Get a site

پایان نامه مقایسه باورهای فراشناختی و کارکردهای اجرایی در بیماران مبتلا به وسواس فکری – عملی با بینش بالا، پایین و افراد سالم

 

دانشگاه شاهد

دانشکده علوم انسانی

پایان‌نامه برای دریافت دانشنامه کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی

عنوان:

مقایسه باورهای فراشناختی و کارکردهای اجرایی در بیماران مبتلا به

وسواس فکری – عملی با بینش بالا، پایین و افراد سالم

استاد مشاور:

دکتر غلامحسین قائدی

زمستان ۱۳۹۲

 

 

چکیده

هدف از پژوهش حاضر مقایسه کارکردهای اجرایی و باورهای فراشناختی در بیماران مبتلا به اختلال وسواس فکری عملی با بینش پایین و بالا و همچنین گروه سالم بوده است. بدین خاطر ۲۲ بیمار مبتلا به وسواس با بینش بالا و ۵ بیمار مبتلا به وسواس با بینش پایین و ۲۳ آزمودنی غیربیمار به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. آزمودنی ها با دو گروه از ابزارهای بالینی و نوروپسیکولوژیک مورد سنجش قرار گرفتند. ابزارهای بالینی عبارت بودند از آزمون ییل براون، پرسشنامه BDI-II، و پرسشنامه باورهای فراشناختی. کارکردهای اجرایی با آزمونهای برج لندن، استروپ و مرتب سازی کارت های ویسکانسین مورد سنجش قرار گرفت. نتایج  به دست آمده نشان داد که بین بیماران مبتلا به وسواس و افراد غیربیمار در برخی از متغیر های کارکردهای اجرایی و باورهای فراشناختی تفاوت معنادار وجود دارد. اما مقایسه بیماران وسواسی با بینش بالا و پایین نشان داد که در هیچ یک از متغیر های کارکردهای اجرایی و باورهای فراشناختی در این دو گروه تفاوتی وجود نداشت.

کلید واژه: وسواس فکری – عملی، بینش، کارکردهای اجرایی، باورهای فراشناختی.

