Get a site

پایان نامه :نقش تقریبی صوفیان ایرانی قرن هفتم با تاکید بر نظرات مولانا

پایان نامه رشته :ادیان و عرفان

دانشگاه ادیان و مذاهب

دانشکده مذاهب

پایان نامه کارشناسی ارشد

نقش تقریبی صوفیان ایرانی قرن هفتم

با تاکید بر  نظرات مولانا

استاد راهنما :

دکتر قاسم جوادی

استاد مشاور:

دکتر علی آقا نوری

تابستان۱۳۹۲

فهرست مطالب
یشگفتار. ‌ه
فصل اول: کلیات
۱-۱- مقدمه. ۱
۱ـ۲ـ بیان مسئله. ۱
۱ـ۳ـ ضرورت تحقیق ۳
۱ـ۴ـ پیشینه تحقیق ۴
۱ـ۵ـ اهداف تحقیق ۴
۱ـ۶ـ سؤالهای تحقیق ۵
۱ـ۷ـ روش تحقیق ۵
۱ـ۸ـ مفاهیم و اصطلاحات تحقیق ۵
۱ـ۹ـ موانع و محدودیت‌های تحقیق ۷
فصل دوم: تصوف و تقریب
۲ـ۱ـ مقدمه. ۹
۲ـ۲ـ تعریف تصوف ۹
۲ـ۳ـ ریشه‌های تصوف ۱۳
۲ـ۴ـ پیدایش تصوف در اسلام ۱۶
۲ـ۵ـ تفاوت عرفان و تصوف ۱۹
۲ـ۶ـ تصوف در قرن هفتم. ۲۰
۲ـ۷ـ تصوف ایرانی ۲۳
فصل سوم: صوفیان ایرانی قرن هفتم
۳ـ۱ـ مقدمه. ۲۶
۳ـ۲ـ نجم الدین کبری ۲۶
۳ـ۳ـ بهاءالدین ولد بلخی ۲۷
۳ـ۴ـ عطار نیشابوری ۲۹
۳ـ۵ـ شهاب الدین سهروردی زنجانی ۳۶
۳ـ۶ـ فخرالدین عراقی همدانی ۳۷
۳ـ۷ـ سعدی شیرازی ۳۷
۳ـ۸ـ بهاء الدین احمد سلطان ولد. ۴۰
۳ـ۹ـ مولانا رومی ۴۲
۳ـ۹ـ۱ـ تصوف در دیدگاه مولانا ۴۲
۳ـ۹ـ۲ـ سیر و سلوک مولانا ۴۳
۳ـ۹ـ ۳ ـ قرآن و احادیث در اندیشه مولانا ۴۴
فصل چهارم:  عناصرفکری موثر صوفیان بر تقریب مذاهب
۴ـ۱ـ مقدمه. ۴۹
۴ـ۲ـ انتساب سلسله های صوفیه به حضرت امیرالمومنین (علی علیه السلام) ۴۹
۴ـ۳ـ نقش مولانا درتقریب مذاهب ۵۲
۴ـ۴ـ عشق از نظر مولانا ۶۳
۴ـ۵ـ دین و انسانیت از دیدگاه مولانا ۶۶
۴ـ۶ـ محبت و ارادت مولانا به امیرالمومنین (علیه‌السلام) ۶۷
۴ـ۷ـ  حضرت علی (علیه‏السلام) دستگیردوجهان. ۷۱
۴ـ۸ـ امام حسین (علیه‏السلام) از نگاه مولوی ۷۲
۴ـ۹ـ داستان موسی و شبان. ۷۸
۴ـ۱۰ـ تساهل و تسامح درنگاه مولانا ۸۲
۴ـ۱۱ـ مولانا و تعامل با ادیان. ۸۵
۴ـ۱۲ـ یهود از دیدگاه مولانا ۸۶
۴ـ۱۳ـ کثرت گرایی در نگاه مولانا ۸۷
۴ـ۱۴ـ اختلافات مذهبی از دیدگاه مولانا ۹۲
۴ـ۱۵ـ صلح کل از نگاه مولانا ۹۴
۴ـ۱۶ـ تعصب از نگاه مولانا ۹۶
فصل پنجم:  نتیجه‌گیری و ارائه پیشنهادات
۵ ـ۱ـ مقدمه. ۹۹
۵ ـ۲ ـ خلاصه مباحث و نتیجه گیری ۹۹
۵ ـ۳ ـ پیشنهادات و راهکارها ۱۰۵
۵ ـ۳ ـ ۱ـ پیشنهادات پژوهشی ۱۰۵
۵ ـ۴ ـ پیشنهادات کاربردی ۱۰۶
۵ ـ۴ ـ ۱ ـ انتشار نظرات مولانا در قالب پیام های کوتاه ۱۰۶
۵ ـ۴ ـ ۲ ـ اندیشه های مولانا سر لوحه زندگی سیاستمداران. ۱۰۶
۵ ـ۴ ـ ۳ ـ تاکید بر محبت اهل بیت پیامبر(صلی الله علیه و اله) ۱۰۶
۵ ـ۴ ـ ۴ ـ تاکید بر اخلاق ۱۰۶
۵ ـ۴ ـ ۵ ـ تأکید بر مشترکات ۱۰۷
۵ ـ۴ ـ ۶ ـ احترام به یکدیگر. ۱۰۸
۵ ـ۴ ـ ۷ ـ آگاهی از مذاهب یکدیگر. ۱۰۹
۵ ـ۴ ـ ۸ ـ اعتدال مذهبی وپرهیز از اعمال تحریک آمیز. ۱۰۹
۵ ـ۴ ـ ۹ ـ تدوین روایات مشترک بین مذاهب اسلامى ۱۱۰
۵ ـ۴ ـ ۱۰ ـ رعایت حقوق برادری ۱۱۰
منابع و ماخذ. ۱۱۱
چکیده
موضوع این تحقیق “نقش تقریبی صوفیان ایرانی در قرن هفتم با تاکید بر نظر مولانا” است که با  هدف تبیین چگونگی تاثیر نقش صوفیان قرن هفتم درتقریب بین مذاهب صورت گرفته است.
در حقیقت این پژوهش به دنبال این است: کند و کاو در مفهوم تقریب و تصوف و رابطه بین این مفاهیم، بررسی نقش صوفیان قرن هفتم در تقریب مذاهب، بررسی آثار مولانا، شناخت نقش مولانا در تقریب بین مذاهب.
مباحث نظری این پژوهش ترکیبی از مقوله‌های تصوف وعرفان، شریعت و طریقت و سیری در زندگی و آثارصوفیان قرن هفتم؛ نقش آنها در تقریب بین مذاهب و به ویژه نقش و جایگاه مولانا در این زمینه است. روش تحقیق در این پژوهش اسنادی است که با مطالعه اسناد و کتابها به دو صورت حقیقی و مجازی به بررسی مبانی نظری پژوهش پرداخته شده است.
یافته‌های این پژوهش نشان داد؛ که پیام مولانا پیام صلح و دوستی و بی ریایی برای پیروان همه ادیان است. وی معتقد است که راه های رسیدن به خداوند متفاوت و هر یک از ادیان و مذاهب از راه خود به سمت او در حرکت هستند، اما به هر روی مقصد (خدا) یکی است، بنابر این نباید بین پیروان مختلف ادیان تضاد وجود داشته باشد.
کلید واژه: تصوف، عرفان، تقریب مذاهب، صوفیان قرن هفتم، مولانا.
پیشگفتار
