه:الحلقوم،والمری و الودجان،و محله ما بین اللبه و اللحیین (عظمی الحنک) لقول النّبی (ص) الذکاه ما بین اللبه و للحیه ؛ای محل الذکاه ما بین اللبه و اللحین.و اللبه اسفل العنق،اللحیه شعر الذقن.و النحر فری الاوداج،محله آخر الحلق.و الذکاه الاضطراریه جرح فی ای موضوع کان من البدن.
ذبح عبارت است ازقطع کردن رگ ها،و رگ هایی که در زکاه باید بریده شوند چهارتاست:حلقوم (مجرای تنفّس) ،مری (مجرای غذا) و دجان (دو رگ بزرگ دو طرف گردن) و محلّّ ذبح میان گوشت گردن و زیر چانه است؛برای فرمایش رسول خدا (ص) : ذکاه میان لبه و لحیه است؛یعنی محل ذکاۀ میان لبه و لحیه می باشد.و لبه پایین گردن و لحیه موی چانه است.و نحر قطع رگ های چهارگانه و محلّ آن آخر حلق است.و ذکاه اضطراری عبارتست از وارد کردن جرح در هر جای از بدن که باشد.
ابن عابدین می گوید : قطع کل حلقوم ومریء وأکثر ودج
که ذبح قطع تمام حلق و مری و اکثر دو طرف رگ بزرگ گردن است[۱۸]
این تعریف در نظر حنیفه است.
امام خمینی می فرماید: ذبح قطع تمام اعضاء چهارگانه است که مشتمل بر حلقوم که مجری تنفس است دخولا خروجا، و مری که مجری طعام و شراب است، و دو رگ بزرگ غلیظ که دو طرف گردن است.[۱۹]

۳-نحر

۱-۳.نحر در لغت

دکتر معین نحر را اعم از منحر (محل نحر) وعمل دانسته ومی نویسد:
“منحر،قسمت بالای سینه؛جای گردن بند؛کشتن شتر؛قربانی .”[۲۰]
ابن اثیر نیز نحر را بالای سینه دانسته و می نویسد:
[۱]/ العاملی، زین الدین ابن علی (شهید الثانی)، مسالک الافهام٬ ج۲،  موسسه المعارف الاسلامیه٬ چا‍پ اول، ۱۴۱۷ ه۔۔ق، قم۔
[۲].قاموس اللغه،ماده صید
[۳].مفردات،راغب،ماده صید
[۴] . البحر الرائق شرح کنز الدقائق؛زین الدین ابن نجیم الحنفی؛الناشر دار المعرفه؛ بیروت؛ ص۲۷۰
حاشیه رد المختار على الدر المختار شرح تنویر الأبصار فقه أبو حنیفه ابن عابدین. الناشر دار الفکر للطباعه والنشر.
سنه النشر ۱۴۲۱هـ – ۲۰۰۰م.مکان النشر بیروت.عدد الأجزاء ۸
[۶] البحر الرائق شرح کنز الدقائق
[۷].مستند التّحریر الوسیله،ص ۸.امام خمینی،
[۸] . زین الدین ابن نجیم الحنفی,سنه الولاده ۹۲۶هـ/ سنه الوفاه ۹۷۰هـ, دار المعرفه,مکان النشر بیروت,ص۲۷۰
[۹] ابن عابدین، ردالمختار،ج۶،ص۴۶۲
[۱۰] . امام خمینی تحریرالوسیله ج۲ ص۱۳۵ ناشر موسسه اسماعیلیان چاپ دوم ۱۴۰۸ ه ق
[۱۱] (مقاییس اللغه ابن فارس ماده ذبح)
[۱۲].مصباح المنیر،فیومی،ج۱،ص ۲۸۰
[۱۳].لسان العرب،ابن منظور،ماده ذبح
[۱۴].اقرب الموارد،سعید خوزی،ج۱،ص ۳۶۴
[۱۵].النهایه فی غریب الحدیث و الاثر،ابن اثیر،ج۲،ص۱۵۳،مؤسّسه مطبوعاتی اسماعیلیان
[۱۶].المفردات فی غریب القرآن،راغب اصفهانی،ص۱۷۶،مکتبۀ البوذر جمهری المصطفوی
[۱۷] مقاییس اللغه، ابن فارس، ماده ذبح
[۱۸] (ابن عابدین رد المختار علی درر المختار دار الکتب العلمیه ناشر دارالکتب العلمیه۱۱۹۲ ص۲۹۴ ج۶
[۱۹] .(امام خمینی تحریرالوسیله ج۲ ص۱۳۵ ناشر موسسه اسماعیلیان چاپ دوم ۱۴۰۸ ه ق)
[۲۰].فرهنگ معین،ج ۴،ص ۴۶۸۱

تعداد صفحه:۲۲۵

قیمت : ۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 [email protected]