فهرست مطالب

عنوان                                            صفحه

تقدیم ‌ألف

تشکر و قدردانی ب

چکیده ت‌

فهرست مطالب ث‌

فهرست جدول‌ها ذ‌

فهرست شکل‌‌ها ر‌

فصل ۱-   کلیات پژوهش ۱

۱-۱- بیان مسئله ۲

۱-۲- ضرورت تحقیق ۷

۱-۳- اهداف تحقیق ۸

۱-۴- فرضیه های پژوهش ۸

۱-۵- تعاریف نظری و عملی متغیرها ۹

۱-۵-۱- اختلال وسواس فکری عملی: ۹

۱-۵-۲- بینش : ۹

۱-۵-۳- فراشناخت: ۹

۱-۵-۴- کارکردهای اجرایی: ۱۰

فصل ۲-   مروری بر پیشینه های نظری و عملی پژوهش تحقیق ۱۱

۲-۱- مبانی نظری ۱۲

۲-۱-۱- طبقه بندی و تشخیص اختلال وسواس فکری عملی ۱۲

۲-۱-۱-۱- تاریخچه ۱۲

۲-۱-۱-۲- طبقه بندی اختلال وسواس فکری – عملی ۱۶

الف) طبقه بندی بر اساس(DSM-IV-TR) 16

ب)طبقه بندی جدید اختلال وسواس فکری عملی در DSM-5 17

۲-۱-۲- دیدگاه های نظری در مورد وسواس ۱۸

۲-۱-۲-۱- مدلهای روان­پویشی ۱۸

۲-۱-۲-۱-۱- برخی نظریات روان­پویشی وسواس ۱۸

فهرست مطالب

عنوان                                            صفحه

۲-۱-۲-۱-۲ نظریه و درمان روان­پویشی مالان ۲۰

الف) تبیین روان­پویشی و نقش بینش ۲۰

ب) دو مثلث ۲۰

۲-۱-۲-۲- مدل های شناختی رفتاری ۲۱

۲-۱-۲-۲-۱- هدف مدل های شناختی رفتاری ۲۱

۲-۱-۲-۲-۲- مدل رفتاری اختلال وسواس فکری – عملی: پیش شرط رویکردهای معاصر ۲۲

۲-۱-۲-۲-۳- مدل های شناختی رفتاری ۲۴

الف) مدل رفتاری شناختی سالکوویسکیس برای اختلال وسواس فکری- عملی ۲۴

ریشه مسئولیت پذیری افراطی ۲۷

ب) نظریه شناختی راچمن برای وسواس های فکری ۲۹

ج) نظریه شناختی پوردون و کلارک با تاکید بر اهمیت کنترل افکار ۳۱

د) نظریه شناختی – رفتاری با تاکید بر انتظار خطر ۳۲

ه) نظریه شناختی رفتارهای اجباری چک کردن ۳۳

۲-۱-۲-۳- مدل فراشناختی اختلال وسواس فکری عملی ۳۴

الف) مدل فراشناختی اختلالات روانشناختی ۳۴

ب) مدل فراشناختی اختلال وسواس فکری- عملی ۳۸

ج)کارکردهای فراشناختی درگیر در اختلال وسواس فکری – عمل ۴۱

د) تاثیر بدکارکردی فراشناخت ها ۴۱

ه( ابعاد آسیب شناسی فراشناختی و MCQ 42

۲-۱-۲-۴- مدل نوروسایکولوژیک ۴۲

۲-۱-۲-۴-۱- اهمیت دیدگاه تحولی ۴۳

۲-۱-۲-۴-۲ محدودیت های مدل نوروسایکولوژیک ۴۴

الف)  پایه های نظری ۴۴

ب) ارتباط با نشانه های وسواسی جبری ۴۵

۲-۱-۲-۴-۳- مدل نقائص دیداری فضایی در وسواس ۴۵

۲-۱-۲-۴-۴- مدل کاستی های حافظه در وسواس ۵۰

الف) حافظه برای عمل ۵۲

فهرست مطالب

عنوان                                            صفحه

۲-۱-۲-۴-۵- مدل کاستی­های کارکرد های اجرایی در وسواس ۵۴

الف) برنامه ریزی ۵۵

ب) سیالیت ۵۵

ج) آمایه تغییر ۵۶

د) بازداری حرکتی و سرکوب پاسخ ۵۸

۲-۱-۲-۴-۶- تصویربرداری عصبی ساختاری و کارکردی ۶۱

الف) آناتومی و کارکرد جسم مخطط در وسواس ۶۲

ب) آناتومی و کارکرد قشر پیش حدقه ای در وسواس ۶۳

ج)  تصویر برداری عصبی و نوروسایکولوژی در وسواس ۶۳

۲-۱-۳- ارتباط کارکردهای اجرایی و باورهای فراشناختی ۶۵

۲-۱-۴- بینش ۶۹

۲-۱-۴-۱- تعاریف ۶۹

۲-۱-۴-۲- تمایز بینش از قضاوت، دانش و فراشناخت ۷۰

۲-۱-۴-۳- سطوح مختلف بینش ۷۳

۲-۲- ادبیات تحقیق ۷۹

۲-۲-۱- پژوهش های خارج از کشور ۷۹

الف) تابلوی بالینی اختلال وسواس فکری عملی با بینش پایین و بالا ۷۹

ب) مقایسه کارکردهای نوروپسیکولوژیک در بیماران مبتلا به وسواس و افراد سالم ۸۲

ج) رابطه جنبه های نوروپسیکولوژی با بینش در بیماران وسواس ۸۴

د) باورهای فراشناختی در بیماران مبتلا به وسواس فکری عملی و افراد سالم ۸۵

ه) رابطه باورهای فراشناختی و بینش در بیماران مبتلا به اختلال وسواس فکری- عملی ۸۶