اختلافات مذهبی امروزه یکی از مشکلاتی است که به ویژه بطور روزمره در کشورهای مسلمان قربانیان زیادی میگیرد. به نظر میرسد؛ مسلمانان بیش از هر زمان دیگری نیازمند توافق و همدلی با یکدیگر در مقابل دشمنان اسلام برای رفع مشکلاتشان هستند. هر چند برخی از این اختلافات ریشه‌های تاریخی دارند، با این حال در طول دوره‌های تاریخی مختلف افرادی بودند که در جهت همسویی مذاهب تلاشهای بسزایی داشتند، یکی از مهم‌ترین آنها مولانا است که به زبان شعر در زمینه تقریب بین مذاهب سعی فراوان داشته است. این پژوهش به دنبال بررسی نقش و جایگاه صوفیان قرن هفتم در تقریب مذاهب با تاکید بر نقش مولانا است، البته تلاش شده تا از همه ظرفیت‌های موجود در خصوص تقریب استفاده شود. به این امید که در نهایت به ارائه راهکارهایی درجهت تقریب مذاهب دست یابیم.
این تحقیق در پنج فصل تنظیم شده است:
فصل اول: کلیات تحقیق چون بیان مسئله، ضرورت تحقیق، اهداف و. پرداخته شده است.
فصل دوم: به تعاریف، ریشه­ها، تاریخچه پیدایش عرفان و تصوف، تفاوت آنها و تمایز آنها با شریعت و طریقت پرداخته شده است.
فصل سوم: زندگی نامه، شرح اندیشه‌ها و روش‌های صوفیان قرن هفتم ارائه شده است.
فصل چهارم: عوامل موثر بر تقریب مذاهب و به ویژه کند و کاو در دیدگاه‌ها و نظرگاه‌های مولانا در این راستا است.
فصل پنجم: به نتیجه گیری و ارائه راهکارها پرداخت
شده است.
مقدمه:
این فصل اختصاص به کلیات تحقیق دارد؛ ما در این فصل، مباحثی مثل بیان مسئله، ضرورت تحقیق، اهداف تحقیق، سؤال‌های تحقیق، روش تحقیق، مفاهیم و اصطلاحات و موانع و محدودیت­های تحقیق مورد بررسی قرار می‌دهیم.
ـ۲ـ بیان مسئله
امروزه اختلاف بین مذاهب، بیش از هر زمان دیگری، سبب تفرقه بین پیروان آن‌ها شده است، و جنگ‌های فراوانی که به دلیل اختلاف بین مذاهب و ادیان به وجود آمده است، بیش از هر زمان دیگرخود را نشان می­دهد که در واقع اسلام و جامعه مسلمانان از این وضعیت، آسیب بیشتری می‌بینند.
برخی از این اختلاف­ها که در دوران فعلی ظهور بیشتری دارد، را می‌توان دارای ریشه های تاریخی دانست. به گونه­ای که این اختلافات از ابتدای پیدایش مذاهب مختلف وجود داشته است. البته افراد و گروه‌های مختلف سعی داشته اند، تا با حل و فصل این اختلافات، به وحدت بیشتر بین مذاهب دست یابند.
از عمده­ترین این گروه‌ها، می‌توان به گروه صوفیان اشاره کرد. تصوف یک روش خاص زندگی است که راحتی و تسکین درونی و سعادت صوفی را در راهی غیر از انجام فعالیت­های عادی زندگی، به وسیله تحمل مشقات و زهد و ترک لذت­های دنیوی و پیروی از اصل «فرار از زندگی مادی»تأمین نماید.[۱]
برخی ریشه ­های تصوف اسلامی را برگرفته از نظریه­ های فلسفی یونان و گروهی آن­ را ناشی از اندیشه­ی عرفانی و فلسفی هندو دانسته و عده دیگر آن‌ را در تفکرات ایران پیش از اسلام جستجو کرده­اند.[۲]
البته برخی برای تصوف منشا اسلامی قائل نیستند و معتقدند در واقع تصوف هنگامی مطرح گردید که دین و فلسفه در همه جهات در حال رشد بود و مباحث فلسفی و کلامی آغاز شده بود.
از قرن پنجم تا قرن هفتم هجری کتاب‌های عرفانی متعددی تدوین و سلسه­های بزرگ صوفیه تشکیل شد، یکی از بزرگ­ترین و معروف­ترین آن‌ها، سلسه­­ی مولویه است. آن‌ها مریدان خلف و تربیت یافتگان مشایخ مولانا بودند که بنا به رسم آن زمان، آداب و تربیت مجالس سماع او همراه با تعلیم و قرائت مثنوی و غزلیات مولانا به صورت طریقت خاص در آورده ­بودند و مثل سلسه­های صوفیه، طریقت مولویه را بنیان نهادند.
مولوی یکی از بزرگ­ترین عارفان قرن هفتم است. آثار بزرگ و بی­همتایی در حوزه عرفانی از خود بر جای گذاشته است؛ مثنوی در حکم سفرنامه­ی روحانی مولانا است، که حالات او را در برخورد با تجربه­های صوفیانه و عرفانی بیان می­دارد، وی حقایق تصوف را با رموز آیات قرآنی و اخبار و احادیث نبوی شرح داده است.
از دیدگاه مولانا، تصوف به معنای عشق و رهایی از خویشتن بود. وی تصوف را عشق و جذبه و کمال یابی در عالم حقیقت می‌داند.مولانا اختلاف و تفرقه بین مؤمن و کافر و مسلمان و ترسا را از آن جهت که مانع تحقق وحدت و یگانگی بشود، نفی می­کرد، چرا که او کمال هستی مطلق را در انسان و انسانیت می­دید در این زمینه می­توان به مورد زیر اشاره کرد:

