Get a site

پایان نامه نقش و تأثیر زمان و مکان بر حجاب و پوشش زنان

 پایان نامه رشته  مدیریت

دانشگاه آزاد اسلامی
واحد یاسوج
دانشکده ادبیات و علوم انسانی
گروه الهیات
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد «M.Sc»
گرایش:
فقه و مبانی حقوق اسلامی
 
عنوان:
بررسی نقش و تأثیر زمان و مکان بر حجاب و پوشش زنان          از منظر فقهی (دوره جاهلیت تا معاصر)
 
دی ماه ۱۳۹۳
فهرست مطالب
چکیده ۱
مقدمه. ۲
فصل اول کلیات
۱-کلیات ۶
۱-۱-۱- بیان مسئله. ۶
۱-۱-۲- پرسش اصلی تحقیق ۷
۱-۱-۳- فرضیه ها ۸
۱-۱-۴- پیشینه تحقیق ۸
۱-۱-۵- اهداف تحقیق ۱۱
۱-۱-۶- روش تحقیق ۱۱
۱-۱-۷- نوآوری تحقیق ۱۱
۱-۱-۸- دشواری تحقیق ۱۲
۱-۱-۹- ساختار تحقیق ۱۲
۱-۲- مفاهیم. ۱۳
۱-۲-۱- معنای لغوی حجاب ۱۳
۱-۲-۳- معنای اصطلاحی حجاب ۱۴
۱-۲-۳- جلباب ۱۶
۱-۲-۴- خمار ۱۶
۱-۲-۵- جیب ۱۷
۱-۲-۶- انواع حجاب از دیدگاه قرآن. ۱۷
۱-۲-۶-۱- حجاب در پندار ۱۸
۱-۲-۶-۲- حجاب در نگاه ۱۸
۱-۲-۶-۳- حجاب در گفتار ۱۹
۱-۲-۶-۴- حجاب در کردار ۲۰
۱-۲-۷- انواع حجاب با توجه به اوضاع و شرایط اجتماعی و انگیزه ها و نیات افراد. ۲۱
۱-۲-۷-۱- حجاب تحمیلی ۲۱
۱-۲-۷-۲- حجاب تقلیدی ۲۱
۱-۲-۷-۳-  حجاب مصلحتی ۲۲
۱-۲-۷-۴- حجاب تعقلی ۲۲
۱-۲-۷-۵- حجاب تعبدی ۲۲
۱-۲-۸- عفاف ۲۳
۱-۲-۸-۱- رابطه ی عفاف و تقوا ۲۵
۱-۲-۸-۲- رابطه عفاف و حجاب ۲۶
۱-۲-۹- حیا ۲۸
۱-۲-۹-۱- ارکان حیا ۲۸
۱-۲-۹-۲- ویژگی های کلی حیا ۲۹
۱-۲-۳-۹- رابطه ی حیا و حجاب ۳۰
فصل دوم. ۳۱
پیشینه ی بحث ۳۲
بخش اول. ۳۳
۲-۱- حجاب و پوشش در اقوام و ملل غیر اسلام. ۳۳
۲-۱-۱- یونان و روم باستان. ۳۳
۲-۱-۲- ایران باستان. ۳۵
۲-۱-۲-۱- دوره ی مادها ۳۵
۲-۱-۲-۳- پارسی ها (هخامنشیان) ۳۷