۲-۲-۲- پژوهشهای داخلی ۸۷

فصل ۳-   فرایند روش شناختی پژوهش ۹۲

۳-۱- نوع تحقیق ۹۳

۳-۲- آزمودنی ها ۹۳

۳-۳- ابزار های تحقیق ۹۴

۳-۳-۱- پرسشنامه جمعیت شناختی و بالینی: ۹۴

فهرست مطالب

عنوان                                            صفحه

۳-۳-۲- مقیاس وسواس فکری عملی ییل براون: ۹۴

۳-۳-۳- پرسشنامه افسردگی بک(BDI-II): 96

۳-۳-۴- پرسشنامه سلامت عمومی ۱۲ گویه ای(GHQ-12): 96

۳-۳-۵- مقیاس باورهای فراشناختی -۳۰(MCQ-30): 96

۳-۳-۶- آزمون استروپ: ۹۷

۳-۳-۷- برج لندن: ۹۹

۳-۳-۸- آزمون کارت های ویسکانسین: ۱۰۰

۳-۴- روش تحلیل داده ها ۱۰۲

فصل ۴-   یافته های پژوهشی ۱۰۴

۴-۱- نتایج توصیفی ۱۰۵

۴-۱-۱- شاخصهای توصیفی مربوط به ویژگیهای جمعیت شناختی در گروه های سه گانه ۱۰۵

۴-۱-۲- شاخصهای توصیفی مربوط به متغیرهای تحقیق در گروه های سه گانه ۱۱۰

۴-۲- بررسی فرضیه ­های پژوهش ۱۱۷

۴-۲-۱- بررسی فرضیه اول تحقیق ۱۱۷

۴-۲-۲- بررسی فرضیه دوم تحقیق ۱۲۰

۴-۲-۳- بررسی فرضیه سوم تحقیق ۱۲۲

۴-۲-۵- بررسی فرضیه چهارم تحقیق ۱۲۵

فصل ۵-   بحث و نتیجه گیری ۱۲۶

۵-۱- مقدمه ۱۲۷

۵-۲- خلاصه نتایج ۱۲۹

۵-۳- بحث و نتیجه گیری ۱۳۰

۵-۳-۱- بررسی همسویی یا ناهمسویی یافته ها با پیشینه پژوهشی ۱۳۰

۵-۳-۲- همسویی با پیشینه نظری ۱۳۲

۵-۳-۳- دیگر حدسهای علمی در تبیین یافتهها ۱۳۸

۵-۴- محدودیت های پژوهش ۱۴۱

۵-۵- پیشنهادهای پژوهشی ۱۴۲

۵-۵-۱- پیشنهاد های پژوهشی ۱۴۲

۵-۵-۲- پیشنهاد کاربردی ۱۴۲

فهرست منابع ۱۴۴

فهرست مطالب

عنوان                                            صفحه

ضمیمه ‌ألف – نتایج تکمیلی ۱۶۲

أ-۱) مقایسه کارکردهای اجرایی و باورهای فراشناختی در افراد مبتلا به وسواس با بینش بالا و پایین با افراد غیر مبتلا ۱۶۲

أ-۲) مقایسه کارکردهای اجرایی و باورهای فراشناختی در افراد مبتلا به وسواس با و بدون افسردگی ۱۶۵

ضمیمه ‌ب – ابزارها ۱۶۸

۱-۱-                        بیان مسئله

اختلال وسواس فکری عملی[۱] چهارمین اختلال شایع در میان اختلالات روانپزشکی به حساب می­آید(سادوک و سادوک،۲۰۰۷). این اختلال با افکار، تصاویر و رفتارهای تکراری مشخص می شود که باعث آشفتگی و ناتوانی فرد می شوند(اندرسون[۲]،۲۰۰۴؛ منیزس[۳] و همکاران، ۲۰۰۷؛ ویسواناس[۴] و همکاران، ۲۰۱۰؛ کشیاپ[۵] و همکاران ،۲۰۱۳؛ انجمن روانپزشکی امریکا، ۲۰۱۳). پژوهش ها در مورد این نوع بیماران، گاه به وارسی رابطه برخی متغیر های در درون این گروه ، و گاه به مقایسه رابطه این متغیرها در مقایسه با دیگران بیماران پرداخته اند. یکی از این متغیرها بینش[۶] است. در این میان بینش متغیری است که توانایی برقراری تمایز در بین بیماران وسواسی را دارد. هر چند باید خاطر نشان کرد که وسواس به طور سنتی، یک بیماری با بینش خوب نسبت به نشانه ها در نظر گرفته شده است (بریوس[۷]، ۱۹۸۵؛ کشیاپ،۲۰۱۲). اما نسخه بازنگری شده چهارمین راهنمای تشخیصی و آماری  اختلالات روانپزشکی[۸] نشان داده است که حدود یک چهارم از بیماران وسواسی در مورد غیر منطقی یا افراطی بودن  نشانه هایشان اطمینان ندارند(فوآ[۹] و کوزاک[۱۰]، ۱۹۹۵؛ چریان[۱۱]، ۲۰۱۲؛ کشیاپ، ۲۰۱۲). به همین جهت بررسی همبسته های بالینی بینش از اهمیت بسزایی برخوردار است و توجه فزاینده پژوهشگران را به خود جلب کرده است. بر این اساس و با توجه به نتایج مطالعات انجام شده، سطوح بینش، می تواند شاخص مهمی از پیش آگهی و پاسخ به درمان در بیماران وسواسی تلقی شود (فانتنل[۱۲] و همکاران، ۲۰۱۰؛ چریان، ۲۰۱۲).