هر نبی و هر ولی را مسلکی است لیک تا حق می‌برد جمله یکی است[۳]

مولوی برای بیان دیدگاه خود دست به تمثیل­های مختلفی زده است، مثلاً اهل تفرقه را به گیاهان و درختان مختلف تشبیه می­ کند و می­گوید: گر چه گیاهان و درختان رنگ و شکل و خاصیت مختلفی دارند، اما حیات دهنده‌ی آن‌ها آب واحد است همین طور گر چه در این جهان مردم مذاهب و عقاید مختلفی دارند؛ ولی جامع همه این تفرقه‌ها و پراکندگی‌ها حضرت حق می­باشد.
مولانا با بهره گرفتن از شعر، تمثیل و حتی با بکار بردن آیات قرآن و احادیث سعی فراوانی در جهت تقریب مذاهب انجام داده است؛ با توجه به این مطالب و مطالعات اکتشافی دیگر که بیانگر نقش موثر صوفیان بر تقریب بین مذاهب بوده است. در این پژوهش درصدد بررسی نقش صوفیان قرن هفتم، بر تقریب مذاهب می‌باشیم، اما نظر به اهمیت و نقش برجسته مولانا در قرن هفتم و حتی بنا بر اعتقاد برخی در قرون بعدی این بررسی با تاکید بر نقش مولانا در تقریب مذاهب صورت گرفته است؛ ضمناً به نقش سایر صوفیان هم اشاره‌ی می‌گردد.

تعداد صفحه : ۱۲۷
قیمت : ۱۴۷۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        ****       [email protected]

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  *** ***

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.