۲-۱-۲-۴- اشکانیان. ۳۸
۲-۱-۲-۵- ساسانیان. ۳۹
۲-۱-۳- حجاب و پوشش در هند. ۴۲
۲-۱-۴- حجاب در بیزانس سده ی چهارم میلادی تا قرون میانه. ۴۳
۲-۱-۵- انگلستان عصر رنسانس. ۴۳
۲-۱-۶- حجاب در مغولستان. ۴۴
۲-۱-۷- حجاب در مصر و قاهره و مراکش. ۴۴
۲-۱-۸- حجاب در فرانسه. ۴۴
بخش دوم. ۴۴
۲-۲- پوشش و حجاب در ادیان غیر اسلام. ۴۴
۲-۲-۱- دین زرتشت ۴۵
۲-۲-۱-۱- حجاب و پوشش در دین زرتشت ۴۶
۲-۲-۲- دین یهود. ۴۹
۲-۲-۲-۱- حدود و کیفیت پوشش. ۵۲
۲-۲-۳- دین مسیحیت ۵۳
بخش سوم. ۵۶
۲-۳- پوشش در جاهلیت ۵۶
۲-۳-۱- واژه ی جاهلیت ۵۶
۲-۳-۲- معنای لغوی جاهلیت ۵۷
۲-۳-۳- معنای اصطلاحی «جاهلیت». ۵۹
۲-۳-۴- محدوده ی زمانی جاهلیت ۶۱
۲-۳-۵- جاهلیت از دیدگاه قرآن. ۶۲
۲-۳-۶- جاهلیت از دیدگاه نهج البلاغه. ۶۶
۲-۳-۶-۱-جاهلیت پیش از زمان بعثت حضرت رسول (ص) ۶۶
۲-۳-۶-۲-جاهلیت هم زمان با بعثت حضرت رسول (ص) ۶۶
۲-۳-۶-۳-جاهلیت پس از دوران بعثت ۶۹
۲-۳-۱- آداب و رسوم مردمان جاهلی ۷۰
۲-۳-۱-۱- نسب ۷۰
۲-۳-۱-۲- بت پرستی ۷۲
۲-۳-۱-۳-جنگ و خون ریزی ؛ ۷۶
۲-۳-۱-۴-تفاخر. ۷۸
۲-۳-۱-۵-فساد و فحشا ۸۰
۲-۳-۱-۶-سواد. ۸۲
۲-۳-۱-۷-ارث ۸۲
۲-۳-۲-جایگاه زن در جاهلیت ۸۴
۲-۳-۲-۱- موقعیت زن در جاهلیت با توجه به آیات قرآن. ۸۵
۲-۳-۲-۱-۱-عادت ماهیانه. ۸۶
۲-۳-۲-۲- کراهت از دختران و زنده به گورکردن آن ها ۸۷
۲-۳-۲-۳-علل زنده به گور کردن. ۸۸
۲-۳-۳-  ازدواج در جاهلیت ۹۰
۲-۳-۳-۱- تعدد زوجات ۹۱
۲-۳-۳-۲- انواع ازدواج در عصر جاهلیت ۹۱
۲-۳-۳-۳-نکاح رهط یا مشارکت ۹۱
۲-۳-۳-۴-نکاح بغایا ۹۲
۲-۳-۳-۵-نکاح استبضاع. ۹۳
۲-۳-۳-۶-نکاح شغار ۹۳
۲-۳-۳-۷-نکاح مخادنه. ۹۳
۲-۳-۳-۸-نکاح ضیزن یا مقت ۹۴
۲-۳-۳-۹-نکاح ظعینه. ۹۴
۲-۳-۳-۱۰-نکاح متعه. ۹۴