بینش به عنوان توانایی تشخیص علت و معنای موقعیت یک فرد و همچنین آگاهی از بیماری تعریف می شود(کاپلان و سادوک، ۲۰۰۳؛ اونن[۱۳]، ۲۰۱۳).البته  در اینکه بینش در اختلال وسواس متوجه  نشانه ها، نیاز به درمان و یا یک آگاهی کلی است ،توافقی وجود ندارد(مارکوا[۱۴] و همکاران،۲۰۰۹؛ کشیاپ،۲۰۱۲). بینش در سطح نشانه شناسی به آگاهی فرد از مهمل بودن  وسواس ها[۱۵] مربوط می شود(لاچنر[۱۶]  و استین[۱۷] ،۲۰۰۳؛ کشیاپ، ۲۰۱۲). فانتنل و همکاران(۲۰۱۰) پیشنهاد می کنند که بجای در نظر گرفتن بینش به عنوان یک مفهوم دو قطبی ، نگاهی پیوستاری به آن داشته باشیم(فانتنل و همکاران، ۲۰۱۰؛ چرین، ۲۰۱۲).

بر این اساس می توان بینش در بیماران وسواسی را روی پیوستاری قرار دارد که از بینش خوب –که در آن بیماران به افراطی و غیر منطقی بودن افکار و نگرانی هایشان به خوبی آگاهند- تا اطمینان هذیانی[۱۸]- که در آن وسواس ها واقعی و منطقی در نظر گرفته می شود- گسترده شده است(مارکوا و همکاران، ۲۰۰۹؛ کشیاپ، ۲۰۱۲؛ اونن،۲۰۱۳). از این رو نسخه چهارم راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی، بینش ضعیف را به صورت ناتوانی فرد برای تشخیص افراطی یا غیرمنطقی بودن نشانه های خود تعریف می کند(انجمن روانپزشکی امریکا،۱۹۹۴؛کشیاپ، ۲۰۱۲). همچنین آنچه که در  نسخه چهارم راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی تحت عنوان بینش ضعیف مطرح شده، در نسخه پنجم راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی به صورت بینش خوب یا نسبتا خوب، بینش ضعیف و عدم بینش ، تصحیح شده است(انجمن روانپزشکی آمریکا[۱۹]، ۲۰۱۳).

بینش ضعیف در اختلال وسواس فکری – عملی  با برخی ویژگی های بالینی از قبیل تعداد و شدت بیشتر وسواس و اجبار ها، سن شروع پایین تر، طولانی تر بودن مدت بیماری، دوره مزمن بیماری و شدت بیشتر بیماری ارتباط دارد(کیشور[۲۰] و همکاران،۲۰۰۴؛ کاتاپانو[۲۱] و همکاران،۲۰۰۱؛ کاتاپانو و همکاران، ۲۰۱۰؛ جاکابوسکی[۲۲]، ۲۰۱۱؛ بلینو[۲۳] و همکاران، ۲۰۰۵؛کشیاپ، ۲۰۱۲). همچنین اختلال شخصیت اسکیزوتایپال، نشانه های افسردگی همبود یا وسواس ها و اجبارهای انباشت با بینش ضعیف مرتبط است (ماتسوناگا[۲۴] و همکاران، ۲۰۰۲؛ ترکسوی[۲۵] و همکاران، ۲۰۰۲؛ آلونسو[۲۶] و همکاران، ۲۰۰۸؛ کیشور، ۲۰۰۴؛ بلینو و همکاران، ۲۰۰۵؛ ساموئل[۲۷] و همکاران، ۲۰۰۷؛ براردیس[۲۸] و همکاران، ۲۰۰۵، اونن، ۲۰۱۳). ازسوی دیگر ، بینش پایین به عنوان یک از قوی ترین پیش ­بینی کننده  های نتیجه درمانی ضعیف در نظر گرفته شده است( کاتاپانو و همکاران،۲۰۰۱؛ ترکسوی و همکاران، ۲۰۰۲؛ کشیاپ،۲۰۱۲).