۲-۳-۴-طلاق در جامعه ی جاهلی ۹۵
۲-۳-۴-۱- انواع طلاق. ۹۵
۲-۳-۴-۲-  حجاب و پوشش زنان در دوره ی جاهلیت ۹۸
۲-۳-۵-۱- الف : دیدگاه پوشش زنان جاهلی ۹۸
۲-۳-۵-۱-۱- جنگ فجار ثانی ۹۹
۲-۳-۵-۱-۲- اشعار دوره ی جاهلی ۹۹
۲-۳-۵-۲- دیدگاه عدم پوشش زنان جاهلی ۱۰۰
۲-۳-۵-۲-۱-آیه قرآن. ۱۰۱
۲-۳-۵-۲-۲- کنار گذاشتن پوشش در شرایط خاص. ۱۰۲
۲-۳-۵-۲-۳- ترس از اسارت ۱۰۳
۲-۳-۵-۲-۴-نظریه ی نسبی بودن پوشش در جاهلیت ۱۰۴
۲-۳-۵-۳-۱- درزمان عزاداری ۱۰۵
۲-۳-۵-۳-۲- ترس از اسارت ۱۰۶
۲-۳-۵-۳-۳- خودآرایی و خودنمایی زنان جاهلی ۱۰۶
۲-۳-۵-۳-۴- فقر. ۱۰۷
بخش چهارم. ۱۰۸
۲-۴-  حجاب وپوشش دردوره ی معاصر. ۱۰۸
۲-۴-۱-  حجاب و کشف حجاب در ایران. ۱۱۰
۲-۴-۲-  فتحعلی شاه ۱۱۰
۲-۴-۳-  ناصرالدین شاه ۱۱۱
۲-۴-۴- دوره ی مشروطیت ۱۱۳
۲-۴-۵- رضاخان. ۱۱۴
۲-۴-۵-۱- اجرای رسمی قانون کشف حجاب ۱۱۸
۲-۴-۵-۲- واکنش های صورت گرفته در برابر قانون کشف حجاب ۱۲۰
۲-۴-۶-  محمدرضا شاه ۱۲۱
فصل سوم. ۱۲۶
بررسی فقهی پوشش اسلامی ۱۲۶
پیشینه بحث ۱۲۷
۳-۱- خاستگاه و مبنای حجاب و پوشش. ۱۲۷
۳-۱-۱-  احترام به زن مسلمان. ۱۲۷
۳-۱-۲-  پرهیز از مفسده ۱۲۸
۳-۲- وجوب اصل پوشش. ۱۲۸
۳-۲-۱- آیات وجوب پوشش. ۱۲۹
۳-۲-۲- آرای فقها در مورد حدود پوشش. ۱۳۷
۳-۲-۲-۱- نظریه اول. ۱۳۷
۳-۲-۲-۲- نظریه دوم. ۱۳۷
۳-۲-۲-۳- نظریه سوم. ۱۳۸
۳-۲-۲-۴- نظریه چهارم. ۱۳۸
۳-۲-۳- ادله ی نظریات مطرح شده ۱۳۸
۳-۲-۳-۱- ادله ی طرفداران نظریه ی اول ؛ (جواز کشف وجه و کفین) ۱۳۸
۳-۲-۳-۱-۲-۱- در رابطه با حرمت نظر به خواهر زن. ۱۴۲
۳-۲-۳-۱-۲-۲- در رابطه با پسر بچه. ۱۴۳
۳-۲-۳-۱-۲-۳- صحیحه ی محمد بن اسماعیل بن زبیع. ۱۴۳
۳-۲-۳-۱-۲-۴- روایت مربوط به حضرت فاطمه(س) ۱۴۴