برخی محققان بر این باورند که  که بینش ضعیف ممکن است ناشی از نقائص شناختی باشد و یا  ممکن است با یک مسئله ارگانیکی در ارتباط باشد(آیگنر[۲۹] و همکاران،۲۰۰۵؛به نقل از کشیاپ،۲۰۱۲). بنابراین  به طور کلی می توان  دو دسته متغیر های روان شناختی و عصب روان شناختی  را در ادبیات تحقیق در مورد وسواس مشاهده کرد. برای اختلال وسواس مبانی  عصب روان شناختی قویی مطرح شده است. از جمله مهمترین این متغیر ها کارکرد های اجرایی است. بیشترین کارکردهای اجرایی مورد بررسی پژوهشگران که در گروه بیماران وسواسی  نسبت به گروه سالم دارای نقائص قابل توجهی هستند  عبارتند از: حل تعارض / بازداری[۳۰]، آمایه تغییر[۳۱]، حافظه غیر کلامی، سیالیت[۳۲] ، برنامه ریزی، تصمیم گیری، حافظه کاری فضایی، توجه و سرعت پردازش و سازماندهی حافظه کلامی(کشیاپ،۲۰۱۲؛ کشیاپ، ۲۰۱۳). با توجه به اینکه برخی دیگر از پژوهشگران چنین نتایجی را گزارش نمی کنند(کولز[۳۳] و همکاران،۲۰۰۴؛ آبروزس[۳۴] و همکاران،۱۹۹۵) به نظر می رسد که یافته های بدست آمده در این زمینه متناقض باشد(کشیاپ و همکاران، ۲۰۱۳).

در ادبیات پژوهش فقط سه مطالعه منتشر شده رابطه بین عملکرد عصب روان شناختی و بینش را مورد بررسی قرار داده است. کیتیس[۳۵] و همکاران(۲۰۰۷) نشان دادند که گروه بیماران وسواس با بینش پایین در یادگیری کلامی و حافظه کلامی عملکرد ضعیف تری نسبت به گروه بیماران با بینش بالا داشتند(کیتیس و همکاران،۲۰۰۷؛ به نقل از کشیاپ،۲۰۱۲). همچنین کشیاپ(۲۰۱۲) نتیجه گرفت که بینش پایین با تخریب بیشتر در حل تعارض/ بازداری پاسخ، سیایلیت و حافظه کلامی ارتباط دارد(کشیاپ و همکاران،۲۰۱۲). مطالعه دیگر نشان داد که هرچند عملکرد عصب روان شناختی در دو گروه مقایسه اسکیزوفرنیا(با همبودی وسواس و بدون همبودی وسواس) مشابه بود اما گروه وسواس با بینش پایین عملکردضعیف تری را از خود نشان دادند(تومکایا[۳۶] و همکاران، ۲۰۰۹؛ به نقل ازکشیاپ و همکاران، ۲۰۱۲).

کارکرد های عصب روان شناختی نه تنها برای مطالعاتی که به مبانی زیستی اشاره دارند مهم است بلکه در توانایی های سطح بالاتر فراشناختی نیز نقش دارند. اشاره شده که برخی فرآیندهای فراشناختی بهنجار مانند خود انعکاسی[۳۷]،  خود آگاهی[۳۸] و توانایی نگهداری بازنمایی های ذهنی برای تفکر، بنیانی اساسی برای بینش است. از اینرو بینش محدود در فرد، بیانگر مشکل وی در معنا دهی به تجارب روزانه به منظور بنا کردن یک احساس شخصی پیچیده و منسجم از خود است (کشیاپ و همکاران، ۲۰۱۲). فراشناخت ارتباط نزدیکی با کارکردهای اجرایی دارد، چرا که هر دو توانایی “نظارت”[۳۹] و “کنترل” فرایندهای شناختی  برای انجام رفتار هدفمند را شامل می شود(فرناندز[۴۰] و همکاران،۲۰۰۰). فراشناخت به عنوان تفکر درباره تفکر تعریف شده و شناخت در مورد صحت واکنش های فرد به محرک ها را در بر می گیرد. فراشناخت یک مفهوم گسترده است که آگاهی و تنظیم فعالیت های شناختی را در بر می گیرد. آگاهی فراشناختی دربر گیرنده آگاهی فرد در موردتوانایی های شناختی، راهبردهای شناختی و تکالیف شناختی خود است. در حالی که  تنظیم فراشناختی نظارت و کنترل شناختی را در بر می گیرد(فرناندز و همکاران،۲۰۰۰). بنابراین نظارت و کنترل دو مولفه مشترک در مفاهیم فراشناخت و کارکرداجرایی است. اهمیت فرآیندهای فراشناختی مانند ارزیابی افکار و باور هایی درمورد تفکر، در شکل گیری و امتداد افکار خودآیند همواره مورد تاکید قرار می گیرد(اونن، ۲۰۱۳).