۳-۲-۳-۱-۳- عسر و حرج. ۱۴۵
۳-۲-۳-۲- بررسی ادله ی قول دوم. ۱۴۵
۳-۲-۳-۲-۱- آیه ی ۵۹ سوره ی احزاب ۱۴۵
دلیل اول این گروه ۱۴۵
۳-۲-۳-۲-۲- سیره ی مسلمین ۱۴۶
۳-۲-۳-۲-۳- روایت ۱۴۷
۳-۲-۳-۲-۴- ملاک و فلسفه ی پوشش. ۱۴۸
۳-۲- موارد استثناء از حکم وجوب پوشش. ۱۴۹
۳-۲-۱- محارم. ۱۵۰
۳-۲-۲- نسائهن ۱۵۱
۳-۲-۳- مملوکانشان. ۱۵۲
۳-۲-۴- مردان سفیه. ۱۵۳
۳-۲-۵-کودکان. ۱۵۳
۳-۲-۶- اضطرار ۱۵۵
۳-۲-۷- خواستگاری ۱۵۶
۳-۲-۷-۱- نظر مذاهب اهل سنت  در مورد نگاه هنگام خواستگاری ۱۵۹
۳-۲-۷-۱-۱- حنفی ۱۵۹
۳-۲-۷-۱-۲- مالکی ۱۵۹
۳-۲-۷-۱-۳- حنبلی ۱۵۹
۳-۲-۷-۱-۴- شافعی ۱۵۹
۳-۳- بخش دوم :احکام حجاب وپوشش از دیدگاه فقهای معاصر ) مراجع تقلید عصر حاضر ( ۱۶۰
۳-۳-۱- پوشش زنان از نامحرم. ۱۶۲
۳-۳-۲- زمان وجوب حجاب برای دختران. ۱۶۲
۳-۳-۳- پوشش زیر چانه از نامحرم: ۱۶۲
۳-۳-۴- پوشش روی پا ۱۶۳
۳-۳-۵- پوشش زیبا رویان. ۱۶۳
۳-۳-۶- برتری چادر یا مانتو. ۱۶۴
۳-۳-۷- غفلت از حجاب: مثلا موی زنی به طور غیر عمد بیرون باشد و یا به طور سهوی چادر کنار رود  ۱۶۴
۳-۳-۸- لباس روشن و نازک ۱۶۴
۳-۳-۹- پوشیدن جوراب نازک ۱۶۵
۳-۳-۱۰- لباس های تنگ ۱۶۵
۳-۳-۱۱- پوشیدن لباس های تنگ و تحریک کننده که برجستگی های بدن زن در آن پیداست    ۱۶۵
۳-۳-۱۲- پوشش حجم مو. ۱۶۶
۳-۳-۱۳- کفش صدادار ۱۶۶
۳-۳-۱۴- آرایش و زیور آلات ۱۶۶
۳-۳-۱۵- پوشاندن چهره ی آرایش کرده ی زن از نامحرم. ۱۶۶
۳-۳-۱۶- آرایش دختران. ۱۶۷
۳-۳-۱۷- آرایش کردن برای محارم. ۱۶۷
۳-۳-۱۸- اصلاح ابرو ۱۶۷
۳-۳-۱۹- رنگ ابرو ۱۶۸
۳-۳-۲۰- سرمه ی چشم به دلیل زینت ۱۶۸
۳-۳-۲۱- شک در زینت (درجایی که شک ایجادشود که چیزی از موارد زینت است یا نه؟) ۱۶۹