نشان داده شده که آگاهی فرد در مورد افکار خودش و ارزیابی های منفی درباره افکار خودآیند پیش بینی کننده  افکار وسواسی است (اونن، ۲۰۱۳). اونن(۲۰۱۳) نشان داده که  نمرات فراشناختی در گروه وسواسی به طور معنا داری بالاتر از گروه سالم است. هرمان[۴۱] و همکاران(۲۰۰۳) نیز نشان دادند که نمرات تمام خرده مقیاس های فراشناخت در گروه افراد وسواسی بالاتر از گروه کنترل است.(هرمان و همکاران، ۲۰۰۳؛ به نقل از اونن، ۲۰۱۳)البته باید توجه داشت که در  پیشینه پژوهش ، با وارسی های ما ،تنها یک مطالعه رابطه بین بینش و فراشناخت را مورد بررسی قرار داده است. اونن(۲۰۱۳) نتیجه می گیرد که نمرات کنترل ناپذیری و خطر،اطمینان شناختی ، نیاز به کنترل افکار و خود آگاهی شناختی در بیماران وسواس با بینش پایین نسبت به گروه های دیگر(بیماران وسواسی با بینش پایین و گروه کنترل) پایین تر است(اونن، ۲۰۱۳).

برخی مطالعات نشان داده اند که کنترل ناپذیری و خطر، نگرانی و نشانه های وسواسی جبری را پیش بینی می کنند. به علاوه نیاز به کنترل افکار به طور خاص شاخص خوبی برای باورهای نگرانی در مورد آیین ها ست. در این بافت تکنیک های فراشناختی این پتانسیل را دارند که اینگونه باور ها را افزایش دهند و تکنیک ها توجه آگاهی گسلیده می تواند درمان منطقی برای بیماران وسواس با بینش خوب باشد اما برای بیماران با بینش ضعیف مناسب نیست (اونن، ۲۰۱۳).

از آنجا که نیاز به کنترل افکار از تعیین کنندگی کمتری برای افراد وسواس با بینش ضعیف برخوردار است، احتمالا مواجهه با افکار نا خواسته یا تصاویر ذهنی نمی تواند به چالش با باورهای فراشناختی و تسهیل گسلش از افکار وسواسی کمک کند(اونن، ۲۰۱۳).

بررسی رابطه بین سطوح بینش با متغیرهای روان شناختی و عصب روان شناختی  تلویحات بالینی و پژوهشی مهمی را در بردارد. برای مثال اصلاح باورهای مبتنی بر مواجهه  از خوگیری مبتنی بر مواجهه و جلوگیری از پاسخ برای بیماران وسواس  با بینش ضعیف کارایی بیشتری دارد. همچنین در صورت وجود یک پروفایل عصب روانشناختی متمایز برای بیماران با بینش ضعیف  زمینه پژوهش های بیشتر در مورد مبناهای زیستی و ژنتیکی فراهم می شود. این ارتباط در حیطه بالینی می تواند پتانسیلی را برای ایجاد راهبردهای جدید برای بیماران با بینش پایین ایجاد کند(کشیاپ و همکاران، ۲۰۱۲).

با توجه به شدت بیشتر بیماری در افراد با بینش ضعیف به نظر می رسد این افراد نقائص عصب روانشناختی بیشتری را تجربه می کنند. در افراد با بینش ضعیف تعارض بین باور های غیر منطقی و اطلاعات صحیح به صورت ناسازگارنه با ایجاد باورهای خود خوان تر اداره می شود. از این رو ما استدلال می کنیم که بینش ضعیف ممکن است با نقص بیشتر در حل تعارض ارتباط داشته باشد(کشیاپ و همکاران، ۲۰۱۲).