۳-۳-۲۲- حکم پوشش انگشتر،طلا و حلقه ی ازدواج بانوان در صورتی که در معرض دید نامحرم باشد  ۱۶۹
۳-۳-۲۳- گذاشتن لنز آرایشی برای بانوان. ۱۶۹
فصل چهارم. ۱۷۱
۴-۱- حجاب حق خدا ۱۷۳
۴-۲- آثار حجاب ۱۷۴
۴-۲-۱- احترام و حرمت بخشیدن به زن. ۱۷۵
۴-۲-۲- تشکیل و تحکیم خانواده ۱۷۷
۴-۲-۳- حضور اجتماعی سالم زن. ۱۷۹
۴-۲-۴- تعدیل غریزه خودنمایی زنان. ۱۸۱
۴-۲-۵-  سلامتی روحی و جسمی ۱۸۴
۴-۲-۶- بهداشت روانی جامعه. ۱۸۶
۴-۲-۷- رشد عشق های پاک ۱۸۷
۴-۲-۸- موفقیت های معنوی ۱۸۷
۴-۲-۹- امنیت بانوان. ۱۸۸
۴-۲-۱۰- نشاط و شادابی ۱۸۹
۴-۳- علل بدحجابی ۱۹۲
۴-۳-۱- وسوسه شیطان و یارانش در عریانی ۱۹۲
۴-۳-۲- تلاش استعمار در  زدودن پوشش. ۱۹۴
۴-۳-۳- دگرگونی ارزش ها ۱۹۴
۴-۳-۴- تظاهر به زندگی مترقی ۱۹۵
۴-۳-۵- تبلیغات منفی در رابطه با حجاب در حوزه ی رسانه. ۱۹۵
۴-۳-۶- کم رنگ شدن نقش مرد در خانواده ۱۹۶
۴-۳-۷- شکاف بین نسل ها ۱۹۶
۴-۳-۸- کمبود شخصیت ۱۹۷
۴-۳-۹- مدگرایی ۱۹۸
۴-۳-۱۰- توجیه قراردادن رفتار افراد متدین ۱۹۹
۴-۳-۱۱- عدم وجود لباس و فضاهای مناسب ۱۹۹
۴-۳-۱۲- ازدواج. ۲۰۰
۴-۳-۱۳- جهل و ناآگاهی ۲۰۰
۴-۳-۱۴- مازوشیسم. ۲۰۰
۴-۳-۱۵- ضعف غیرت ۲۰۱
۴-۳-۱۶- تقلید. ۲۰۱
۴-۴- پیامدهای بدحجابی ۲۰۲
۴-۴-۱- پایمال شدن شخصیت و ارزش واقعی زن. ۲۰۲
۴-۴-۲- تزلزل نهاد خانواده ۲۰۳
۴-۴-۳- افزایش میزان طلاق. ۲۰۴
۴-۴-۴- تضعیف اعتقادات دینی در جامعه. ۲۰۴
۴-۴-۵- زمینه سازی برای ایجاد انواع جنایات ، قتل و حوادث خطرناک ۲۰۵
۴-۴-۶- افت تحصیلی و آموزشی ۲۰۶
۴-۴-۷- بیماری های جسمی و روانی ۲۰۶
۴-۴-۸- افزایش فحشا و فرزندان نامشروع. ۲۰۸
۴-۴-۹- خشونت و آزار جنسی ۲۰۸
۴-۴-۱۰- زمینه سازی برای نگاه آلوده و سلب آرامش روحی ۲۱۲
نتیجه گیری ۲۱۸
پیشنهادات ۲۲۲

چکیده

بررسی نقش و تأثیر زمان و مکان بر حجاب و پوشش زنان از منظر فقهی(جاهلیت تا معاصر)
بوسیله ی:
سمیه روزفراخ
حجاب و پوشش یکی از مسائلی است که در همه ی اقوام و ملل وهمچنین ادیان الهی و غیر الهی مورد تأکید بوده که در طول تاریخ و با توجه به مقتضیات زمان فراز و نشیب های زیادی را طی کرده است. در دین اسلام حجاب به معنای پوشش زن از مسلمات دین و مذهب بوده که اسلام روی آن تأکید زیادی داشته است و حکمت تشریع آن مختص به زمان و مکانی خاص نیست، بلکه این حکم امری فرازمانی و فرامکانی است که با قانونمندی خاصی و با رعایت اعتدال و بر مبنای فطرت انسانی و مصالح جوامع بشری تنظیم شده است.این پژوهش درصدد بررسی نقش و تأثیر زمان و مکان در زمینه ی حجاب و پوشش زنان بر آرای فقهی از جهت حدود و کیفیت آن بوده است. و نتایجی که با مراجعه  به کتب فقهی بدست آمده است حاکی از آن است که فقهای اسلام اعم از شیعه و سنی با استناد به نصوص قرآنی و روایی که در این زمینه وارد شده در مورد اصل وجوب حجاب و پوشش متفق القول هستند و تنها در رابطه با حدود وچگونگی پوشش نظرات مختلفی صادر کرده اند که هر گروه برای نظریه ی خود مستنداتی را ارائه داده اند.در بین این نظریات، پوشش کل بدن زن در برابر نامحرم به جز وجه و کفین(جواز کشف وجه و کفین) طبق کتب فقهی طرفداران بیشتری از فقهای متقدم و متأخر به خصوص فقهای شیعه را به خود اختصاص داده است.فقهای معاصر)مراجع تقلید عصر حاضر( نیز قائل به پوشش کل بدن زن در برابر مرد نامحرم به جز وجه و کفین هستند با این تفاوت که به دلیل مصالح و مفاسد موجود با توجه به شرایط زمانی در رابطه با مسائل مربوط به این دو عضو و به طور کلی حجاب و پوشش با شرایط عدم مفسده و عدم بیم و فتنه و لغزش رأی احتیاطی صادرکرده اند.
واژگان کلیدی:حجاب، فرا زمانی و فرامکانی،حدود پوشش، وجه و کفین، فقهای معاصر
 