با توجه به نقش فرهنگ در بروز و زمینه سازی نشانه های وسواسی(یورولماز[۴۲]، ۲۰۰۷) و  نوسان نتایج  در مورد ارتباط کارکرد های عصب روانشناختی و بینش در بیماران وسواس و همچنین کمبود پیشینه پژوهشی در زمینه ارتباط بین فراشناخت ها و بینش، همچنین با توجه به تمهیدات یاد شده در مورد تفاوت برخی متغیرها ی روانشناختی در افراد مبتلا به وسواس با بینش بالا و پایین با افراد سالم، مساله اساسی تحقیق حاضر اینست که آیا باورهای فراشناختی (باورهای فراشناختی  منفی و مثبت درباره نگرانی )و  کارکردهای اجرایی ( سنجش حل تعارض/ بازداری پاسخ، برنامه ریزی و ایجاد تغییر ) در افراد مبتلا به وسواس، با بینش پایین و بالا از یک سو، و افراد سالم از سوی دیگر تفاوت وجود دارد؟

۱-۲-                        ضرورت تحقیق

امروزه  وسواس یکی از شایع ترین اختلال های روانی بحساب می آید و شیوع آن بیش از دوبرابر اسکیزوفرنیا گزارش شده است. کیفیت زندگی وسواسی ها به مراتب بد تر از کل جامعه  هست. بسیاری از آیین واره های وسواسی که باید بر طبق توالی و ترتیب خاصی انجام پذیرد می تواند برای افراد فلج کننده باشد و ساعات زیادی از اوقات بیداری آنها را به خود اختصاص دهد. این امر باعث می شود که کارکرد این افراد در زمینه های شغلی  ،اجتماعی و روابط بین فردی به شدت کاهش پیدا کند(استگتی، ۱۳۸۹). بنابر این بررسی و شناخت  بیشتر این اختلال،  از دو جهت دارای اهمیت است:

الف:ضرورت نظری:

به لحاظ نظری میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

  • عدم وجود توافق کلی در موضوع ارتباط بین کارکردهای عصب روان شناختی و سطوح بینش در بیماران وسواس. همچنین بررسی ارتباط بین بینش و کارکردهای عصب روانشناختی تلویحات پژوهشی مهمی را در بر دارد از جمله اینکه در صورت وجود ارتباط بین بینش ضعیف و یک نیمرخ عصب روانشناختی متمایز، پژوهش های بیشتری در مورد نقش عوامل بنیادین زیستی به ویژه مسایل مغز ، وهمچنین ژنتیکی شکل خواهد گرفت.
  • بررسی ارتباط بین فراشناخت و سطوح بینش می تواند کاستی های پژوهشی در این زمینه را جبران کند
  • از آنجا که فرهنگ در بروز و زمینه سازی نشانه های وسواسی نقش مهمی ایفا می کند و موارد فوق در فرهنگ ایرانی مورد بررسی قرار نگرفته است بررسی این موارد در شناخت بیشتر این بیماری در ایران ضروری مینماید.
  • بنابراین هر تلاشی که بتواند ابعاد یاد شده را بیشتر آشکار سازد، هم به شکل گیری زمینه های پژوهشی مرتبط با بیماران وسواسی در ایران یاری خواهد داد و هم امکان مقایسه نتایج به دست آمده را با نتایج دیگر کشورها و بومها فراهم خواهد ساخت .

ب: ضرورت عملی:

با توجه به اینکه  بینش در تشخیص، پیش اگهی و درمان بیماران مبتلا به  وسواس نقش مهمی ایفا می کند(چریان، ۲۰۱۲) ، هرنوع یافته ای در این زمینه میتواند یاری گر تلاشهای بالینی متخصصان علوم رفتاری باشد. همچنین در صورتی که بین باور های فراشناختی  و سطح بینش در بیماران وسواسی ارتباطی وجود داشته باشد، می توان در درمان این قبیل بیماران به استفاده از  تکنیک های مرتبط با اصلاح  باورهای فراشناختی بیشتر توجه نمود.