مقدمه

لزوم پوشش، یکی از خواسته های فطری انسان است، زیرا از آغاز پیدایش انسان هریک از زن و مرد کوشیده است تا پوشش مناسب داشته باشد. او ابتدا با برگ درختان و سپس باپوست حیوانات و بعد با دست بافته های خود، خویش را می پوشانده است، و بعد با پیشرفت صنعت و دست یافتن به منابع و ابزار جدید، پوشش نیز از (تغییرات تکاملی) بهره مندگردید.
این اعمالی که تحت هیچ گونه آموزشی نبوده، نشان می دهد که پوشش، یک نیاز فطری انسان است. داستان آدم و حوا نیز فطری بودن پوشش را اثبات می کند. در همین رابطه در آیه ی ۲۲ سوره ی مبارکه ی اعراف آمده: فلما ذاقا الشجره بدت لهما سؤاتهما و طفقا یخصمان علیهما من ورق الجنه و نادا هما ربهما الم انهکما عن تلکما الشجره و اقل لکما ان الشیطان لکما عدو مبین؛ هنگامی که از آن درخت چشیدند، شرمگاه بدنشان بر دو نفرشان نمایان شد هر دو دست به کار چسبانیدن برگ (درختان) بهشت به خود شدند، و پروردگارشان بر آن دو بانگ زد: آیا من شما را از آن درخت نهی نکردم، وبه شما نگفتم: بی تردید شیطان برای شما دشمنی آشکار است.
بنابراین بشر از آغاز خلقت، با میل فطری اندام خود را از دیگران پوشانیده است و اگر این گونه نبود، انسان نیز مانند حیوانات، از برهنگی شرمی نداشت و با پوشاندن خود، احساس امنیت و آرامش نمی کرد.
در همه ی ادیان، به مسئله ی عفاف و حجاب توجه شده است، اما همیشه با افراط و تفریط هایی همراه بوده است. و دین اسلام که کامل ترین دین الهی است خود واضع حجاب نیست، بلکه آن را قانونمند و متعادل ساخته تا با روحیه و سرشت انسانی زن سازگار باشد.
حجاب به معنای پوشش بدن و به عنوان نماد اسلامی است که مرتبه های آن، پوشش بدن، عدم خودنمایی برای نامحرم و ایجاد پوشش است که مانع از ارتکاب گناه می شود و وسیله  ای برای تزکیه ی نفس و تقوا است. انواع مختلف حجاب شامل:حجاب بدن، حجاب چشم، حجاب گفتار و حجاب باطنی (فکری،عقیده و .).
حدود پوشش زنان و مردان به ویژگی های جسمانی آنان مربوط می شود. جاذبه های شدید جنسی بدن و موهای زن که از جمله ی زیبایی های وی به شمار می روند، اقتضا دارد که پوشش کامل خود را رعایت کند. اما مرد که خلقت او به گونه ای دیگر است و حکمت الهی بر خلق جاذبه های جنسی، دلربایی ها و لطافت های جسمانی او نبوده است موظف به رعایت چنین پوششی نیست.
قوانین اسلام قابلیت تطبیق پذیری را دارند و در کنار آن مسئله ی حجاب نیز در قالب های کلی بیان شده است و می توان با توجه به زمان و مکان، از انعطاف پذیری آن بهره برد. از سوی دیگر اگر بپذیریم که عفاف و پاکی در حوزه های مختلف روابط انسانی، امری لازم و قطعی است دیگر در مورد مثال ها و مصادیق آن و همچنین این که انسان نباید به گونه ای ظاهر شود یا رفتار کند که کرامت وی زیر سؤال برود، مشکلی نخواهیم داشت. حساسیت انسان نسبت به رفتارهای تحریک کننده، امری نیست که با گذشت زمان از بین برود. ممکن است ابزارها و راهکارها تغییر کند و یا قوانین اجتماعی و فرهنگی دگرگون شوند اما رعایت برخی موارد در رفتارها و ظاهر انسان، در هر زمان و مکانی می تواند به حفظ و ارتقای شخصیت و جایگاه وی کمک کند.(جاوید و محمد مهدی شجاعی باغینی،۱۳۸۸،ص۲۶-۲۷)
حجاب، حفاظی برای آسیب های اجتماعی و روانی است. نوع آفرینش زن باعث شد تا خداوند برای حراست و حفاظت او از دسترس بیگانگان، تدبیری بیاندیشد که آن، داشتن سیمای حجاب است؛ یعنی حضور در لباسی که به مدد آن بتوان بدون آسیب، به انجام وظایف دینی، اجتماعی و علمی خود پرداخت. دلایل عقلی و توصیه های دینی بسیاری، در باره ی فواید حجاب وجود دارد که امنیت اجتماعی، سلامت روانی، و بهداشت جسمی و روحی و همین طور استحکام خانواده از جمله ی این موارد است.(احمدی و همکاران،۱۳۸۹،رابطه اعتقاد به حجاب و آسیب پذیری فردی،خانوادگی و اجتماعی،شماره دوم،ص۹۸)
رعایت حجاب ضمن سلامت اخلاقی و شخصیتی زن، احتمالا به وی نقش دفاعی در برابر آسیب های فردی و اجتماعی می دهد. و از جمله مسائلی که ممکن است سلامت فرد و جامعه را تهدید کند و اثرات آسیب زایی بر فرهنگ، اخلاق، اعتقادات، و امنیت جامعه داشته باشد، عدم رعایت حجاب است.
 

فصل اول

کلیات

 

۱-کلیات

۱-۱-۱- بیان مسئله

احکام الهی از روی حکمت صادر شده است و هرآن چه خداوند به آن امر نماید دارای مصلحت و هرآن چه از آن نهی کند دارای مفسده است. در غیر اینصورت صدور اوامر و نواهی کاری لغو و بیهوده خواهد بود ، در حالی که خداوند منزه و مبری از هر فعل عبث و لغو می باشد. حجاب نیز از این امر مستثنی نمی باشد که حکمت تشریع آن مختص به زمان یا مکانی خاص نیست ، بلکه این حکم ،امری فرازمانی و فرامکانی و بر مبنای فطرت انسانی و مصالح جوامع بشری است.
آن چه در روابط زن و مرد مورد نظر شارع می باشد ، رعایت عفاف است که مفهومی وسیع دارد و حجاب به معنای پوشش زن یکی از شاخه های آن به شمار می رود. علاوه برآن ، پرهیز از جلب توجه مردان و سخن گفتن تحریک آمیز را نیز در بر می گیرد . عفاف در نگاه نیز که بین زن و مرد مشترک بوده و امری دوطرفه محسوب می شود را نیز شامل می شود.
حجاب به معنای پوشش زن از مسلمات دین و مذهب بوده که اسلام روی آن تأکید زیادی دارد ، به طوری که فقها در مورد اصل وجوب پوشش در برابر نامحرم و همین طور هنگام نمازخواندن اختلافی با هم ندارند و این حکم مورد اجماع همه ی علمای اسلام(اعم از شیعه و سنی) است.
مستند صریح قرآنی حکم وجوب پوشش بر بانوان در برابر مردان نامحرم عبارت است:آیات ۳۱ سوره ی مبارکه ی نور و آیه ۵۹ سوره ی مبارکه ی احزاب می باشد که در این آیات هم چنین حدود و کیفیت پوشش مشخص شده است.
ظاهراً علمای اسلام اعم از شیعه و سنی با وجود این که در مورد اصل وجوب پوشش بانوان با هم اختلافی ندارند ، اما در رابطه با اندازه و حدود آن آرای مختلفی از فقهای متقدم ارائه شده است که فقهای متأخر این آرا را مبنای نظریات خود قرار داده اند.
برخی از آن ها تمام بدن زن حتی قدمین او را عورت شمرده و تنها چهره و دو دست را استثنا نموده و کشف آن را جایز شمرده اند ، برخی دیگر قائل به وجوب پوشش سراسر بدن حتی صورت و دو دست هستند و آن را جز عورت قلمداد می کنند. و برخی معتقدند که بر زن پوشانیدن همه ی بدن ، جز چهره واجب است، و برخی نیز پوشانیدن همه بدن زن ، جز چهره و دو دست و قدم ها را واجب می دانند.
فقهای معاصر نیز که در فتاوای خود به آرای فقهای گذشته استناد کرده اند، با رعایت اصل احتیاط حکم به جواز کشف وجه و کفین داده اند ، البته به شرط اینکه صورت و دست ها دارای آرایش و زینت نباشند و کسی به قصد لذت و هوس نگاه نکند و همین طور بیم فتنه و لغزش در بین نباشد. زیرا از یک سو هر کسی در وجدان خود می داند که هوس چشم چرانی و نظر بازی در مرد و علاقه شدید به خودآرایی و خودنمایی در زن وجود دارد )دورانت،ص۱۱۵)و از سوی دیگر ، از آن جا که حجاب ظاهری نماد و نشانه ی بیرونی است که در تحصیل عفت و تقوای درونی تأثیر دارد و اسلام هم روی آن تأکید زیادی دارد ، بنابراین در این مقوله هرچه پوشش زن کامل تر و نگاه مرد محدودتر باشد ، بهتر است (مهدی زاده ،ص ۷۰)
هدف در این پایان نامه تهیه ی شرحی از تحولات حجاب و پوشش در ادوار مختلف تاریخ بوده، این که پیدایش حجاب و پوشش به چه عصر و دوره ای برمی گردد؟ و آیا فقط مختص به اسلام است یا این که سایر ادیان و اقوام را نیز شامل می شود؟ و حدود و کیفیت آن با توجه به آراء و احکام فقهی و این که آیا تحولات زمانی و مکانی بر آرای فقهی در مورد حجاب و پوشش تأثیر داشته؟ و همین طور آثاری که حجاب و پوشش و پیامدهایی که بد حجابی و بد پوششی برای فرد و جامعه می تواند به همراه داشته باشد را مورد بررسی قرار می دهد.

۱-۱-۲- پرسش اصلی تحقیق

نقش و تأثیر زمان و مکان در زمینه ی تحولات حجاب و پوشش زنان بر آراء فقهی چگونه است؟

۱-۱-۳- فرضیه ها

  • تحولات حجاب ناشی از زمان و مکان بر آراء فقهی مربوط به پوشش از جهت حدود و کیفیت تأثیر داشته است.
  • فقها در مورد اصل وجوب حجاب و پوشش اتفاق نظر دارند.
  • در رابطه با حدود و کیفیت پوشش فقها با هم اختلاف نظر دارند.
  • فقهای معاصر در رابطه با حدود و کیفیت پوشش رأی احتیاطی داده اند.

تعداد صفحه:۲۷۸

قیمت : ۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 ASA[email protected]