۱-۳-                        اهداف تحقیق

متناسب با مسئله اساسی تحقیق، اهداف ذیل شکل گرفته اند:

  • تعیین تفاوت کارکرد های اجرایی در بیماران وسواسی و افراد بهنجار
  • تعیین تفاوت کارکردهای اجرایی در بیماران وسواسی با بینش بالاو پایین
  • تعیین تفاوت باورهای فراشناختی در بیماران وسواسی و افراد بهنجار
  • تعیین تفاوت باور های فراشناختی در بیماران وسواسی با بینش بالا و پایین

۱-۴-                        فرضیه های پژوهش

بر اساس مسئله اصلی و هدفهای تحقیق، فرضیه های زیر تنظیم شده اند:

  • بیماران وسواسی دارای کارکردهای اجرایی ضعیف تری نسبت به افراد غیر بیمار هستند.
  • بیماران وسواس نمرات باورهای فراشناختی بالاتری نسبت به افراد غیر بیمار دارند.
  • بیماران وسواس با بینش پایین دارای کارکردهای اجرایی ضعیف تری نسبت به بیماران با بینش بالا هستند.
  • بیماران با بینش پایین نمرات باورهای فراشناختی پایین تری نسبت به بیماران با بینش بالا دارند.

۱-۵-                        تعاریف نظری و عملی متغیرها

۱-۵-۱-           اختلال وسواس فکری عملی:

الف)تعریف نظری: این اختلال شامل مجموعه نشانگان عصبی_ روانپزشکی است که مشخصه اصلی آن، افکار ناخواسته، تکراری و مزاحم و نیز رفتار های تکراری و آزار دهنده آیین منداست که به منظور اجتناب از اضطراب یا خنثی کردن افکار وسواسی انجام می شود.(انجمن روانپزشکی آمریکا، ۱۹۹۴)

ب) تعریف عملیاتی: در این پژوهش اختلال وسواس در افراد مورد بررسی ، علاوه بر تشخیص روانپزشک ، بر اساس  مقیاس ییل براون سنجیده می شود(قاسم زاده، ۱۳۸۴).توضیحات تکمیلی در این باره در قسمت ابزارهای تحقیق ارائه خواهد شد.

۱-۵-۲-           بینش :

الف) تعریف نظری: بینش به عنوان توانایی تشخیص علت و معنای موقعیت یک فرد و همچنین آگاهی از بیماری تعریف می شود(سادوک و سادوک، ۲۰۰۷؛ اونن، ۲۰۱۳)

ب) تعریف عملیاتی: در این تحقیق بینش  با سوال یازدهم آزمون ییل – براون سنجیده می شود(اونن، ۲۰۱۳؛ کاتاپانو، ۲۰۰۱) توضیحات تکمیلی در این باره در قسمت ابزارهای تحقیق ارائه خواهد شد.

۱-۵-۳-           فراشناخت:

الف) تعریف نظری: بر اساس مدل فراشناختی ، بارهای فراشناختی شامل باورهای فراشناختی منفی و مثبت درباره نگرانی است . منظور از باورهای فراشناختی منفی درباره نگرانی ، باورهایی است که روی غیر قابل کنترل بودن و خطر ناک بودن نگرانی تاکید می کند و باورهای فراشناختی مثبت نیز به باورهایی درباره کارکردمثبت نگرانی اشاره دارد (ولز،۲۰۰۹،ص۱۰۵).

ب)تعریف عملیاتی: در این تحقیق باورهای فراشناختی منفی و مثبت درباره نگرانی در بر گیرنده نمره ای است که آزمودنی از ” پرسشنامه فراشناختی – ۳۰[۴۳]“(MCQ-30؛ولز و کارترایت – هاوتون،۲۰۰۴) به دست میاورد. توضیحات تکمیلی در این باره در قسمت ابزارهای تحقیق ارائه خواهد شد.

۱-۵-۴-           کارکردهای اجرایی:

الف) تعریف نظری: کارکرد های اجرایی اشاره دارد به مجموعه فرآیندهای شناختی که سایر فرآیندهای شناختی مانند برنامه ریزی حافظه کاری توجه  حل مسئله و. را کنترل، مدیریت و تنظیم می کند(مارنات، ۲۰۰۳).

ب) تعریف عملیاتی: در این پژوهش از آزمون های استروپ،برج لندن، و کارت های ویسکانسین به ترتیب برای سنجش حل تعارض/ بازداری پاسخ، برنامه ریزی و ایجاد تغییر استفاده می شود(کشیاپ، ۲۰۱۲). توضیحات تکمیلی در این باره در قسمت ابزارهای تحقیق ارائه خواهد شد.

 

تعداد صفحه :۲۰۲

قیمت :۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت  [email protected]